“Xuất giá tòng phu” là câu hay gặp trong sách văn, sách sử khi nói về quan niệm của xã hội phong kiến đối với người phụ nữ. Câu gồm chữ Hán Việt, gắn với lời dạy “tam tòng” mà nhiều bạn nghe qua nhưng chưa hiểu hết. Bài này giải nghĩa từng chữ, nguồn gốc, cách nhìn ngày nay, kèm cách đặt câu, câu tương đương và mẹo nhớ, như các bài khác trong mục thành ngữ Hán Việt.
✅ “Xuất giá tòng phu” là thành ngữ Hán Việt, chỉ quan niệm xưa: con gái lấy chồng thì theo chồng.
Giải nghĩa: xuất giá (lấy chồng) + tòng (theo) + phu (chồng).
💡 Mẹo nhớ: lấy chồng thì theo chồng (một trong “tam tòng” xưa).
Giải nghĩa từng chữ “Xuất giá tòng phu”
| Chữ | Nghĩa | Gặp trong từ |
|---|---|---|
| xuất | ra, đi ra | xuất phát, xuất khẩu |
| giá | gả chồng, lấy chồng | xuất giá (đi lấy chồng) |
| tòng | theo | tòng quân, phục tòng, “lực bất tòng tâm” |
| phu | chồng | phu thê (vợ chồng), phu quân |
Nghĩa đen. “Xuất giá” là ra khỏi nhà cha mẹ để về nhà chồng, tức đi lấy chồng; “tòng phu” là theo chồng. Chữ “giá” ở đây là gả chồng, không phải “giá cả”; chữ “phu” là chồng, không phải “phu” trong “phu khuân vác”.
Xuất giá tòng phu nghĩa là gì?
Nghĩa của thành ngữ. Theo quan niệm Nho giáo xưa, người phụ nữ phải giữ “tam tòng” (ba điều theo): “tại gia tòng phụ” (ở nhà theo cha), “xuất giá tòng phu” (lấy chồng theo chồng), “phu tử tòng tử” (chồng mất theo con). “Xuất giá tòng phu” là vế thứ hai: con gái đã lấy chồng thì về ở nhà chồng, nghe theo chồng, sống theo nếp nhà chồng.
Cách nhìn ngày nay. Đây là quan niệm của xã hội phong kiến, đặt người phụ nữ ở vị trí phụ thuộc. Ngày nay, vợ chồng bình đẳng, cùng bàn bạc, cùng chăm lo gia đình; câu chủ yếu được nhắc khi học văn, học sử, hoặc khi nói về sự thay đổi trong quan niệm hôn nhân. Khi dùng, nên hiểu đây là quan niệm xưa, không phải lời khuyên cho hôm nay.
Đặt câu với “Xuất giá tòng phu”
- Quan niệm xuất giá tòng phu ngày nay đã thay đổi nhiều.
- Ngày xưa, cô gái lấy chồng xa phải theo chồng về tận miền núi, mấy năm mới được về thăm mẹ.
- Trong truyện cổ, nhiều người phụ nữ chịu thiệt thòi vì lễ giáo xuất giá tòng phu.
- Bài học hôm nay nói về “tam tòng”, trong đó có xuất giá tòng phu.
- Thành ngữ “Xuất giá tòng phu” nói về quan niệm xưa: lấy chồng thì theo chồng.
Thành ngữ dùng khi nói về quan niệm hôn nhân xưa (câu 1, 3, 4, 5). Câu 2 không nhắc nguyên văn nhưng kể đúng một chuyện “xuất giá tòng phu”.
Câu gần nghĩa, tương đương với “Xuất giá tòng phu”
- Thuyền theo lái, gái theo chồng (gần nghĩa, thuần Việt): con gái lấy chồng thì theo chồng.
- Tam tòng tứ đức (cùng chủ đề): những lễ giáo xưa dành cho người phụ nữ.
- Môn đăng hộ đối (cùng chủ đề): quan niệm xưa về sự tương xứng của hai nhà khi cưới hỏi.
Mẹo nhớ thành ngữ “Xuất giá tòng phu”
Mẹo 1 – Lấy chồng theo chồng: LẤY CHỒNG thì THEO CHỒNG (một trong “tam tòng” xưa).
Mẹo 2 – Phu là chồng: “phu” như “phu thê” (vợ chồng).
Mẹo 3 – Tam tòng: ở nhà theo cha, lấy chồng theo chồng, chồng mất theo con.
Bài tập: Giải nghĩa chữ Hán Việt
- Xuất giá tòng …
- “Xuất giá” nghĩa là gì?
- “Tòng” nghĩa là gì?
- “Tam tòng” gồm những vế nào?
- Một bạn giải thích: “Xuất giá là bán hàng ra với giá cao.” Bạn ấy hiểu đúng không?
Xem đáp án
- phu.
- Lấy chồng (đi ra khỏi nhà cha mẹ để về nhà chồng).
- Theo.
- Tại gia tòng phụ, xuất giá tòng phu, phu tử tòng tử.
- Không đúng: “giá” ở đây là gả chồng, không phải giá cả. Chữ “xuất” cũng dễ làm nghĩ đến “xuất hàng”.
Câu hỏi thường gặp
Xuất giá tòng phu là gì?
Là thành ngữ Hán Việt chỉ quan niệm xưa: con gái lấy chồng thì theo chồng.
Tam tòng là gì?
Là ba điều theo trong lễ giáo xưa: ở nhà theo cha, lấy chồng theo chồng, chồng mất theo con.
Ngày nay còn xuất giá tòng phu không?
Quan niệm đã thay đổi nhiều: ngày nay vợ chồng bình đẳng, cùng bàn bạc việc nhà.
Xuất giá tòng phu tiếng Anh là gì?
Không có thành ngữ khớp hẳn. Có thể dịch ý: “once married, a woman follows her husband”.
