“Đồng Đăng có phố Kỳ Lừa” là bài ca dao nổi tiếng về xứ Lạng (Lạng Sơn), hay được nhắc trong sách học, bài hát và các bài giới thiệu du lịch miền biên giới phía Bắc. Bài nêu nhiều địa danh như Đồng Đăng, Kỳ Lừa, nàng Tô Thị, chùa Tam Thanh mà không phải ai cũng biết rõ. Bài này chép đầy đủ bài ca dao, giải thích từng dòng, ý nghĩa, kèm câu cùng chủ đề và mẹo nhớ, như các bài khác trong mục ca dao.
✅ “Đồng Đăng có phố Kỳ Lừa” là ca dao (thể lục bát), nói niềm tự hào về cảnh đẹp Lạng Sơn, lời mời gọi lên thăm xứ Lạng.
Nghĩa đen: giới thiệu cảnh đẹp xứ Lạng: phố Kỳ Lừa, núi nàng Tô Thị, chùa Tam Thanh.
💡 Mẹo nhớ: bài ca dao về xứ Lạng (Lạng Sơn).
Bài ca dao “Đồng Đăng có phố Kỳ Lừa” đầy đủ
Đồng Đăng có phố Kỳ Lừa,
Có nàng Tô Thị, có chùa Tam Thanh.
Ai lên xứ Lạng cùng anh,
Bõ công bác mẹ sinh thành ra em.
Bài gồm bốn dòng lục bát. Hai dòng đầu liệt kê cảnh đẹp, hai dòng sau là lời chàng trai mời cô gái cùng lên xứ Lạng. Các tên riêng (Đồng Đăng, Kỳ Lừa, Tô Thị, Tam Thanh) đều viết hoa.
Giải thích câu ca dao “Đồng Đăng có phố Kỳ Lừa”
| Từ ngữ, dòng | Giải thích |
|---|---|
| Đồng Đăng | Thị trấn biên giới thuộc tỉnh Lạng Sơn, gần cửa khẩu Hữu Nghị. |
| phố Kỳ Lừa | Khu phố, khu chợ sầm uất lâu đời ở trung tâm thành phố Lạng Sơn. |
| nàng Tô Thị | Khối đá trên núi hình người mẹ bồng con chờ chồng, gắn với truyền thuyết nàng Tô Thị. |
| chùa Tam Thanh | Ngôi chùa trong động Tam Thanh, danh thắng nổi tiếng của Lạng Sơn. |
| Bõ công bác mẹ sinh thành ra em | “Bõ công” là đáng công, không uổng công. Lên xứ Lạng ngắm cảnh đẹp thì mới đáng công cha mẹ sinh ra. |
Về địa danh. Thật ra phố Kỳ Lừa nằm ở thành phố Lạng Sơn, còn Đồng Đăng là một thị trấn biên giới gần đó. Ca dao gộp các địa danh nổi tiếng của xứ Lạng vào một câu cho dễ nhớ, dễ hát, chứ không nhằm chỉ đường chính xác.
Ý nghĩa bài ca dao “Đồng Đăng có phố Kỳ Lừa”
Nội dung. Bài ca dao giới thiệu những cảnh đẹp, di tích nổi tiếng của Lạng Sơn, thể hiện niềm tự hào về quê hương. Hai dòng cuối là lời mời gọi duyên dáng: ai lên xứ Lạng thì mới thấy không uổng công cha mẹ sinh thành, ý nói cảnh xứ Lạng đẹp đến mức nhất định phải đến một lần.
Nghệ thuật. Bài dùng phép liệt kê “có… có… có…” để kể ra các danh thắng, nhịp thơ nhanh, vui. Lời mời “ai lên xứ Lạng cùng anh” vừa là lời giới thiệu quê hương, vừa có thể là lời tỏ tình kín đáo của chàng trai.
Đặt câu với “Đồng Đăng có phố Kỳ Lừa”
- Lên Lạng Sơn, em đọc câu Đồng Đăng có phố Kỳ Lừa trước chùa Tam Thanh.
- Hè vừa rồi, cả nhà em đi chợ Kỳ Lừa, vào động Tam Thanh và ngắm núi nàng Tô Thị.
- Hướng dẫn viên mở đầu chuyến đi bằng câu “Đồng Đăng có phố Kỳ Lừa, có nàng Tô Thị, có chùa Tam Thanh”.
- Bài ca dao Đồng Đăng có phố Kỳ Lừa là niềm tự hào của người xứ Lạng.
Câu ca dao thường được trích khi giới thiệu Lạng Sơn (câu 1, 3, 4). Câu 2 không trích nguyên văn nhưng kể đúng các cảnh trong bài.
Ca dao cùng chủ đề quê hương, địa danh
- Gió đưa cành trúc la đà: ca dao về cảnh Hà Nội xưa.
- Đường vô xứ Nghệ quanh quanh: ca dao về cảnh đẹp xứ Nghệ.
- Cần Thơ gạo trắng nước trong: ca dao về Cần Thơ trù phú.
Mẹo nhớ bài ca dao “Đồng Đăng có phố Kỳ Lừa”
Mẹo 1 – Xứ Lạng: Bài ca dao về XỨ LẠNG (Lạng Sơn).
Mẹo 2 – Ba chữ “có”: có phố Kỳ Lừa, có nàng Tô Thị, có chùa Tam Thanh.
Mẹo 3 – Viết đúng: “Kỳ Lừa” là tên riêng, giữ nguyên cách viết, viết hoa cả hai chữ.
Bài tập: Điền từ, giải nghĩa
- Đồng Đăng có phố Kỳ …
- Có nàng Tô Thị, có chùa Tam …
- Ai lên xứ … cùng anh.
- “Bõ công” nghĩa là gì?
- Một bạn nói: “Phố Kỳ Lừa nằm trong thị trấn Đồng Đăng, đúng như bài ca dao.” Bạn ấy nói đúng không?
Xem đáp án
- Lừa.
- Thanh.
- Lạng.
- Đáng công, không uổng công.
- Chưa đúng: phố Kỳ Lừa ở thành phố Lạng Sơn; ca dao gộp các địa danh xứ Lạng cho dễ nhớ. Câu đầu bài ca dao dễ làm hiểu theo nghĩa đen.
Câu hỏi thường gặp
Đồng Đăng có phố Kỳ Lừa nói về tỉnh nào?
Nói về tỉnh Lạng Sơn (xứ Lạng) ở vùng biên giới phía Bắc.
Câu tiếp theo của Đồng Đăng có phố Kỳ Lừa là gì?
Câu tiếp theo là “Có nàng Tô Thị, có chùa Tam Thanh”; bài còn hai dòng: “Ai lên xứ Lạng cùng anh, / Bõ công bác mẹ sinh thành ra em.”
Nàng Tô Thị là ai?
Là nhân vật trong truyền thuyết người vợ bồng con chờ chồng hóa đá; ở Lạng Sơn có khối đá mang tên nàng.
Bài ca dao dùng biện pháp nghệ thuật gì?
Dùng liệt kê (có… có… có…) để giới thiệu các danh thắng của xứ Lạng.
