“Một giọt máu đào hơn ao nước lã” là câu tục ngữ về tình ruột thịt, hay được nhắc khi người trong họ hàng giúp nhau lúc khó khăn. Câu có hai hình ảnh “máu đào” và “nước lã” mà không phải ai cũng hiểu, và chữ “lã” còn hay bị viết sai dấu. Bài này giải nghĩa từng chữ, nêu bài học, kèm cách đặt câu, câu gần nghĩa và mẹo nhớ, như các bài khác trong mục tục ngữ.
✅ “Một giọt máu đào hơn ao nước lã” là câu tục ngữ, nghĩa là tình ruột thịt, họ hàng dù ít cũng quý hơn quan hệ người ngoài.
Nghĩa đen: một giọt máu còn quý hơn cả một ao nước lã. “Máu đào” là máu đỏ, chỉ người cùng huyết thống; “nước lã” là nước lạnh chưa đun, chỉ người dưng.
💡 Mẹo nhớ: máu đào = người thân, nước lã = người dưng.
Giải thích câu tục ngữ “Một giọt máu đào hơn ao nước lã”
| Hình ảnh | Nghĩa đen | Nghĩa bóng |
|---|---|---|
| một giọt máu đào | một giọt máu đỏ, rất ít | người có quan hệ ruột thịt, dù xa |
| ao nước lã | cả một ao nước lạnh, rất nhiều | người dưng, người ngoài, dù đông |
| hơn | quý hơn, nặng hơn | tình máu mủ nặng hơn quan hệ người ngoài |
Nghĩa của câu. Câu đặt cái rất ít (một giọt) cạnh cái rất nhiều (cả một ao) để nhấn mạnh: dù chỉ là họ hàng xa, có chút máu mủ, vẫn gắn bó, quý hơn nhiều người ngoài. Người xưa coi trọng tình huyết thống, họ hàng, nên khi gặp khó khăn thường tìm đến người thân trước.
Hiểu cho đúng. Câu đề cao tình ruột thịt, chứ không bảo coi thường người ngoài. Ông cha ta cũng có câu “Bán anh em xa, mua láng giềng gần”, nhắc rằng hàng xóm tốt cũng quý như người thân. Hai câu bổ sung cho nhau.
Viết đúng: “nước lã” dấu ngã (nước lã, lã chã), không viết “nước lả”.
“Một giọt máu đào hơn ao nước lã” là thành ngữ hay tục ngữ?
Đây là tục ngữ. Câu dùng lối so sánh hơn kém (một giọt máu đào – ao nước lã), nói trọn một nhận định về tình thân. Cách phân biệt với thành ngữ có trong bài phân biệt thành ngữ và tục ngữ.
Đặt câu với “Một giọt máu đào hơn ao nước lã”
- Dù ở xa, anh vẫn về chăm em ốm: một giọt máu đào hơn ao nước lã.
- Nghe tin nhà bác gặp nạn, cả họ góp tiền giúp ngay, một giọt máu đào hơn ao nước lã.
- Ông dặn các cháu: “Một giọt máu đào hơn ao nước lã, anh em họ hàng phải thương nhau.”
- Mỗi dịp giỗ tổ, con cháu khắp nơi lại về quê gặp mặt.
- Cô ấy coi em họ như em ruột, vì một giọt máu đào hơn ao nước lã.
Câu dùng khi nói về tình thương, sự giúp đỡ giữa người thân, họ hàng (câu 1, 2, 5), hoặc để dạy con cháu (câu 3). Câu 4 không nhắc nguyên văn nhưng kể đúng một nét của tình “máu đào”.
Câu gần nghĩa, trái nghĩa với “Một giọt máu đào hơn ao nước lã”
- Máu chảy ruột mềm: người thân gặp nạn thì mình đau lòng.
- Chị ngã em nâng: anh chị em đỡ đần nhau lúc khó.
- Anh em như thể tay chân: anh em gắn bó như tay với chân.
- Nhìn từ phía khác: Bán anh em xa, mua láng giềng gần: hàng xóm ở gần giúp nhau kịp thời, quý như người thân.
- Trái nghĩa: Nồi da nấu thịt: người trong nhà, cùng máu mủ lại hại nhau.
Mẹo nhớ câu tục ngữ “Một giọt máu đào hơn ao nước lã”
Mẹo 1 – Ít mà quý: MỘT GIỌT máu đào (người thân) quý hơn cả AO nước lã (người dưng).
Mẹo 2 – Màu đỏ và không màu: máu ĐÀO là máu đỏ, có huyết thống; nước LÃ trong suốt, không ruột rà.
Mẹo 3 – Viết đúng: “lã” dấu ngã, như “lã chã”.
Bài tập: Điền từ còn thiếu, chọn chữ đúng
- Một giọt máu đào hơn ao nước …
- Một giọt máu … hơn ao nước lã.
- Máu chảy ruột …
- Bán anh em xa, mua láng giềng …
- Chọn chữ đúng: Uống nước (lã / lả) dễ đau bụng.
Xem đáp án
- lã.
- đào: máu đỏ.
- mềm.
- gần.
- lã: nước lã là nước chưa đun sôi. “Lả” (dấu hỏi) là mệt lả, ẻo lả, chữ khác.
Câu hỏi thường gặp
“Máu đào” và “nước lã” nghĩa là gì?
“Máu đào” là máu đỏ, chỉ người cùng huyết thống, họ hàng. “Nước lã” là nước lạnh chưa đun, chỉ người dưng, người ngoài.
Một giọt máu đào hơn ao nước lã là thành ngữ hay tục ngữ?
Là tục ngữ: câu nói trọn một nhận định về giá trị của tình ruột thịt.
Viết “nước lã” hay “nước lả”?
Viết đúng là nước lã, dấu ngã. “Lả” dấu hỏi dùng trong “mệt lả”, “lả lướt”.
Một giọt máu đào hơn ao nước lã tiếng Anh là gì?
Tiếng Anh có câu tương đương là “Blood is thicker than water” (máu đặc hơn nước), tức là tình ruột thịt gắn bó hơn quan hệ người ngoài.
