“Một nắng hai sương” là thành ngữ hay gặp trong bài văn tả cha mẹ, tả người nông dân, để nói về sự vất vả, tần tảo. Nhiều bạn thắc mắc vì sao “một” nắng mà lại “hai” sương, và có nên viết “một nắng hai xương” không. Bài này giải thích nghĩa từng phần, cách dùng, kèm cách đặt câu, câu gần nghĩa và mẹo nhớ, như các bài khác trong mục thành ngữ.
✅ “Một nắng hai sương” là thành ngữ, chỉ sự vất vả, cực nhọc của người lao động, nhất là người nông dân.
Nghĩa đen: làm việc ngoài đồng từ lúc sương sớm đến lúc sương tối, chịu cả nắng.
💡 Mẹo nhớ: sương sớm + nắng trưa + sương tối → làm suốt ngày, rất vất vả.
Một nắng hai sương nghĩa là gì?
| Từ ngữ | Nghĩa |
|---|---|
| một nắng | cái nắng buổi trưa, lúc gay gắt nhất trong ngày |
| hai sương | hai lần sương: sương sớm lúc ra đồng và sương đêm lúc trở về |
| một nắng hai sương | làm từ tinh mơ đến tối mịt, dầm sương, dãi nắng |
Nghĩa đen. Người nông dân ra đồng từ khi sương sớm còn đọng trên lá, làm suốt buổi trưa nắng gắt, đến khi sương đêm xuống mới về nhà. Một ngày như thế chịu “một” cái nắng và “hai” lần sương.
Nghĩa bóng. Thành ngữ dùng để nói về sự lao động vất vả, cực nhọc, bền bỉ của người lao động, nhất là người nông dân, người mẹ, người cha nuôi con. Thành ngữ thường mang sắc thái trân trọng, biết ơn những người đã chịu khó nhọc vì gia đình. Hiểu được điều ấy, ta càng thấm câu tục ngữ “Ăn quả nhớ kẻ trồng cây”.
“Một nắng hai sương” là thành ngữ hay tục ngữ?
Đây là thành ngữ. Câu là cụm từ cố định bốn chữ, dùng như một tính từ để tả sự vất vả, thường đứng trong câu: “bố mẹ một nắng hai sương”, “cuộc đời một nắng hai sương”. Câu không nêu trọn một kinh nghiệm như tục ngữ. Cách phân biệt có trong bài phân biệt thành ngữ và tục ngữ.
Đặt câu với “Một nắng hai sương”
- Bố mẹ một nắng hai sương nuôi con ăn học.
- Bà dậy từ bốn giờ sáng ra đồng, tối mịt mới về, quanh năm như thế.
- Nhìn đôi bàn tay chai sạn của mẹ, em hiểu thế nào là một nắng hai sương.
- Hạt gạo trắng ngần là thành quả một nắng hai sương của người nông dân.
- Thành ngữ “Một nắng hai sương” nói về sự vất vả của người lao động.
Thành ngữ dùng khi nói về sự lao động vất vả, cực nhọc (câu 1, 3, 4, 5). Câu 2 không nhắc nguyên văn nhưng kể đúng một cuộc sống “một nắng hai sương”.
Thành ngữ gần nghĩa với “Một nắng hai sương”
- Dãi nắng dầm mưa: làm việc ngoài trời, chịu nắng chịu mưa.
- Bán mặt cho đất, bán lưng cho trời: cúi mặt xuống đất, lưng phơi dưới trời, vất vả làm ruộng.
- Thức khuya dậy sớm: chăm chỉ, làm lụng từ sáng sớm đến đêm khuya.
Mẹo nhớ thành ngữ “Một nắng hai sương”
Mẹo 1 – Một ngày làm việc: sương SỚM + nắng TRƯA + sương TỐI → làm suốt ngày, rất VẤT VẢ.
Mẹo 2 – Viết đúng: “sương” viết S (giọt sương), không phải “xương” (bộ xương).
Mẹo 3 – Thứ tự số: “một” đi với “nắng”, “hai” đi với “sương”; không nói “hai nắng một sương”.
Bài tập: Điền từ, chọn chữ đúng
- Một nắng hai …
- Dãi nắng dầm …
- Bán mặt cho đất, bán lưng cho …
- Chọn chữ đúng: Một nắng hai (sương / xương).
- … nắng … sương (điền hai con số).
Xem đáp án
- sương.
- mưa.
- trời.
- sương: giọt sương sớm, sương đêm.
- Một nắng hai sương: một cái nắng trưa, hai lần sương sớm và tối. Nhiều bạn đảo thành “hai nắng một sương”.
Câu hỏi thường gặp
Một nắng hai sương là thành ngữ hay tục ngữ?
Là thành ngữ: cụm từ cố định tả sự vất vả của người lao động.
Vì sao một nắng lại hai sương?
Vì một ngày chỉ có một buổi nắng trưa, nhưng có hai lần sương: sương sớm khi ra đồng và sương đêm khi trở về.
Một nắng hai sương hay một nắng hai xương?
Viết đúng là “một nắng hai sương”, chữ “sương” viết S, là giọt sương.
Một nắng hai sương tiếng Anh là gì?
Không có thành ngữ khớp hẳn. Cụm gần ý là “work from dawn to dusk” (làm từ rạng sáng đến chập tối).
