Cần tìm những câu tục ngữ Việt Nam hay, câu tục ngữ hay ý nghĩa để làm bài văn, viết lời khuyên hay chọn làm châm ngôn sống? Tục ngữ là “túi khôn” của ông cha: mỗi câu ngắn gọn mà chứa cả một bài học về cách sống, cách học, cách làm ăn. Trang này chọn những câu hay và quen thuộc nhất, chia theo chủ đề, mỗi câu kèm nghĩa ngắn; câu nào có bài riêng thì bấm vào để xem giải thích đầy đủ. Xem thêm các trang khác trong mục kiến thức thành ngữ, tục ngữ.
✅ Câu tục ngữ hay ý nghĩa: “Có công mài sắt, có ngày nên kim”, “Uống nước nhớ nguồn”, “Đói cho sạch, rách cho thơm”, “Một cây làm chẳng nên non, ba cây chụm lại nên hòn núi cao”.
✅ Tục ngữ là gì: câu nói dân gian ngắn gọn, có vần, nhịp, đúc kết kinh nghiệm sống.
💡 Mẹo nhớ: chọn tục ngữ theo chủ đề bài viết – kiên trì, biết ơn, đoàn kết, học tập – rồi mới chọn câu.
Tục ngữ hay về ý chí, nghị lực
- Có công mài sắt, có ngày nên kim: kiên trì thì việc khó mấy cũng thành.
- Có chí thì nên: có ý chí thì sẽ thành công.
- Thất bại là mẹ thành công: thất bại cho ta bài học để thành công.
- Nước chảy đá mòn: bền bỉ thì việc gì cũng xong.
- Lửa thử vàng, gian nan thử sức: khó khăn là lúc thử thách con người.
Tục ngữ hay về đạo đức, lòng biết ơn
- Uống nước nhớ nguồn: hưởng thành quả phải nhớ người làm ra.
- Ăn quả nhớ kẻ trồng cây: biết ơn người đi trước.
- Đói cho sạch, rách cho thơm: nghèo vẫn giữ phẩm giá.
- Thương người như thể thương thân: thương người khác như thương mình.
- Tốt gỗ hơn tốt nước sơn: phẩm chất bên trong quý hơn vẻ ngoài.
- Cây ngay không sợ chết đứng: người ngay thẳng không sợ bị vu oan.
Tục ngữ hay về học tập
- Không thầy đố mày làm nên: thầy có công lớn với thành công của trò.
- Học thầy không tày học bạn: học bạn cũng rất quan trọng.
- Đi một ngày đàng, học một sàng khôn: trải nghiệm cũng là học.
- Học đi đôi với hành: học phải gắn với thực hành.
Tục ngữ hay về tình thân, đoàn kết
- Một cây làm chẳng nên non, ba cây chụm lại nên hòn núi cao: đoàn kết tạo nên sức mạnh.
- Chị ngã em nâng: anh chị em đỡ đần nhau.
- Lá lành đùm lá rách: người khá giúp người khó.
- Bán anh em xa, mua láng giềng gần: hàng xóm gần gũi giúp được nhiều khi hoạn nạn.
- Một giọt máu đào hơn ao nước lã: tình ruột thịt quý hơn người dưng.
Mỗi câu tục ngữ là một câu trọn ý, có thể đứng riêng như một lời khuyên. Khi viết bài nghị luận, nên giải thích nghĩa đen (hình ảnh), nghĩa bóng, rồi lấy dẫn chứng đời sống. Trong sách Ngữ văn 7 (chương trình cũ) có hai bài tục ngữ nên đọc trước: tục ngữ về con người và xã hội, tục ngữ về thiên nhiên và lao động sản xuất. Muốn tìm câu thật ngắn, xem trang tục ngữ ngắn.
Mẹo 1 – Theo chủ đề: KIÊN TRÌ (mài sắt nên kim), BIẾT ƠN (uống nước nhớ nguồn), ĐOÀN KẾT (ba cây chụm lại).
Mẹo 2 – Nghĩa đen trước: giải thích hình ảnh (sắt mài thành kim) rồi mới nói nghĩa bóng.
Mẹo 3 – Viết đúng: “không tày” (tày: bằng), “chụm lại” (dấu nặng), “sàng khôn” (sàng: cái sàng).
Bài tập: Tục ngữ Việt Nam hay
- Điền tiếng còn thiếu: Có công mài sắt, có ngày nên …
- Điền tiếng còn thiếu: Tốt gỗ hơn tốt nước …
- Câu tục ngữ nào khuyên đoàn kết?
- Chọn chữ đúng: Đi một ngày đàng, học một (sàng / xàng) khôn.
- “Một giọt máu đào hơn ao nước lã” khuyên ta coi thường người ngoài, đúng không?
Xem đáp án
- kim.
- sơn.
- Một cây làm chẳng nên non, ba cây chụm lại nên hòn núi cao.
- sàng (s; cái sàng gạo).
- Không: câu đề cao tình ruột thịt, không khuyên coi thường ai; tục ngữ khác như “Bán anh em xa, mua láng giềng gần” lại đề cao hàng xóm.
Câu hỏi thường gặp
Câu tục ngữ hay ý nghĩa nhất?
Hay được chọn nhất: “Có công mài sắt, có ngày nên kim” và “Uống nước nhớ nguồn”.
Tục ngữ Việt Nam hay về cuộc sống?
Có “Đói cho sạch, rách cho thơm”, “Tốt gỗ hơn tốt nước sơn”, “Cây ngay không sợ chết đứng”.
Tục ngữ hay về học tập?
Tiêu biểu: “Không thầy đố mày làm nên”, “Học thầy không tày học bạn”.
Tục ngữ khác thành ngữ ở điểm nào?
Tục ngữ là một câu trọn ý nêu kinh nghiệm, lời khuyên; thành ngữ chỉ là cụm từ dùng như một từ.