Thành ngữ Hán Việt về tình yêu là những câu gốc chữ Hán nói về duyên phận, lứa đôi và tình vợ chồng, rất hay dùng trong thiệp cưới, lời chúc và văn chương. Trang này chọn những câu quen thuộc nhất, giải nghĩa ngắn gọn, ghi rõ câu nào mang ý chúc, câu nào mang ý chê, kèm bài tập. Câu nào có bài riêng thì bấm vào để xem giải thích đầy đủ. Xem thêm các trang khác trong mục kiến thức thành ngữ, tục ngữ.
✅ Thành ngữ Hán Việt về tình yêu: nhất kiến chung tình, tâm đầu ý hợp, bách niên giai lão, môn đăng hộ đối.
✅ Câu mang ý chê: đồng sàng dị mộng (sống chung mà lòng khác nhau).
💡 Mẹo nhớ: chúc cưới dùng bách niên giai lão (cùng nhau đến trăm tuổi), đừng dùng “đồng sàng dị mộng”.
Thành ngữ Hán Việt về duyên phận, tình yêu
- Nhất kiến chung tình: vừa gặp lần đầu đã yêu.
- Tâm đầu ý hợp: hai người hợp nhau về suy nghĩ, tình cảm.
- Hữu duyên thiên lý năng tương ngộ: có duyên thì dù cách xa nghìn dặm cũng gặp được nhau.
- Thanh mai trúc mã: đôi bạn trai gái chơi thân từ thuở nhỏ (thường về sau thành đôi).
- Hồng nhan bạc phận: người con gái đẹp thường gặp số phận long đong.
Thành ngữ Hán Việt về hôn nhân, vợ chồng
- Bách niên giai lão: vợ chồng sống với nhau đến trăm tuổi (lời chúc cưới).
- Môn đăng hộ đối: hai nhà tương xứng về gia thế, địa vị.
- Đồng sàng dị mộng: chung giường mà khác giấc mơ – sống chung mà lòng khác nhau.
- Phu xướng phụ tùy: chồng nói vợ theo (quan niệm cũ về vợ chồng hòa hợp).
- Tương kính như tân: vợ chồng tôn trọng nhau như với khách.
- Vượng phu ích tử: người vợ đem lại may mắn cho chồng, có ích cho con.
- Xuất giá tòng phu: con gái lấy chồng thì theo chồng (quan niệm thời xưa).
Nhiều câu gắn với quan niệm xưa (xuất giá tòng phu, phu xướng phụ tùy), ngày nay chỉ nên dùng khi bàn về văn hóa cũ, không dùng để khuyên vợ chồng hiện đại. Câu dùng để chúc thì có “bách niên giai lão”, “tâm đầu ý hợp”. Câu thuần Việt cùng ý có “Xứng đôi vừa lứa”, “Trai tài gái sắc”, “Thuận vợ thuận chồng, tát biển Đông cũng cạn”. Muốn có thêm câu về tình yêu, xem trang ca dao tục ngữ về tình yêu; về vợ chồng, xem trang ca dao tục ngữ về vợ chồng.
Dùng thành ngữ Hán Việt về tình yêu khi nào?
Trong thiệp cưới, lời phát biểu ở đám cưới, có thể chúc cô dâu chú rể “bách niên giai lão”, “tâm đầu ý hợp”. Khi kể chuyện tình yêu trong bài văn, “nhất kiến chung tình” giúp tả nhanh cảnh hai nhân vật yêu nhau từ lần gặp đầu; “thanh mai trúc mã” hợp khi kể về đôi bạn lớn lên cùng nhau. Khi phân tích văn học cũ, như số phận Thúy Kiều, có thể dùng “hồng nhan bạc phận”. Tránh dùng “đồng sàng dị mộng” trong lời chúc, vì câu này nói vợ chồng không hợp nhau. Với học sinh, nên nhớ giải nghĩa từng chữ trước khi dùng để khỏi dùng sai hoàn cảnh.
Mẹo 1 – Câu chúc: BÁCH NIÊN (trăm năm) GIAI LÃO (cùng già) → chúc vợ chồng bên nhau trọn đời.
Mẹo 2 – Câu chê: ĐỒNG SÀNG (chung giường) DỊ MỘNG (khác mộng) → không hợp nhau.
Mẹo 3 – Nhất kiến: NHẤT (một) KIẾN (thấy) CHUNG TÌNH → gặp một lần là yêu.
Bài tập: Thành ngữ Hán Việt về tình yêu
- Điền chữ còn thiếu: Bách niên giai …
- Điền chữ còn thiếu: Tâm đầu ý …
- “Niên” trong “bách niên” nghĩa là gì?
- Câu nào nên dùng trong thiệp cưới: “bách niên giai lão” hay “đồng sàng dị mộng”?
- “Môn đăng hộ đối” nghĩa là hai người yêu nhau sâu đậm, đúng không?
Xem đáp án
- lão.
- hợp.
- Năm (bách niên: trăm năm).
- Bách niên giai lão.
- Không: câu nói hai gia đình tương xứng về gia thế (môn: cửa, hộ: nhà), không nói về tình cảm.
Câu hỏi thường gặp
Thành ngữ Hán Việt về tình yêu hay?
Hay dùng: nhất kiến chung tình, tâm đầu ý hợp, bách niên giai lão.
Thành ngữ Hán Việt chúc đám cưới?
Phổ biến nhất là “bách niên giai lão”.
Thành ngữ Hán Việt về duyên phận?
Tiêu biểu: “Hữu duyên thiên lý năng tương ngộ” – có duyên thì xa mấy cũng gặp.
Đồng sàng dị mộng nghĩa là gì?
Nghĩa là sống chung mà suy nghĩ, mục đích khác nhau.
