“Ai ơi đã quyết thì hành” là câu mở đầu một lời khuyên quen thuộc trong bài tập đọc “Có chí thì nên” (Tiếng Việt 4 chương trình cũ). Câu viết theo thể lục bát, vế sau có chữ “lận” ít gặp, nên nhiều bạn nhớ không đủ hoặc không hiểu hết. Bài này chép câu đầy đủ, giải nghĩa từng chữ, nêu bài học, kèm cách đặt câu, câu gần nghĩa và mẹo nhớ, như các bài khác trong mục tục ngữ.
✅ “Ai ơi đã quyết thì hành” là câu tục ngữ, nghĩa là đã quyết định thì phải làm đến nơi đến chốn, không bỏ dở.
Câu đầy đủ: “Ai ơi đã quyết thì hành, / Đã đan thì lận tròn vành mới thôi.” Nghĩa đen: đã quyết thì làm; đã đan rổ rá thì đan cho tròn vành mới thôi. Câu viết theo thể lục bát nên có tài liệu gọi là ca dao.
💡 Mẹo nhớ: quyết rồi thì làm, làm thì làm cho tròn.
Ai ơi đã quyết thì hành nghĩa là gì?
| Từ ngữ | Nghĩa |
|---|---|
| ai ơi | lời gọi chung, nói với tất cả mọi người |
| đã quyết thì hành | đã quyết định thì bắt tay vào làm (“hành” là làm, thực hiện) |
| đan | đan rổ, rá, thúng bằng nan tre |
| lận tròn vành | gập, nẹp mép vành rổ rá cho tròn, cho chắc; đây là bước cuối của việc đan |
Nghĩa đen. Người đan rổ rá đã bắt tay vào đan thì phải đan cho xong, đến bước cuối là lận vành cho tròn, cho chắc. Bỏ dở giữa chừng thì chỉ có một mớ nan, không dùng được.
Nghĩa bóng. Làm việc gì cũng vậy: trước khi làm thì suy nghĩ, cân nhắc; đã quyết rồi thì phải làm, và làm cho trọn vẹn, đến nơi đến chốn, không bỏ dở. Câu khuyên ta có ý chí, giữ vững điều mình đã chọn. Trong bài “Có chí thì nên”, câu này cùng ý với câu “Hãy lo bền chí câu cua, dù ai câu chạch, câu rùa mặc ai”.
“Ai ơi đã quyết thì hành” là thành ngữ hay tục ngữ?
Câu thường được gọi là tục ngữ: sách Tiếng Việt 4 chương trình cũ đưa câu vào bài “Có chí thì nên”, bài gồm bảy câu tục ngữ về ý chí, nghị lực. Câu nói trọn một lời khuyên, nên không phải thành ngữ. Vì viết theo thể lục bát (một câu sáu chữ, một câu tám chữ), có tài liệu xếp vào ca dao; khi làm bài, theo cách gọi trong sách lớp mình. Cách phân biệt có trong bài phân biệt thành ngữ và tục ngữ.
Đặt câu với “Ai ơi đã quyết thì hành”
- Đã ghi tên thi chạy thì phải tập đến cùng, ai ơi đã quyết thì hành.
- Ai ơi đã quyết thì hành, đã đan thì lận tròn vành mới thôi, nên con làm cho xong bức tranh nhé.
- Quyết học đàn, chị tập mỗi ngày một tiếng, hai năm không bỏ buổi nào.
- Bố dặn: “Ai ơi đã quyết thì hành, đừng làm nửa vời.”
- Câu tục ngữ “Ai ơi đã quyết thì hành” khuyên làm việc đến nơi đến chốn.
Câu dùng khi khuyên đã quyết thì làm cho trọn (câu 1, 2, 4, 5). Câu 3 không nhắc nguyên văn nhưng kể đúng một người “đã quyết thì hành”.
Câu gần nghĩa, trái nghĩa với “Ai ơi đã quyết thì hành”
- Hãy lo bền chí câu cua: đã chọn việc gì thì kiên trì theo đuổi.
- Có công mài sắt, có ngày nên kim: kiên trì thì việc khó cũng thành.
- Có chí thì nên: có ý chí thì thành công.
- Trái nghĩa: Đẽo cày giữa đường: không có chủ kiến, ai bảo gì cũng nghe nên chẳng làm xong việc gì.
Mẹo nhớ câu tục ngữ “Ai ơi đã quyết thì hành”
Mẹo 1 – Quyết rồi làm: QUYẾT rồi thì LÀM, làm thì làm cho TRÒN.
Mẹo 2 – Vần lục bát: “hành” (chữ thứ sáu câu trên) vần với “vành” (chữ thứ sáu câu dưới).
Mẹo 3 – Chữ khó: “hành” là làm, như trong “thực hành”; “lận” là nẹp vành rổ rá.
Bài tập: Điền từ còn thiếu vào câu tục ngữ
- Ai ơi đã quyết thì …
- Đã đan thì lận tròn … mới thôi.
- Hãy lo bền chí câu …
- Có công mài sắt, có ngày nên …
- Đã … thì lận tròn vành mới thôi.
Xem đáp án
- hành: làm.
- vành.
- cua.
- kim.
- đan: nhiều bạn điền “làm”, nhưng câu nói việc đan rổ rá, đan xong mới “lận tròn vành”.
Câu hỏi thường gặp
Câu đầy đủ của “Ai ơi đã quyết thì hành” là gì?
Câu đầy đủ là: “Ai ơi đã quyết thì hành, / Đã đan thì lận tròn vành mới thôi.”
“Lận tròn vành” nghĩa là gì?
“Lận tròn vành” là nẹp, gập mép vành rổ rá cho tròn, cho chắc, bước cuối cùng của việc đan.
Ai ơi đã quyết thì hành là tục ngữ hay ca dao?
Thường được gọi là tục ngữ (trong bài “Có chí thì nên”); vì viết theo thể lục bát nên có tài liệu xếp vào ca dao.
Ai ơi đã quyết thì hành tiếng Anh là gì?
Câu tiếng Anh gần ý là “Whatever is worth doing at all is worth doing well” (việc gì đáng làm thì đáng làm cho tốt).
