Thành ngữ Hán Việt về cuộc sống là những câu gốc chữ Hán, đọc theo âm Hán Việt, nói về cách sống, cách đối nhân xử thế, chuyện may rủi và thành bại. Nhiều câu rất hợp để viết status, làm câu châm ngôn hay mở bài văn nghị luận. Trang này chọn những câu quen thuộc nhất, giải nghĩa từng chữ ngắn gọn; câu nào có bài riêng thì bấm vào để xem giải thích đầy đủ. Xem thêm các trang khác trong mục kiến thức thành ngữ, tục ngữ.
✅ Thành ngữ Hán Việt về cuộc sống: dĩ hòa vi quý, dục tốc bất đạt, tái ông thất mã, khổ tận cam lai, vạn sự khởi đầu nan.
✅ Về thành bại: mưu sự tại nhân, thành sự tại thiên; họa vô đơn chí.
💡 Mẹo nhớ: giải nghĩa từng chữ là hiểu cả câu: dĩ (lấy) hòa (hòa thuận) vi (làm) quý.
Thành ngữ Hán Việt về cách sống, ứng xử
- Dĩ hòa vi quý: lấy hòa thuận làm quý, tránh xung đột.
- Nhập gia tùy tục: đến nơi nào thì theo phong tục nơi ấy.
- Dĩ bất biến, ứng vạn biến: giữ cái cốt lõi không đổi để ứng phó với mọi thay đổi.
- Nhàn cư vi bất thiện: ở không dễ sinh chuyện xấu.
- Hữu xạ tự nhiên hương: có xạ hương thì tự khắc thơm – người tài không cần khoe.
- Đồng cam cộng khổ: cùng chia ngọt sẻ bùi.
Thành ngữ Hán Việt về thành bại, may rủi
- Dục tốc bất đạt: muốn nhanh thì không đạt được.
- Tái ông thất mã: họa phúc khó lường, trong rủi có may.
- Khổ tận cam lai: hết khổ thì sướng đến.
- Họa vô đơn chí: tai họa không đến một mình, thường dồn dập.
- Vạn sự khởi đầu nan: mọi việc lúc đầu đều khó.
- Mưu sự tại nhân, thành sự tại thiên: con người lo liệu, còn thành hay không còn tùy hoàn cảnh, thời vận.
- Lực bất tòng tâm: muốn làm mà sức không theo kịp.
Thành ngữ Hán Việt về lao động, học tập
- Tích tiểu thành đại: góp cái nhỏ thành cái lớn.
- Nhất nghệ tinh, nhất thân vinh: giỏi một nghề thì cả đời vẻ vang.
- Quý hồ tinh, bất quý hồ đa: quý ở chất lượng, không quý ở số lượng.
- An cư lạc nghiệp: có chỗ ở ổn định thì yên tâm làm ăn.
Nhiều câu có câu thuần Việt cùng nghĩa: “Dục tốc bất đạt” gần với “Nhanh nhảu đoảng”; “Tích tiểu thành đại” gần với “Kiến tha lâu cũng đầy tổ”; “Khổ tận cam lai” gần với “Sông có khúc, người có lúc”. Khi viết văn, dùng câu Hán Việt cho trang trọng, câu thuần Việt cho gần gũi. Muốn hiểu cách giải nghĩa thành ngữ gốc Hán, xem bài thành ngữ Hán Việt là gì; về chủ đề cuộc đời nói chung, xem trang ca dao tục ngữ về cuộc sống.
Mẹo 1 – Chữ “bất”: BẤT = không: dục tốc BẤT đạt, lực BẤT tòng tâm, dĩ BẤT biến.
Mẹo 2 – Khổ và cam: KHỔ (đắng) TẬN (hết), CAM (ngọt) LAI (đến) → hết khổ đến sướng.
Mẹo 3 – Nhân và thiên: MƯU sự tại NHÂN (người), THÀNH sự tại THIÊN (trời).
Bài tập: Thành ngữ Hán Việt về cuộc sống
- Điền chữ còn thiếu: Dĩ hòa vi …
- Điền chữ còn thiếu: Khổ tận cam …
- “Tốc” trong “dục tốc bất đạt” nghĩa là gì?
- Câu nào nói tai họa thường đến dồn dập?
- “Cam” trong “khổ tận cam lai” là quả cam, đúng không?
Xem đáp án
- quý.
- lai.
- Nhanh.
- Họa vô đơn chí.
- Không: “cam” ở đây là chữ Hán nghĩa là ngọt (như trong “đồng cam cộng khổ”), đối với “khổ” là đắng.
Câu hỏi thường gặp
Thành ngữ Hán Việt hay về cuộc sống?
Hay dùng: dĩ hòa vi quý, dục tốc bất đạt, tái ông thất mã, khổ tận cam lai.
Thành ngữ Hán Việt về sự kiên trì?
Có tích tiểu thành đại và vạn sự khởi đầu nan.
Thành ngữ Hán Việt về may rủi?
Tiêu biểu: tái ông thất mã (trong rủi có may) và họa vô đơn chí.
Thành ngữ Hán Việt làm châm ngôn sống?
Có thể chọn “Hữu xạ tự nhiên hương”, “Dĩ bất biến, ứng vạn biến” hoặc “Nhất nghệ tinh, nhất thân vinh”.
