“Cần cù bù thông minh” là câu nói thầy cô, cha mẹ hay dùng để động viên học trò: không học nhanh bằng bạn cũng đừng nản, chăm chỉ rồi sẽ tiến bộ. Câu quen đến mức nhiều người gọi là thành ngữ hay tục ngữ. Bài này giải thích nghĩa, nói rõ chuyện xếp loại, kèm cách đặt câu, câu gần nghĩa và mẹo nhớ, như các bài khác trong mục thành ngữ.
✅ “Cần cù bù thông minh” nghĩa là không giỏi bẩm sinh thì chăm chỉ cũng sẽ đạt kết quả tốt.
Xếp loại: đây là một câu nói quen thuộc; có người gọi là thành ngữ hoặc tục ngữ, nhưng chưa có nguồn cho thấy là câu dân gian cổ. Nghĩa đen: sự cần cù bù lại cho trí thông minh.
💡 Mẹo nhớ: chăm bù cho chưa giỏi.
Cần cù bù thông minh nghĩa là gì?
| Từ ngữ | Nghĩa |
|---|---|
| cần cù | chăm chỉ, chịu khó, làm đều đặn |
| bù | bù đắp, lấp vào chỗ còn thiếu |
| thông minh | nhanh trí, tiếp thu nhanh |
Nghĩa của câu. Không phải ai cũng tiếp thu nhanh. Nhưng người chăm chỉ, chịu khó học đi học lại, làm nhiều bài tập thì dần dần cũng nắm chắc kiến thức, có khi còn vững hơn người thông minh mà lười. Câu nói khẳng định: sự cần cù có thể bù đắp cho chỗ chưa nhanh nhạy.
Hiểu cho đúng. Câu không chê người chậm, cũng không bảo thông minh là không cần. Ý chính là động viên: ai cũng có thể tiến bộ nếu kiên trì. Người vừa thông minh vừa cần cù thì càng giỏi.
“Cần cù bù thông minh” là thành ngữ hay tục ngữ?
- Câu nói trọn một ý (chăm chỉ bù cho chưa giỏi), nên nghe giống tục ngữ hơn thành ngữ.
- Nhưng câu có nghĩa thẳng, không dùng hình ảnh, và chưa có nguồn cho thấy là tục ngữ dân gian cổ. Gọi chính xác là một câu nói quen thuộc.
Nếu cần một câu tục ngữ cùng ý, hãy dùng “Có công mài sắt, có ngày nên kim”. Cách phân biệt chung có trong bài phân biệt thành ngữ và tục ngữ.
Đặt câu với “Cần cù bù thông minh”
- Em không học nhanh bằng bạn nhưng cần cù bù thông minh.
- Mỗi tối Lan làm thêm mười bài toán, cuối năm điểm môn Toán tăng vọt.
- Cô động viên cả lớp: “Cần cù bù thông minh, các em cứ chăm chỉ là sẽ tiến bộ.”
- Anh ấy tin vào câu cần cù bù thông minh nên chưa bao giờ bỏ cuộc.
- Câu nói “Cần cù bù thông minh” đề cao sự chăm chỉ.
Câu dùng khi động viên chăm chỉ học tập, làm việc (câu 1, 3, 4, 5). Câu 2 không nhắc nguyên văn nhưng kể đúng một chuyện “cần cù bù thông minh”.
Câu gần nghĩa với “Cần cù bù thông minh”
- Có công mài sắt, có ngày nên kim: kiên trì thì việc khó cũng thành.
- Nước chảy đá mòn: bền bỉ thì việc khó mấy cũng xong.
- Có chí thì nên: có ý chí thì thành công.
Mẹo nhớ câu “Cần cù bù thông minh”
Mẹo 1 – Bù vào chỗ thiếu: CHĂM bù cho chưa GIỎI.
Mẹo 2 – Vần “cù – bù”: cần CÙ bù thông minh, hai chữ cùng vần u, dấu huyền.
Mẹo 3 – Viết đúng: “cần cù” (c, dấu huyền), không viết “cần cừ”.
Bài tập: Điền từ còn thiếu
- Cần cù bù thông …
- Cần cù … thông minh.
- Có công mài sắt, có ngày nên …
- Nước chảy đá …
- … cù bù thông minh.
Xem đáp án
- minh.
- bù.
- kim.
- mòn.
- Cần: “cần cù” là chăm chỉ. Nhiều bạn điền “chăm” (chăm cù), nhưng từ đúng là “cần cù”.
Câu hỏi thường gặp
Cần cù bù thông minh là thành ngữ hay tục ngữ?
Gọi chính xác là một câu nói quen thuộc; nhiều người gọi là thành ngữ, tục ngữ nhưng chưa có nguồn cho thấy là câu dân gian cổ.
Cần cù bù thông minh có đúng không?
Phần lớn đúng: chăm chỉ giúp ai cũng tiến bộ. Người vừa thông minh vừa chăm thì càng giỏi.
Câu tục ngữ nào cùng ý với cần cù bù thông minh?
Cùng ý là “Có công mài sắt, có ngày nên kim” và “Nước chảy đá mòn”.
Cần cù bù thông minh tiếng Anh là gì?
Câu tiếng Anh gần ý, hay được trích dẫn là “Hard work beats talent when talent doesn’t work hard” (chăm chỉ thắng tài năng khi tài năng không chịu chăm chỉ).
