“Vạn sự khởi đầu nan” là câu hay được dùng để động viên người mới bắt tay vào việc: mới học đàn còn vụng, mới đi làm còn bỡ ngỡ, mới tập bơi còn sặc nước. Câu gồm chữ Hán Việt, trong đó chữ “nan” ít ai giải thích được. Bài này giải nghĩa từng chữ, cách dùng, kèm cách đặt câu, câu tương đương và mẹo nhớ, như các bài khác trong mục thành ngữ Hán Việt.
✅ “Vạn sự khởi đầu nan” là thành ngữ Hán Việt, nghĩa là mọi việc lúc bắt đầu đều khó khăn; đừng nản khi mới làm.
Giải nghĩa: vạn sự (mọi việc) + khởi đầu (bắt đầu) + nan (khó).
💡 Mẹo nhớ: mọi việc lúc bắt đầu đều khó.
Giải nghĩa từng chữ “Vạn sự khởi đầu nan”
| Chữ | Nghĩa | Gặp trong từ |
|---|---|---|
| vạn | muôn, rất nhiều | vạn vật, vạn tuế |
| sự | việc | sự việc, sự kiện |
| khởi đầu | bắt đầu | khởi công, khởi hành |
| nan | khó | nan giải (khó giải), gian nan |
Nghĩa đen. Ghép lại: “muôn việc, lúc bắt đầu đều khó”. Chữ “nan” là khó (như “nan giải” là khó giải quyết, “gian nan” là khó khăn vất vả), không phải “nan” tre trong “nan rổ”, “nan quạt”.
Vạn sự khởi đầu nan nghĩa là gì?
Nghĩa của thành ngữ. Bắt đầu một việc mới, ta chưa quen, chưa có kinh nghiệm, dễ sai, dễ vụng, nên thấy khó. Câu nói rằng cái khó ấy là chuyện bình thường, ai cũng gặp; vượt qua được giai đoạn đầu thì mọi việc sẽ dễ dần. Vì vậy câu thường dùng để động viên, khuyên đừng nản lòng khi mới bắt đầu.
Đi cùng câu nào? Người ta hay nói tiếp: “Vạn sự khởi đầu nan, gian nan đổi thành công” hay kết hợp với câu thuần Việt “đầu xuôi đuôi lọt”: qua được bước đầu thì phần sau thuận lợi. Câu cũng gần với lời khuyên kiên trì trong “có công mài sắt, có ngày nên kim”.
“Vạn sự khởi đầu nan” là thành ngữ hay tục ngữ?
Câu thường được gọi là thành ngữ Hán Việt; vì câu nêu một kinh nghiệm trọn ý, cũng có người gọi là châm ngôn hay tục ngữ. Khi làm bài, theo cách gọi trong sách lớp mình. Cách phân biệt có trong bài phân biệt thành ngữ và tục ngữ.
Đặt câu với “Vạn sự khởi đầu nan”
- Mới học đàn còn vụng, vạn sự khởi đầu nan mà.
- Tuần đầu tập bơi, em sặc nước mấy lần; đến tuần thứ ba đã bơi được cả bể.
- Vạn sự khởi đầu nan, cửa hàng mới mở nên vắng khách là chuyện thường.
- Cô động viên học sinh lớp một: “Vạn sự khởi đầu nan, cố lên các con!”
- Thành ngữ “Vạn sự khởi đầu nan” nói mọi việc lúc đầu đều khó.
Thành ngữ dùng khi động viên người mới bắt đầu (câu 1, 3, 4, 5). Câu 2 không nhắc nguyên văn nhưng kể đúng một chuyện “vạn sự khởi đầu nan”.
Câu gần nghĩa, tương đương với “Vạn sự khởi đầu nan”
- Đầu xuôi đuôi lọt: khởi đầu thuận lợi thì phần sau cũng suôn sẻ.
- Thất bại là mẹ thành công: vấp ngã lúc đầu là bài học để thành công sau này.
- Kiến tha lâu cũng đầy tổ: kiên trì từng chút thì sẽ có kết quả.
Mẹo nhớ thành ngữ “Vạn sự khởi đầu nan”
Mẹo 1 – Mọi việc đầu đều khó: MỌI VIỆC lúc BẮT ĐẦU đều KHÓ.
Mẹo 2 – Nan là khó: “nan” như “nan giải”, “gian nan”.
Mẹo 3 – Câu nối dài: “Vạn sự khởi đầu nan, gian nan đổi thành công”.

Bài tập: Giải nghĩa chữ Hán Việt
- Vạn sự khởi đầu …
- “Vạn sự” nghĩa là gì?
- “Nan” trong thành ngữ nghĩa là gì?
- Từ nào có chữ “nan” cùng nghĩa với thành ngữ: “nan giải” hay “nan quạt”?
- Một người đã làm thợ mộc hai mươi năm, nay đóng một chiếc tủ quen thuộc. Có nên nói “vạn sự khởi đầu nan” không?
Xem đáp án
- nan.
- Mọi việc.
- Khó.
- Nan giải: khó giải quyết. “Nan quạt” là thanh tre của cái quạt.
- Không: đây không phải lúc khởi đầu, người thợ đã quen việc. Câu chỉ dùng cho việc mới bắt đầu.
Câu hỏi thường gặp
Vạn sự khởi đầu nan nghĩa là gì?
Nghĩa là mọi việc lúc bắt đầu đều khó khăn; câu khuyên đừng nản khi mới làm.
Vạn sự khởi đầu nan là thành ngữ hay tục ngữ?
Thường gọi là thành ngữ Hán Việt; có người gọi là châm ngôn hay tục ngữ vì câu nêu kinh nghiệm trọn ý.
Vế sau của vạn sự khởi đầu nan là gì?
Người ta hay nói tiếp “gian nan đổi thành công”, nhưng câu gốc thường dùng một mình.
Vạn sự khởi đầu nan tiếng Anh là gì?
Câu tiếng Anh gần ý là “All things are difficult before they are easy” (mọi việc đều khó trước khi trở nên dễ).