Cần tìm ca dao, tục ngữ về sự tham lam cho bài văn nghị luận về lòng tham, bài kể lại truyện “Cây khế” hay một lời khuyên biết đủ? Ông bà ta coi lòng tham là gốc của nhiều điều xấu, nên có rất nhiều câu cảnh báo: tham quá thì mất cả, được cái này lại đòi cái khác. Dưới đây là những câu quen thuộc nhất, mỗi câu kèm lời giải thích ngắn. Xem thêm các trang khác trong mục ca dao, tục ngữ theo chủ đề.
✅ Tục ngữ, thành ngữ về tham lam: “Tham thì thâm”, “Được voi đòi tiên”, “Tham bát bỏ mâm”, “Tham vàng bỏ ngãi”.
✅ Thành ngữ: lòng tham không đáy, đứng núi này trông núi nọ, thả mồi bắt bóng.
💡 Mẹo nhớ: tham thì thâm – hai tiếng gần giống nhau: tham quá thì chuốc thiệt (thâm) vào thân.
Tục ngữ về sự tham lam
- Tham thì thâm: tham lam thì chuốc lấy thiệt hại.
- Được voi đòi tiên (thành ngữ): được cái lớn rồi còn đòi cái lớn hơn, không biết đủ.
- Tham bát bỏ mâm: ham cái lợi nhỏ mà mất cái lợi lớn.
- Tham vàng bỏ ngãi: vì tiền của mà bỏ tình nghĩa (“ngãi” là “nghĩa” nói theo giọng cũ).
- Tham thực cực thân (Hán Việt): tham ăn thì khổ thân.
- Tham phú phụ bần (Hán Việt): ham giàu mà phụ bạc người nghèo.
Thành ngữ về lòng tham
- Lòng tham không đáy: lòng tham như cái túi không có đáy, chẳng bao giờ đầy.
- Đứng núi này trông núi nọ: có rồi vẫn chưa bằng lòng, luôn thấy cái khác hơn.
- Thả mồi bắt bóng: bỏ cái chắc chắn để chạy theo cái viển vông.
- Mật ngọt chết ruồi: ham lời ngọt, lợi nhỏ thì sa bẫy.
Truyện “Cây khế” và câu “may túi ba gang”
Truyện cổ tích “Cây khế” là bài học quen thuộc nhất về lòng tham. Con chim thần ăn khế nhà người em và hứa: “Ăn một quả, trả cục vàng / May túi ba gang, mang đi mà đựng”. Người em hiền lành may đúng túi ba gang, lấy vừa đủ, nên trở nên khá giả. Người anh tham lam may túi mười hai gang, nhét đầy vàng bạc, đến khi chim bay qua biển thì túi nặng quá, người anh rơi xuống biển. Từ đó người ta nói “may túi ba gang” để khuyên biết đủ. Muốn có thêm câu cùng chủ đề, xem trang ca dao tục ngữ về tiết kiệm và ca dao tục ngữ về giàu nghèo.
Đặt câu với tục ngữ về tham lam
- Ham mua đồ rẻ trên mạng, chị bị lừa mất tiền, đúng là tham thì thâm.
- Mẹ vừa mua xe đạp mới, em lại đòi điện thoại, bố bảo đừng được voi đòi tiên.
- Vì vài trăm nghìn mà mất khách quen, ông ấy tham bát bỏ mâm.
- Bỏ việc ổn định để theo lời rủ làm giàu nhanh là thả mồi bắt bóng.
- Bà kể chuyện Cây khế rồi dặn: làm gì cũng nhớ may túi ba gang thôi.
Mẹo 1 – Tham, thâm: chỉ khác “a” với “â” → tham một chút là thâm (thiệt) ngay.
Mẹo 2 – Bát và mâm: BÁT nhỏ, MÂM lớn → tham bát bỏ mâm = được nhỏ mất lớn.
Mẹo 3 – Ba gang: túi BA GANG là vừa đủ; người anh may MƯỜI HAI GANG thì mất mạng.
Bài tập: Tục ngữ về tham lam
- Điền tiếng còn thiếu: Tham thì …
- Điền tiếng còn thiếu: Được voi đòi …
- “Ngãi” trong “tham vàng bỏ ngãi” nghĩa là gì?
- Chọn chữ đúng: Tham bát bỏ (mâm / mân).
- “Được voi đòi tiên” nói về người được cho con voi rồi đòi tiền, đúng không?
Xem đáp án
- thâm.
- tiên.
- Nghĩa, tình nghĩa (cách nói cũ).
- mâm (vần âm).
- Không: là “tiên” (nàng tiên), không phải “tiền”. Được voi quý rồi lại đòi cả tiên – lòng tham không có điểm dừng.
Câu hỏi thường gặp
Câu tục ngữ nói về lòng tham?
Quen thuộc nhất: “Tham thì thâm” và “Được voi đòi tiên”.
Ca dao về tham lam?
Hay dùng câu của chim thần trong truyện Cây khế: “Ăn một quả, trả cục vàng / May túi ba gang, mang đi mà đựng”.
Thành ngữ về tham lam?
Có thể dùng lòng tham không đáy, tham bát bỏ mâm, thả mồi bắt bóng.
Tham thì thâm nghĩa là gì?
Nghĩa là tham lam thì chuốc lấy thiệt hại.
