“Đồng sàng dị mộng” là câu hay dùng để nói về những người ở cạnh nhau, làm việc cùng nhau nhưng mỗi người một ý, một mục đích riêng. Câu gồm bốn chữ Hán Việt ít gặp, nghe hơi lạ tai nên nhiều bạn chưa đoán được nghĩa. Bài này giải nghĩa từng chữ, cách dùng, kèm cách đặt câu, câu tương đương, trái nghĩa và mẹo nhớ, như các bài khác trong mục thành ngữ Hán Việt.
✅ “Đồng sàng dị mộng” là thành ngữ Hán Việt, chỉ việc sống cùng nhau, làm việc cùng nhau nhưng suy nghĩ, mục đích khác nhau.
Nghĩa đen: nằm cùng giường mà mơ giấc mơ khác nhau. Giải nghĩa: đồng (cùng) + sàng (giường) + dị (khác) + mộng (giấc mơ).
💡 Mẹo nhớ: cùng giường, khác mộng → chung mà không đồng lòng.
Giải nghĩa từng chữ “Đồng sàng dị mộng”
| Chữ | Nghĩa | Gặp trong từ |
|---|---|---|
| đồng | cùng | đồng hương, đồng ý, đồng nghiệp |
| sàng | giường | “long sàng” (giường vua) |
| dị | khác | dị biệt, dị nghị, dị thường |
| mộng | giấc mơ, mơ ước | giấc mộng, mộng mơ, ác mộng |
Nghĩa đen. Hai người nằm chung một giường nhưng mỗi người mơ một giấc mơ riêng, chẳng ai biết người kia đang mơ gì. Hình ảnh ấy cho thấy sự gần gũi bên ngoài nhưng xa cách bên trong.
Đồng sàng dị mộng nghĩa là gì?
Nghĩa của thành ngữ. Thành ngữ chỉ những người cùng sống, cùng làm một việc (vợ chồng, bạn làm ăn, đồng minh, thành viên một nhóm) nhưng suy nghĩ, mục đích, mong muốn lại khác nhau, thậm chí trái ngược. Bề ngoài họ có vẻ gắn bó, nhưng bên trong không đồng lòng.
Hậu quả. Khi đã đồng sàng dị mộng thì việc chung khó thành, sớm muộn cũng tan rã. Vì vậy câu thường dùng để cảnh báo hoặc phê phán: hợp tác mà mỗi người một ý thì khó bền.
Viết đúng. “Sàng” viết S, dấu huyền; “dị” viết D, dấu nặng. Đừng nhầm với “đồng xàng” hay “dị mông”.
Đặt câu với “Đồng sàng dị mộng”
- Hai người hợp tác mà đồng sàng dị mộng thì sớm muộn cũng tan.
- Trong nhóm, bạn thì muốn làm thật tốt, bạn chỉ mong làm cho xong, nên bài thuyết trình rời rạc.
- Hai nước liên minh nhưng đồng sàng dị mộng, mỗi bên toan tính một kiểu.
- Vợ chồng mà đồng sàng dị mộng thì gia đình khó hạnh phúc.
- Thành ngữ “Đồng sàng dị mộng” chỉ việc ở cùng mà không cùng chí hướng.
Thành ngữ dùng khi nói về những người ở cùng, làm cùng nhưng không đồng lòng (câu 1, 3, 4, 5). Câu 2 không nhắc nguyên văn nhưng kể đúng một nhóm “đồng sàng dị mộng”.
Câu gần nghĩa, trái nghĩa với “Đồng sàng dị mộng”
- Bằng mặt mà không bằng lòng (gần nghĩa): ngoài mặt hòa thuận, trong lòng không đồng tình.
- Tâm đầu ý hợp (trái nghĩa): hợp nhau về suy nghĩ, ý chí.
- Đồng cam cộng khổ (trái nghĩa): cùng nhau chia sẻ ngọt bùi, gian khổ.
Mẹo nhớ thành ngữ “Đồng sàng dị mộng”
Mẹo 1 – Cùng và khác: CÙNG GIƯỜNG, KHÁC MỘNG → chung mà không đồng lòng.
Mẹo 2 – Đồng đối dị: đồng = cùng, dị = khác: một cặp trái nghĩa trong cùng một câu.
Mẹo 3 – Câu đối lại: đồng sàng dị mộng (khác lòng) ↔ tâm đầu ý hợp (hợp lòng).
Bài tập: Giải nghĩa chữ Hán Việt
- Đồng sàng dị …
- “Sàng” trong thành ngữ nghĩa là gì?
- “Dị” trong thành ngữ nghĩa là gì?
- Câu nào trái nghĩa với “đồng sàng dị mộng”: “Tâm đầu ý hợp” hay “Bằng mặt mà không bằng lòng”?
- Hai anh em ngủ chung một phòng, mỗi người mơ một giấc mơ khác nhau. Câu này có dùng “đồng sàng dị mộng” theo nghĩa bóng không?
Xem đáp án
- mộng.
- Giường.
- Khác.
- Tâm đầu ý hợp. “Bằng mặt mà không bằng lòng” là gần nghĩa.
- Không: câu chỉ kể chuyện thật (nghĩa đen), không nói hai anh em khác chí hướng. Nghĩa bóng là ở cùng mà không cùng mục đích.
Câu hỏi thường gặp
Đồng sàng dị mộng là gì?
Là thành ngữ Hán Việt chỉ việc ở cùng, làm cùng nhưng suy nghĩ, mục đích khác nhau.
Đặt câu với đồng sàng dị mộng thế nào?
Ví dụ: “Hai người hợp tác mà đồng sàng dị mộng thì sớm muộn cũng tan.”
Trái nghĩa với đồng sàng dị mộng là gì?
Trái nghĩa là “Tâm đầu ý hợp”: hợp nhau về suy nghĩ, chí hướng.
Đồng sàng dị mộng tiếng Anh là gì?
Không có thành ngữ khớp hẳn. Có thể dịch sát “same bed, different dreams”; cụm “not see eye to eye” (không cùng quan điểm) cũng gần ý.
