“Thất bại là mẹ thành công” là câu động viên quen thuộc nhất mỗi khi ai đó thi trượt, làm hỏng việc hay thua cuộc. Câu có trong bài tập đọc “Có chí thì nên” của Tiếng Việt 4, nên nhiều người gọi là tục ngữ; nhưng nguồn gốc của nó lại không phải tục ngữ cổ của người Việt. Bài này giải nghĩa, nói rõ chuyện xếp loại, kèm cách đặt câu, câu gần nghĩa và mẹo nhớ, như các bài khác trong mục tục ngữ.
✅ “Thất bại là mẹ thành công” nghĩa là thất bại cho ta bài học để lần sau làm tốt hơn; đừng nản lòng.
Nghĩa đen: thất bại sinh ra thành công, như mẹ sinh ra con. Xếp loại: đây là một câu nói quen thuộc, hay được gọi là tục ngữ (sách Tiếng Việt 4 chương trình cũ đặt câu này trong bài “Có chí thì nên”), nhưng nhiều tài liệu cho là câu dịch, câu nói hiện đại.
💡 Mẹo nhớ: thất bại sinh ra thành công (như mẹ sinh con) → đừng nản.
“Thất bại là mẹ thành công” nghĩa là gì?
Nghĩa đen. Câu dùng hình ảnh so sánh rất đẹp: thất bại là “mẹ”, thành công là “con”. Mẹ sinh ra con, nghĩa là thành công được sinh ra từ thất bại.
Nghĩa bóng. Mỗi lần thất bại, ta biết thêm mình sai ở đâu, thiếu gì, cần sửa thế nào. Nếu chịu rút kinh nghiệm và cố gắng tiếp, những bài học ấy sẽ dẫn ta đến thành công. Vì vậy câu khuyên ta đừng sợ thất bại, đừng nản lòng khi vấp ngã, mà hãy coi thất bại là một bước trên đường đi tới thành công.
| Tiêu chí | Người coi thất bại là “mẹ thành công” | Người sợ thất bại |
|---|---|---|
| Khi thi trượt | xem lại bài, tìm chỗ sai, ôn tiếp | buồn bã, bỏ cuộc |
| Khi làm hỏng việc | rút kinh nghiệm, làm lại | không dám thử lại |
| Kết quả lâu dài | tiến bộ dần, thành công | đứng yên một chỗ |
Hiểu cho đúng. Thất bại chỉ là “mẹ thành công” khi ta học được từ nó. Thất bại mà không chịu nhìn lại, cứ lặp lại sai lầm cũ, thì không dẫn đến đâu.
“Thất bại là mẹ thành công” là thành ngữ hay tục ngữ?
Câu hay được gọi là tục ngữ, và sách Tiếng Việt 4 chương trình cũ đặt câu này cuối bài tập đọc “Có chí thì nên”, cùng các câu tục ngữ về ý chí. Tuy vậy cần biết thêm:
- Câu không phải thành ngữ, vì nó nói trọn một ý, có lời khuyên.
- Câu có ý và cách nói giống hệt câu tiếng Hán “Thất bại thị thành công chi mẫu” và câu tiếng Anh “Failure is the mother of success”, nên nhiều tài liệu cho rằng đây là câu dịch, câu nói hiện đại, không phải tục ngữ dân gian cổ của người Việt. Gọi chính xác là một câu nói quen thuộc.
Khi làm bài theo sách Tiếng Việt 4, cứ xếp cùng nhóm tục ngữ như sách. Câu tục ngữ cổ cùng ý là “Thua keo này, bày keo khác”. Cách nhận biết tục ngữ nói chung có trong bài phân biệt thành ngữ và tục ngữ.
Đặt câu với “Thất bại là mẹ thành công”
- Lần đầu thi trượt nhưng em rút kinh nghiệm, thất bại là mẹ thành công.
- Cô giáo động viên: “Thất bại là mẹ thành công, em xem lại bài để lần sau làm tốt hơn.”
- Nhà khoa học thử hàng trăm lần mới chế tạo thành công chiếc máy.
- Đội bóng thua ở vòng loại năm ngoái, năm nay đã vô địch: thất bại là mẹ thành công.
- Thất bại là mẹ thành công, nhưng chỉ khi mình chịu học từ thất bại.
Câu dùng để động viên (câu 2), nói về một thành công đến sau thất bại (câu 1, 4), hoặc nhắc cách hiểu đúng (câu 5). Câu 3 không nhắc nguyên văn nhưng kể đúng một chuyện “thất bại là mẹ thành công”.
Câu gần nghĩa, trái nghĩa với “Thất bại là mẹ thành công”
- Thua keo này, bày keo khác: thất bại lần này thì làm lại lần khác.
- Chớ thấy sóng cả mà rã tay chèo: đừng thấy khó khăn mà buông xuôi.
- Có công mài sắt, có ngày nên kim: kiên trì thì thành công.
- Trái nghĩa: Đánh trống bỏ dùi: làm nửa chừng thì bỏ, gặp khó là buông.
Mẹo nhớ câu “Thất bại là mẹ thành công”
Mẹo 1 – Mẹ sinh con: THẤT BẠI là MẸ, THÀNH CÔNG là CON. Có mẹ mới có con.
Mẹo 2 – Điều kiện: thất bại chỉ “sinh ra” thành công khi ta học được bài học từ nó.
Mẹo 3 – Xếp loại: câu nói quen thuộc, có trong bài “Có chí thì nên”; câu tục ngữ cổ cùng ý: “Thua keo này, bày keo khác”.
Bài tập: Điền từ còn thiếu vào các câu trong bài “Có chí thì nên”
- Thất bại là mẹ …
- Thua keo này, bày keo …
- Chớ thấy sóng cả mà rã tay …
- Người có chí thì nên, nhà có … thì vững.
- … là mẹ thành công.
Xem đáp án
- thành công.
- khác.
- chèo: “rã tay chèo” là buông tay chèo.
- nền.
- Thất bại: nhiều bạn viết “Kiên trì” vì nhớ ý câu, nhưng câu quen dùng là “Thất bại là mẹ thành công”.
Câu hỏi thường gặp
Thất bại là mẹ thành công là thành ngữ hay tục ngữ?
Không phải thành ngữ. Câu hay được gọi là tục ngữ và có trong bài “Có chí thì nên” (Tiếng Việt 4 chương trình cũ), nhưng nhiều tài liệu cho rằng đây là câu dịch, câu nói hiện đại, nên chính xác là một câu nói quen thuộc.
Thất bại là mẹ thành công có ý nghĩa gì?
Câu khuyên ta đừng nản lòng khi thất bại, vì thất bại cho ta bài học, và nếu biết rút kinh nghiệm thì lần sau sẽ thành công.
Thất bại là mẹ thành công sử dụng biện pháp tu từ gì?
Câu dùng phép ẩn dụ: thất bại được ví với “mẹ”, thành công là “con” do mẹ sinh ra.
Thất bại là mẹ thành công tiếng Anh là gì?
Tiếng Anh là “Failure is the mother of success”. Câu “Failure teaches success” (thất bại dạy ta thành công) cũng cùng ý.
