“Non xanh nước biếc” là thành ngữ đẹp, hay gặp trong bài văn tả cảnh quê hương, trong thơ ca và lời giới thiệu du lịch. Hai chữ “non” và “biếc” ngày nay ít dùng một mình, nên nhiều bạn chưa rõ nghĩa. Bài này giải nghĩa từng chữ, cách dùng, kèm cách đặt câu, câu gần nghĩa và mẹo nhớ, như các bài khác trong mục thành ngữ.
✅ “Non xanh nước biếc” là thành ngữ, chỉ cảnh thiên nhiên tươi đẹp, thơ mộng.
Nghĩa đen: núi xanh, nước xanh biếc.
💡 Mẹo nhớ: non = núi; xanh và biếc đều chỉ màu xanh → cảnh đẹp.
Non xanh nước biếc nghĩa là gì?
| Từ ngữ | Nghĩa |
|---|---|
| non | núi (như “non sông”, “non nước”) |
| non xanh | núi phủ cây xanh |
| biếc | xanh đậm và trong, như màu ngọc (như “xanh biếc”) |
| nước biếc | sông, hồ, biển nước trong xanh |
Nghĩa của thành ngữ. Thành ngữ vẽ ra một bức tranh: núi xanh cây cối, nước trong xanh biếc. Ghép lại, câu chỉ cảnh thiên nhiên tươi đẹp, trong lành, thơ mộng. Hai màu xanh khác nhau (xanh của núi, biếc của nước) làm bức tranh thêm sinh động.
Cách dùng. Thành ngữ thường dùng để tả cảnh đẹp quê hương, đất nước (“quê em non xanh nước biếc”), hay làm định ngữ (“vùng non xanh nước biếc”). Thành ngữ mang sắc thái trang trọng, trữ tình, rất hợp với văn miêu tả.
Dùng trong bài văn. Khi viết văn tả cảnh quê hương, có thể đặt thành ngữ ở mở bài để giới thiệu (“Quê em là một vùng non xanh nước biếc”) hoặc ở kết bài để bày tỏ tình cảm. Chữ “non” còn gặp trong “non sông”, “non nước”, như câu quen thuộc trong thư Bác Hồ gửi học sinh năm 1945: “Non sông Việt Nam có trở nên tươi đẹp hay không”. Hiểu chữ “non” là núi thì đọc những câu ấy sẽ thấy rõ nghĩa hơn.
“Non xanh nước biếc” là thành ngữ hay tục ngữ?
Đây là thành ngữ. Câu là cụm từ cố định bốn chữ, hai vế song song (non xanh – nước biếc), dùng như một tính từ tả cảnh. Câu không nêu một kinh nghiệm hay lời khuyên như tục ngữ. Cách phân biệt có trong bài phân biệt thành ngữ và tục ngữ.
Đặt câu với “Non xanh nước biếc”
- Quê em non xanh nước biếc, ai đến cũng mê.
- Từ đỉnh đèo nhìn xuống, núi rừng xanh ngắt, con sông uốn quanh trong vắt.
- Hạ Long là vùng non xanh nước biếc nổi tiếng của nước ta.
- Bức tranh treo phòng khách vẽ cảnh non xanh nước biếc.
- Thành ngữ “Non xanh nước biếc” tả cảnh thiên nhiên tươi đẹp.
Thành ngữ dùng khi tả cảnh núi sông tươi đẹp (câu 1, 3, 4, 5). Câu 2 không nhắc nguyên văn nhưng tả đúng một cảnh “non xanh nước biếc”.
Thành ngữ gần nghĩa với “Non xanh nước biếc”
- Sơn thủy hữu tình (Hán Việt): núi sông đẹp, gợi cảm xúc.
- Rừng vàng biển bạc: thiên nhiên giàu tài nguyên.
- Cảnh đẹp như tranh: cảnh đẹp như trong tranh vẽ.
Mẹo nhớ thành ngữ “Non xanh nước biếc”
Mẹo 1 – Hai màu xanh: NON = núi; XANH và BIẾC đều chỉ màu xanh → cảnh ĐẸP.
Mẹo 2 – Non sông: “non” là núi, như trong “non sông”, “non nước”, không phải “non” (còn non, chưa chín).
Mẹo 3 – Viết đúng: “biếc” vần iêc, dấu sắc; không viết “biết”.
Bài tập: Điền từ, chọn chữ đúng
- Non xanh nước …
- Non … nước biếc.
- Rừng vàng biển …
- Chọn chữ đúng: Mặt hồ xanh (biếc / biết).
- “Non” trong “non xanh nước biếc” nghĩa là “chưa già, còn non” hay “núi”?
Xem đáp án
- biếc.
- xanh.
- bạc.
- biếc: xanh biếc.
- Núi: “non” ở đây là núi, như “non sông”. Đi cùng “xanh” nên nhiều bạn hiểu nhầm là “cây non xanh”.
Câu hỏi thường gặp
Non xanh nước biếc là thành ngữ hay tục ngữ?
Là thành ngữ: cụm từ cố định tả cảnh thiên nhiên tươi đẹp.
“Biếc” là màu gì?
“Biếc” là màu xanh đậm và trong, thường dùng cho nước, trời, lá: “xanh biếc”.
Thành ngữ nào gần nghĩa với non xanh nước biếc?
Gần nghĩa là “Sơn thủy hữu tình”; ngoài ra “Rừng vàng biển bạc” cùng nói về thiên nhiên đất nước.
Non xanh nước biếc tiếng Anh là gì?
Không có thành ngữ khớp hẳn. Có thể dịch ý: “green mountains and clear blue waters”, hoặc dùng tính từ “picturesque” (đẹp như tranh).
