Cần tìm ca dao, tục ngữ về đàn ông cho ngày Quốc tế Nam giới, bài văn về chí làm trai hay để hiểu những câu ông bà xưa nói về người đàn ông? Ca dao, tục ngữ về đàn ông có ba mảng: ca ngợi chí khí, khen trai tài, và cả những câu châm biếm kẻ làm trai mà yếu đuối, lười biếng. Dưới đây là những câu quen thuộc nhất, mỗi câu kèm lời giải thích ngắn. Xem thêm các trang khác trong mục ca dao, tục ngữ theo chủ đề.
✅ Ca dao về đàn ông: “Làm trai cho đáng nên trai / Xuống Đông Đông tĩnh, lên Đoài Đoài tan”; “Đàn ông nông nổi giếng khơi / Đàn bà sâu sắc như cơi đựng trầu”.
✅ Thành ngữ: trai tài gái sắc, đứng mũi chịu sào.
💡 Mẹo nhớ: câu về đàn ông xưa hay nhắc chí làm trai – gánh vác, làm nên việc lớn; câu nào nói ngược là châm biếm.
Ca dao ca ngợi chí làm trai
- Làm trai cho đáng nên trai / Xuống Đông Đông tĩnh, lên Đoài Đoài tan: người con trai có bản lĩnh, đi đâu yên đó, giặc tan đó.
- Làm trai cho đáng nên trai / Khi bắn súng trụ, khi bơi thuyền rồng: một bài khác cùng dòng đầu, khen chàng trai giỏi võ nghệ.
- Nước lã mà vã nên hồ / Tay không mà nổi cơ đồ mới ngoan: tay trắng làm nên mới là giỏi.
Ca dao châm biếm, nói ngược
- Làm trai cho đáng nên trai / Khom lưng chống gối gánh hai hạt vừng: chế giễu kẻ làm trai mà yếu đuối, lười nhác.
- Đàn ông nông nổi giếng khơi / Đàn bà sâu sắc như cơi đựng trầu: lối nói ngược, phản ánh quan niệm cũ về nam nữ.
Thành ngữ, tục ngữ về đàn ông
- Trai tài gái sắc: trai giỏi giang, gái xinh đẹp – đôi xứng lứa.
- Đứng mũi chịu sào: người đứng đầu, gánh việc nặng nhất (ngày xưa hay nói về trụ cột gia đình).
- Gan vàng dạ sắt: ý chí kiên định, gan dạ.
- Con có cha như nhà có nóc (tục ngữ): người cha là chỗ dựa của gia đình.
- Hổ phụ sinh hổ tử (Hán Việt): cha giỏi thì con cũng giỏi.
- Lấy vợ xem tông, lấy chồng xem giống (tục ngữ): quan niệm xưa khi chọn vợ, chọn chồng.
Nhiều câu về đàn ông phản ánh quan niệm xã hội cũ (trọng nam khinh nữ, đàn ông là trụ cột duy nhất); khi dùng nên nói rõ đây là cách nhìn ngày xưa. Muốn có câu về người cha, xem trang ca dao tục ngữ về cha; về phụ nữ, xem trang ca dao tục ngữ về phụ nữ.
Dùng câu về đàn ông khi nào?
- Bài văn về chí khí, hoài bão: “Làm trai cho đáng nên trai / Xuống Đông Đông tĩnh, lên Đoài Đoài tan”.
- Lời chúc ngày 19/11 (Quốc tế Nam giới): “gan vàng dạ sắt”, “đứng mũi chịu sào”.
- Bàn về quan niệm nam nữ xưa: “Đàn ông nông nổi giếng khơi…”.
Mẹo 1 – Cùng dòng đầu, khác ý: “Làm trai cho đáng nên trai” + ĐÔNG TĨNH, ĐOÀI TAN (khen) / + KHOM LƯNG CHỐNG GỐI (chê).
Mẹo 2 – Giếng và cơi: GIẾNG KHƠI sâu, CƠI TRẦU nông → câu nói ngược.
Mẹo 3 – Viết đúng: “Đoài” (phía tây), “nông nổi” (dấu hỏi), “sào” (cây sào chống thuyền).
Bài tập: Ca dao, tục ngữ về đàn ông
- Điền tiếng còn thiếu: Làm trai cho đáng nên trai / Xuống Đông Đông tĩnh, lên Đoài Đoài …
- Điền tiếng còn thiếu: Trai tài gái …
- “Đoài” chỉ phía nào?
- “Đứng mũi chịu sào” là thành ngữ hay ca dao?
- Bài “Làm trai cho đáng nên trai / Khom lưng chống gối gánh hai hạt vừng” khen hay chê?
Xem đáp án
- tan (có bản chép “yên”).
- sắc.
- Phía tây.
- Thành ngữ.
- Chê: hai hạt vừng rất nhẹ mà phải khom lưng chống gối → chế giễu kẻ yếu đuối, lười biếng. Cùng dòng đầu với bài khen nên rất dễ nhầm.
Câu hỏi thường gặp
Ca dao về đàn ông hay nhất?
Quen thuộc nhất là “Làm trai cho đáng nên trai / Xuống Đông Đông tĩnh, lên Đoài Đoài tan”.
Thành ngữ về đàn ông?
Hay gặp: trai tài gái sắc, đứng mũi chịu sào, gan vàng dạ sắt.
Ca dao châm biếm đàn ông?
Tiêu biểu: “Làm trai cho đáng nên trai / Khom lưng chống gối gánh hai hạt vừng”.
Đàn ông nông nổi giếng khơi nghĩa là gì?
Là câu ca dao nói ngược, phản ánh quan niệm cũ coi trọng đàn ông; giếng khơi vốn sâu, cơi trầu vốn nông.
