Cần tìm ca dao, tục ngữ về sự cố gắng để động viên bản thân trước mùa thi, viết bài văn về vượt khó hay tặng một người bạn đang nản lòng? Ông bà ta có nhiều câu khuyên đừng bỏ cuộc, thất bại thì làm lại, và tin rằng cố gắng sẽ được đền đáp. Dưới đây là những câu quen thuộc nhất, mỗi câu kèm lời giải thích ngắn. Xem thêm các trang khác trong mục ca dao, tục ngữ theo chủ đề.
✅ Tục ngữ về sự cố gắng: “Có chí thì nên”, “Chớ thấy sóng cả mà ngã tay chèo”, “Thua keo này, bày keo khác”.
✅ Ca dao: “Nước lã mà vã nên hồ / Tay không mà nổi cơ đồ mới ngoan”.
💡 Mẹo nhớ: cố gắng trong tục ngữ có hai nghĩa: không buông tay khi gặp sóng lớn, và làm lại khi thua.
Tục ngữ khuyên cố gắng, không bỏ cuộc
- Có chí thì nên: có quyết tâm thì sẽ thành công.
- Chớ thấy sóng cả mà ngã tay chèo: gặp khó khăn lớn đừng buông xuôi (sách Tiếng Việt 4 cũ in “rã tay chèo”).
- Thua keo này, bày keo khác: thất bại thì làm lại, không nản.
- Thất bại là mẹ thành công: thất bại cho ta bài học để lần sau tốt hơn.
- Lửa thử vàng, gian nan thử sức: khó khăn là lúc thử thách sự cố gắng.
- Có công mài sắt, có ngày nên kim: cố gắng bền bỉ thì việc khó cũng thành.
- Muốn biết phải hỏi, muốn giỏi phải học: muốn giỏi thì phải tự cố gắng học.
Ca dao, thành ngữ về vượt khó
- Nước lã mà vã nên hồ / Tay không mà nổi cơ đồ mới ngoan (ca dao): tay trắng làm nên nhờ cố gắng.
- Ai ơi đã quyết thì hành / Đã đan thì lận tròn vành mới thôi: đã làm thì cố đến cùng.
- Chân cứng đá mềm (thành ngữ): ý chí mạnh mẽ vượt mọi gian nan.
- Vạn sự khởi đầu nan (Hán Việt): việc gì lúc đầu cũng khó, cố qua bước đầu là được.
- Khổ tận cam lai (Hán Việt): cố gắng qua gian khổ thì ngọt bùi đến.
- Cần cù bù thông minh (câu nói quen thuộc): chăm chỉ cố gắng bù được chỗ chưa giỏi.
Sự cố gắng gắn liền với ý chí và lòng kiên trì; nhiều câu khác có ở trang ca dao tục ngữ về ý chí nghị lực và ca dao tục ngữ về siêng năng kiên trì.
Dùng câu về sự cố gắng khi nào?
- Động viên bạn sau một lần thi chưa tốt: “Thua keo này, bày keo khác”, “Thất bại là mẹ thành công”.
- Tự nhắc mình khi gặp bài khó: “Chớ thấy sóng cả mà ngã tay chèo”.
- Bài văn kể về một tấm gương vượt khó: “Nước lã mà vã nên hồ…”, “Có chí thì nên”.
Mẹo 1 – Sóng và chèo: SÓNG CẢ (khó lớn) mà đừng NGÃ TAY CHÈO (buông xuôi).
Mẹo 2 – Thua thì bày: THUA keo này, BÀY keo khác.
Mẹo 3 – Viết đúng: “sóng cả” (cả: lớn), “keo” (ván đấu), không phải “kèo”.
Bài tập: Ca dao, tục ngữ về sự cố gắng
- Điền tiếng còn thiếu: Chớ thấy sóng cả mà ngã tay …
- Điền tiếng còn thiếu: Thua keo này, bày keo …
- Chữ “cả” trong “sóng cả” nghĩa là gì?
- “Cần cù bù thông minh” có chắc là tục ngữ dân gian không?
- Một bạn hiểu “Thất bại là mẹ thành công” là “cứ thất bại nhiều thì tự khắc thành công”. Hiểu vậy có đúng không?
Xem đáp án
- chèo.
- khác.
- Lớn (sóng lớn).
- Chưa chắc: đây là câu nói quen thuộc, hay được gọi là tục ngữ nhưng chưa rõ nguồn gốc dân gian.
- Chưa đúng: câu khuyên rút bài học từ thất bại để lần sau làm tốt hơn; thất bại mà không chịu nghĩ, không sửa thì vẫn thất bại. Chữ “mẹ” chỉ là cách ví: thất bại “sinh ra” bài học.
Câu hỏi thường gặp
Câu tục ngữ nào nói về sự cố gắng?
Tiêu biểu: “Có chí thì nên”, “Chớ thấy sóng cả mà ngã tay chèo”, “Thua keo này, bày keo khác”.
Ca dao về sự nỗ lực?
Có thể dùng “Nước lã mà vã nên hồ / Tay không mà nổi cơ đồ mới ngoan”.
Thành ngữ về cố gắng vượt khó?
Hay dùng: chân cứng đá mềm, vạn sự khởi đầu nan, khổ tận cam lai.
Câu động viên trước khi thi?
Ngắn gọn nhất là “Có chí thì nên”; thi chưa tốt thì nhớ “Thua keo này, bày keo khác”.
