“Con rồng cháu tiên” là thành ngữ người Việt dùng để nói về nguồn gốc chung của dân tộc, gắn với truyền thuyết “Con Rồng cháu Tiên” học ở lớp 6. Câu hay xuất hiện trong bài văn về lòng yêu nước, tình đoàn kết. Bài này kể tóm tắt truyền thuyết, giải thích nghĩa, kèm cách đặt câu, câu cùng chủ đề và mẹo nhớ, như các bài khác trong mục thành ngữ.
✅ “Con rồng cháu tiên” là thành ngữ, chỉ người Việt Nam có chung nguồn gốc cao quý (truyền thuyết Lạc Long Quân – Âu Cơ).
Nghĩa đen: con của rồng, cháu của tiên.
💡 Mẹo nhớ: Lạc Long Quân (rồng) + Âu Cơ (tiên) → nguồn gốc người Việt.
Con rồng cháu tiên nghĩa là gì?
Truyền thuyết. Lạc Long Quân thuộc nòi rồng, sống dưới nước; Âu Cơ thuộc dòng tiên, sống trên núi cao. Hai người gặp nhau, nên duyên vợ chồng. Âu Cơ sinh ra một cái bọc trăm trứng, nở thành trăm người con. Về sau, năm mươi con theo cha xuống biển, năm mươi con theo mẹ lên núi; người con trưởng ở lại làm vua, lấy hiệu Hùng Vương. Vì cùng sinh ra từ một bọc, người Việt gọi nhau là “đồng bào”.
| Từ ngữ | Nghĩa |
|---|---|
| con rồng | con cháu của Lạc Long Quân, nòi rồng |
| cháu tiên | con cháu của Âu Cơ, dòng tiên |
| con rồng cháu tiên | người Việt Nam, cùng một nguồn gốc cao quý |
Nghĩa bóng. Thành ngữ chỉ dân tộc Việt Nam, những người có chung tổ tiên, chung nguồn gốc. Thành ngữ gợi niềm tự hào về nguồn gốc cao quý và nhắc người Việt dù ở đâu cũng là anh em một nhà, phải thương yêu, đoàn kết, giúp đỡ nhau.
“Con rồng cháu tiên” là thành ngữ hay tục ngữ?
Đây là thành ngữ. Câu là cụm từ cố định bốn chữ, hai vế song song (con rồng – cháu tiên), dùng như một danh từ chỉ người Việt: “chúng ta là con rồng cháu tiên”. Câu cũng là tên một truyền thuyết trong sách Ngữ văn 6 chương trình cũ (thường viết hoa “Con Rồng cháu Tiên”). Cách phân biệt với tục ngữ có trong bài phân biệt thành ngữ và tục ngữ.
Đặt câu với “Con rồng cháu tiên”
- Là con rồng cháu tiên, chúng ta phải yêu thương nhau.
- Người Việt ở khắp nơi trên thế giới vẫn hướng về Tổ quốc mỗi dịp giỗ Tổ Hùng Vương.
- Câu chuyện con rồng cháu tiên giải thích vì sao ta gọi nhau là đồng bào.
- Dù ở miền xuôi hay miền ngược, chúng ta đều là con rồng cháu tiên.
- Thành ngữ “Con rồng cháu tiên” nói về nguồn gốc chung của người Việt.
Thành ngữ dùng khi nói về nguồn gốc dân tộc, tình đoàn kết (câu 1, 3, 4, 5). Câu 2 không nhắc nguyên văn nhưng kể đúng tinh thần “con rồng cháu tiên”.
Câu cùng chủ đề với “Con rồng cháu tiên”
- Bầu ơi thương lấy bí cùng, tuy rằng khác giống nhưng chung một giàn: người cùng một nước phải thương nhau.
- Uống nước nhớ nguồn: nhớ ơn tổ tiên, cội nguồn.
- Quê cha đất tổ: quê hương gốc gác của dòng họ.
Mẹo nhớ thành ngữ “Con rồng cháu tiên”
Mẹo 1 – Cha rồng, mẹ tiên: LẠC LONG QUÂN (rồng) + ÂU CƠ (tiên) → nguồn gốc người Việt.
Mẹo 2 – Đồng bào: “bào” là cái bọc; cùng một bọc trăm trứng nên gọi là đồng bào.
Mẹo 3 – Thứ tự: “con” đi với “rồng”, “cháu” đi với “tiên”.
Bài tập: Trả lời theo truyền thuyết
- Điền từ còn thiếu: Con rồng cháu …
- Ai thuộc nòi rồng?
- Âu Cơ sinh ra cái gì?
- Người con trưởng làm vua lấy hiệu là gì?
- Trong “con rồng cháu tiên”, “tiên” chỉ ai: Lạc Long Quân hay Âu Cơ?
Xem đáp án
- tiên.
- Lạc Long Quân.
- Một bọc trăm trứng, nở ra trăm người con.
- Hùng Vương.
- Âu Cơ: “tiên” là mẹ Âu Cơ; “rồng” là cha Lạc Long Quân. Vì chữ “Long” nghĩa là rồng nên dễ nhớ.
Câu hỏi thường gặp
Con rồng cháu tiên là gì?
Là thành ngữ chỉ người Việt Nam, những người có chung nguồn gốc từ Lạc Long Quân và Âu Cơ theo truyền thuyết.
Con rồng cháu tiên là thành ngữ hay tục ngữ?
Là thành ngữ, đồng thời là tên một truyền thuyết về nguồn gốc dân tộc.
Vì sao người Việt gọi nhau là đồng bào?
Vì theo truyền thuyết, người Việt cùng sinh ra từ một bọc trăm trứng của mẹ Âu Cơ; “đồng bào” là cùng một bọc.
Con rồng cháu tiên viết hoa thế nào?
Khi là tên truyền thuyết, sách thường viết “Con Rồng cháu Tiên”; khi dùng như thành ngữ trong câu, có thể viết thường “con rồng cháu tiên”.
