“Bầu ơi thương lấy bí cùng” là câu ca dao quen thuộc mỗi khi nói về tình đoàn kết, tương thân tương ái: quyên góp giúp đồng bào vùng lũ, giúp bạn nghèo trong lớp. Câu dùng hình ảnh quả bầu, quả bí rất gần gũi, nhưng nhiều bạn chưa hiểu vì sao lại nói “khác giống” mà “chung một giàn”. Bài này chép đầy đủ bài ca dao, giải thích từng dòng, ý nghĩa, kèm câu cùng chủ đề và mẹo nhớ, như các bài khác trong mục ca dao.
✅ “Bầu ơi thương lấy bí cùng” là ca dao (thể lục bát), khuyên người trong một nước, một cộng đồng phải yêu thương, đùm bọc nhau.
Nghĩa đen: bầu và bí khác giống nhưng cùng leo trên một giàn. Bài đầy đủ: “Bầu ơi thương lấy bí cùng, / Tuy rằng khác giống nhưng chung một giàn.”
💡 Mẹo nhớ: bầu, bí khác giống mà chung một giàn → người một nước phải thương nhau.
Bài ca dao “Bầu ơi thương lấy bí cùng” đầy đủ
Bầu ơi thương lấy bí cùng,
Tuy rằng khác giống nhưng chung một giàn.
Bài là một cặp lục bát: chữ “cùng” cuối dòng sáu vần với chữ “chung” ở dòng tám. Lời ca dao như một lời nhắn nhủ trực tiếp, gọi “bầu ơi” như gọi một người thân, nên nghe rất tha thiết.
Giải thích câu ca dao “Bầu ơi thương lấy bí cùng”
| Dòng | Giải thích |
|---|---|
| Bầu ơi thương lấy bí cùng | Lời gọi quả bầu, nhắn bầu hãy thương quả bí. Bầu và bí được nhân hóa như hai con người. |
| Tuy rằng khác giống | Bầu và bí là hai loại cây khác nhau, quả khác nhau. |
| nhưng chung một giàn | Ở làng quê, bầu và bí thường được trồng leo chung một giàn tre. Cùng một giàn, cùng chịu nắng mưa như nhau. |
Nghĩa bóng. “Bầu” và “bí” là hình ảnh ẩn dụ cho những con người khác nhau về hoàn cảnh, nguồn gốc, dân tộc, giàu nghèo. “Một giàn” là cùng một làng xóm, một quê hương, một đất nước. Đã cùng chung một giàn thì phải biết thương yêu, đùm bọc, giúp đỡ nhau, không phân biệt, không ghen ghét.
Ý nghĩa câu ca dao “Bầu ơi thương lấy bí cùng”
Lời khuyên. Bài ca dao khuyên tinh thần đoàn kết, tương thân tương ái giữa những người cùng một cộng đồng, một dân tộc. Dù mỗi người một hoàn cảnh, một tính cách, khi đã cùng sống trên một mảnh đất thì phải thương nhau, giúp nhau, nhất là lúc khó khăn, hoạn nạn.
Ngày nay. Câu ca dao thường được nhắc trong các phong trào quyên góp, ủng hộ đồng bào bị thiên tai, giúp đỡ bạn học có hoàn cảnh khó khăn. Đó là truyền thống “lá lành đùm lá rách” của người Việt.
Đặt câu với “Bầu ơi thương lấy bí cùng”
- Lớp quyên góp giúp bạn vùng lũ, vì bầu ơi thương lấy bí cùng.
- Khi miền Trung bị bão, khắp nơi gửi gạo, quần áo, sách vở về giúp bà con.
- Cô giáo dạy cả lớp câu “Bầu ơi thương lấy bí cùng, tuy rằng khác giống nhưng chung một giàn”.
- Bầu ơi thương lấy bí cùng, xóm mình phải giúp nhà bác ấy qua lúc khó khăn.
Câu ca dao thường được trích khi kêu gọi đoàn kết, giúp đỡ nhau (câu 1, 3, 4). Câu 2 không trích nguyên văn nhưng kể đúng tinh thần “bầu ơi thương lấy bí cùng”.
Ca dao, tục ngữ cùng chủ đề đoàn kết
- Nhiễu điều phủ lấy giá gương / Người trong một nước phải thương nhau cùng: cùng một nước thì phải thương nhau.
- Lá lành đùm lá rách: người có điều kiện giúp người khó khăn.
- Một cây làm chẳng nên non / Ba cây chụm lại nên hòn núi cao: đoàn kết thì làm nên việc lớn.
Mẹo nhớ bài ca dao “Bầu ơi thương lấy bí cùng”
Mẹo 1 – Chung một giàn: Bầu, bí khác giống mà CHUNG MỘT GIÀN → người một nước phải THƯƠNG NHAU.
Mẹo 2 – Vần: CÙNG (dòng sáu) vần với CHUNG (dòng tám).
Mẹo 3 – Anh em với “nhiễu điều”: hai bài cùng nói người trong một nước phải thương nhau.
Bài tập: Điền từ, giải nghĩa
- Bầu ơi thương lấy … cùng.
- Tuy rằng khác giống nhưng chung một …
- “Một giàn” trong bài ca dao tượng trưng cho điều gì?
- Chọn chữ đúng: Tuy rằng khác giống nhưng chung một (giàn / dàn).
- Bài ca dao chỉ khuyên những người cùng hoàn cảnh giống nhau thương nhau, đúng không?
Xem đáp án
- bí.
- giàn.
- Cùng một làng xóm, quê hương, đất nước.
- giàn: giàn bầu bí, viết GI. “Dàn” là dàn nhạc, dàn hàng.
- Không đúng: bài nhấn mạnh “khác giống” mà vẫn phải thương nhau, tức là dù khác hoàn cảnh, nguồn gốc vẫn phải đùm bọc nhau.
Câu hỏi thường gặp
Bầu ơi thương lấy bí cùng nghĩa là gì?
Nghĩa là người trong một cộng đồng, một đất nước dù khác hoàn cảnh vẫn phải thương yêu, đùm bọc nhau.
Bầu ơi thương lấy bí cùng là ca dao hay tục ngữ?
Là ca dao thể lục bát; nhiều tài liệu cũng hay gọi chung là “câu tục ngữ, ca dao” về đoàn kết.
Câu tiếp theo của bầu ơi thương lấy bí cùng là gì?
Câu tiếp theo là “Tuy rằng khác giống nhưng chung một giàn”.
Bầu ơi thương lấy bí cùng tiếng Anh là gì?
Không có câu khớp hẳn. Có thể dịch ý: “we may be different, but we share one home, so let us care for one another”.
