Cần tìm ca dao, tục ngữ về đất nước để viết bài văn về tình yêu quê hương đất nước, làm dẫn chứng nghị luận hay chuẩn bị cho tiết sinh hoạt chủ đề? Dưới đây là những câu quen thuộc nhất, chia thành ca dao, tục ngữ, thành ngữ, mỗi câu kèm lời giải thích ngắn. Câu nào có bài riêng thì bấm vào để xem nghĩa đầy đủ và cách đặt câu. Xem thêm các trang khác trong mục ca dao, tục ngữ theo chủ đề.
✅ Thành ngữ về đất nước: rừng vàng biển bạc, non xanh nước biếc, con rồng cháu tiên.
✅ Ca dao về đất nước: “Dù ai đi ngược về xuôi / Nhớ ngày giỗ Tổ mùng mười tháng ba”; “Bầu ơi thương lấy bí cùng / Tuy rằng khác giống nhưng chung một giàn”.
💡 Mẹo nhớ: ca dao, tục ngữ về đất nước xoay quanh ba ý: đất đẹp, giàu – chung một nguồn cội – đoàn kết giữ nước.
Thành ngữ về đất nước
- Rừng vàng biển bạc: thiên nhiên đất nước giàu tài nguyên, quý như vàng bạc.
- Non xanh nước biếc: cảnh núi sông tươi đẹp, thơ mộng.
- Con rồng cháu tiên: người Việt có chung nguồn gốc cao quý, từ truyền thuyết Lạc Long Quân – Âu Cơ.
- Quê cha đất tổ: nơi tổ tiên, dòng họ sinh sống từ bao đời.
- Sóng yên biển lặng: cuộc sống thanh bình, không biến động.
Ca dao về đất nước
- Dù ai đi ngược về xuôi / Nhớ ngày giỗ Tổ mùng mười tháng ba: nhắc người Việt nhớ cội nguồn, nhớ công các vua Hùng dựng nước.
- Bầu ơi thương lấy bí cùng / Tuy rằng khác giống nhưng chung một giàn: người trong một nước phải thương yêu nhau.
- Nhiễu điều phủ lấy giá gương / Người trong một nước phải thương nhau cùng: đồng bào phải che chở, đùm bọc nhau.
- Đường vô xứ Nghệ quanh quanh / Non xanh nước biếc như tranh họa đồ: cảnh đẹp xứ Nghệ.
- Gió đưa cành trúc la đà / Tiếng chuông Trấn Vũ canh gà Thọ Xương: cảnh thanh bình của Thăng Long xưa.
- Đồng Đăng có phố Kỳ Lừa / Có nàng Tô Thị, có chùa Tam Thanh: tự hào về cảnh đẹp xứ Lạng.
- Cần Thơ gạo trắng nước trong / Ai đi đến đó lòng không muốn về: miền Tây trù phú, mến khách.
Tục ngữ về đất nước, lòng yêu nước
- Giặc đến nhà, đàn bà cũng đánh: khi đất nước bị xâm lược, ai cũng đứng lên giữ nước.
- Uống nước nhớ nguồn: nhớ ơn người đi trước, nhớ cội nguồn dân tộc.
- Tấc đất, tấc vàng: đất đai quý như vàng, phải biết giữ gìn.
- Máu chảy ruột mềm: đồng bào gặp nạn thì mình cũng đau xót.
- Một con ngựa đau, cả tàu bỏ cỏ: một người gặp nạn, cả tập thể cùng lo.
Muốn có thêm câu về làng quê, nơi chôn rau cắt rốn, xem trang ca dao tục ngữ về quê hương; muốn câu về tinh thần chung sức, xem trang ca dao tục ngữ về đoàn kết. Còn nếu cần biết câu nào là thành ngữ, câu nào là tục ngữ, xem bài phân biệt thành ngữ và tục ngữ.
Dùng ca dao, tục ngữ về đất nước khi nào?
- Mở bài văn về tình yêu đất nước: dẫn “Dù ai đi ngược về xuôi…” rồi nói về cội nguồn dân tộc.
- Tả cảnh đẹp quê hương: dùng thành ngữ “non xanh nước biếc”, “rừng vàng biển bạc”.
- Nghị luận về tinh thần dân tộc: “Giặc đến nhà, đàn bà cũng đánh”, “Bầu ơi thương lấy bí cùng”.
- Bài về bảo vệ tài nguyên: “rừng vàng biển bạc” nhắc ta giữ gìn rừng, biển.
Mẹo 1 – Ba ý chính: ĐẸP GIÀU (rừng vàng biển bạc) – CỘI NGUỒN (con rồng cháu tiên) – ĐOÀN KẾT (bầu bí chung giàn).
Mẹo 2 – Giỗ Tổ: “mùng mười tháng ba” là ngày giỗ Tổ Hùng Vương (âm lịch).
Mẹo 3 – Viết đúng: “non xanh nước biếc” (vần iêc), không phải “nước biết”.
Bài tập: Ca dao, tục ngữ về đất nước
- Điền tiếng còn thiếu: Rừng vàng biển …
- Điền tiếng còn thiếu: Dù ai đi ngược về xuôi / Nhớ ngày giỗ Tổ mùng mười tháng …
- “Con rồng cháu tiên” gắn với truyền thuyết nào?
- “Giặc đến nhà, đàn bà cũng đánh” là thành ngữ hay tục ngữ?
- Một bạn hiểu: “Bầu ơi thương lấy bí cùng” khuyên nhà nông trồng bầu bí chung giàn. Bạn ấy hiểu đúng không?
Xem đáp án
- bạc.
- ba.
- Truyền thuyết Con Rồng cháu Tiên (Lạc Long Quân và Âu Cơ).
- Tục ngữ: câu trọn ý, nêu tinh thần cả dân tộc giữ nước.
- Chưa đúng: bầu và bí chỉ người trong một nước; câu khuyên đồng bào thương yêu, đoàn kết. Hiểu theo nghĩa đen là bỏ qua ý chính.
Câu hỏi thường gặp
Thành ngữ nào nói về đất nước?
Hay gặp nhất là rừng vàng biển bạc, non xanh nước biếc, con rồng cháu tiên, quê cha đất tổ.
Ca dao về tình yêu đất nước hay nhất?
Được nhắc nhiều là “Dù ai đi ngược về xuôi / Nhớ ngày giỗ Tổ mùng mười tháng ba” và “Bầu ơi thương lấy bí cùng”.
Tục ngữ về lòng yêu nước là gì?
Tiêu biểu là “Giặc đến nhà, đàn bà cũng đánh”: khi có giặc, mọi người đều đứng lên giữ nước.
Ca dao tục ngữ về quê hương đất nước khác nhau thế nào?
Câu về quê hương thường nói về làng quê, nơi mình sinh ra; câu về đất nước nói rộng hơn: cả non sông, cội nguồn dân tộc.