Cần tìm ca dao, tục ngữ về lao động, người lao động, lòng yêu nghề cho ngày 1/5, bài văn về người lao động hay bài học về đức tính cần cù? Dân gian đề cao lao động: có làm mới có ăn, đôi tay chăm chỉ làm nên tất cả, và người vất vả một nắng hai sương đáng được trân trọng. Dưới đây là những câu quen thuộc nhất, mỗi câu kèm lời giải thích ngắn. Xem thêm các trang khác trong mục ca dao, tục ngữ theo chủ đề.
✅ Tục ngữ về lao động: “Tay làm hàm nhai, tay quai miệng trễ”, “Có làm thì mới có ăn”.
✅ Thành ngữ: một nắng hai sương, chân lấm tay bùn, cày sâu cuốc bẫm.
💡 Mẹo nhớ: lao động trong ca dao tục ngữ gắn với đôi tay (tay làm hàm nhai) và nắng sương (vất vả sớm khuya).
Tục ngữ, ca dao đề cao lao động
- Tay làm hàm nhai, tay quai miệng trễ: chăm làm thì có ăn, bỏ việc thì đói.
- Có làm thì mới có ăn / Không dưng ai dễ mang phần đến cho (ca dao): phải lao động mới có cái ăn.
- Siêng làm thì có, siêng học thì hay: chăm làm thì đủ đầy.
- Năng nhặt chặt bị: chăm chỉ tích góp thì nên.
- Có công mài sắt, có ngày nên kim: bền bỉ làm thì việc khó cũng xong.
Ca dao về người lao động
- Cày đồng đang buổi ban trưa / Mồ hôi thánh thót như mưa ruộng cày / Ai ơi bưng bát cơm đầy / Dẻo thơm một hạt đắng cay muôn phần: trân trọng công sức người nông dân.
- Trâu ơi ta bảo trâu này / Trâu ra ngoài ruộng trâu cày với ta: niềm vui lao động của nhà nông.
- Con cò mà đi ăn đêm / Đậu phải cành mềm lộn cổ xuống ao: thân phận vất vả của người lao động nghèo.
Thành ngữ về sự vất vả, cần cù
- Một nắng hai sương: vất vả sớm khuya.
- Chân lấm tay bùn: cực nhọc của nghề nông.
- Bán mặt cho đất, bán lưng cho trời: làm ruộng quanh năm.
- Dãi nắng dầm mưa: chịu nắng mưa ngoài trời.
- Cày sâu cuốc bẫm: chăm chỉ, chịu khó làm đồng.
- Ăn cơm nhà vác tù và hàng tổng: làm việc chung không công.
Câu chê kẻ lười lao động
- Há miệng chờ sung: lười, chỉ chờ may mắn.
- Ăn không ngồi rồi: chỉ ăn mà không làm.
- Bữa đực bữa cái: làm việc thất thường.
Muốn có thêm câu về làm ruộng, mùa màng, xem trang ca dao tục ngữ về lao động sản xuất; câu về nghề và yêu nghề, xem trang ca dao tục ngữ về nghề nghiệp.
Đặt câu với câu về lao động
- Bố mẹ em một nắng hai sương nuôi các con ăn học.
- Ông dạy: “Tay làm hàm nhai, có chịu làm mới có ăn.”
- Mỗi lần ăn cơm, em nhớ câu “Ai ơi bưng bát cơm đầy”.
- Ngày 1/5, lớp em làm thiệp tặng các cô chú lao công.
Mẹo 1 – Tay làm: TAY LÀM thì HÀM NHAI; có LÀM thì mới có ĂN.
Mẹo 2 – Nắng sương: MỘT NẮNG HAI SƯƠNG = sớm tối vất vả.
Mẹo 3 – Viết đúng: “lao động” (l), “chân lấm” (l), “cày sâu” (s).
Bài tập: Ca dao, tục ngữ về lao động
- Điền tiếng còn thiếu: Có làm thì mới có …
- Điền tiếng còn thiếu: Một nắng hai …
- Câu nào chê kẻ lười: “Há miệng chờ sung” hay “Siêng làm thì có”?
- Chọn chữ đúng: Chân (lấm / nấm) tay bùn.
- “Ăn cơm nhà vác tù và hàng tổng” chê người lười lao động, đúng không?
Xem đáp án
- ăn.
- sương.
- “Há miệng chờ sung”.
- lấm (l).
- Không: câu nói người làm việc chung cho làng xóm mà không được trả công – vất vả vì việc chung, không phải lười.
Câu hỏi thường gặp
Câu tục ngữ nào nói về lao động?
Tiêu biểu: “Tay làm hàm nhai, tay quai miệng trễ”, “Có làm thì mới có ăn”.
Ca dao về người lao động?
Quen thuộc: “Cày đồng đang buổi ban trưa… / Ai ơi bưng bát cơm đầy / Dẻo thơm một hạt đắng cay muôn phần”.
Thành ngữ về lao động vất vả?
Hay gặp: một nắng hai sương, chân lấm tay bùn, bán mặt cho đất, bán lưng cho trời.
Tục ngữ về yêu nghề?
Có thể dùng “Nhất nghệ tinh, nhất thân vinh”; xem thêm trang ca dao tục ngữ về nghề nghiệp.
