Tìm thành ngữ, tục ngữ về ước mơ là bài tập quen thuộc của lớp 4, phần mở rộng vốn từ “Ước mơ”. Ngoài các câu nói về việc đạt được điều mình mong, kho ca dao tục ngữ còn có nhiều câu khuyên biến ước mơ thành việc làm, và cả câu chê ước mơ viển vông. Dưới đây là danh sách chia theo từng ý, mỗi câu kèm lời giải thích ngắn. Xem thêm các trang khác trong mục ca dao, tục ngữ theo chủ đề.
✅ Thành ngữ về ước mơ: cầu được ước thấy, ước sao được vậy, ước của trái mùa, đứng núi này trông núi nọ.
✅ Câu khuyên thực hiện ước mơ: “Có chí thì nên”, “Có công mài sắt, có ngày nên kim”.
💡 Mẹo nhớ: hai câu đầu là ước được như ý; hai câu sau là ước sai chỗ (trái lẽ thường, không bằng lòng với cái đang có).
Thành ngữ về ước mơ (Tiếng Việt 4)
Bài mở rộng vốn từ “Ước mơ” (Tiếng Việt 4 chương trình cũ, tập 1, trang 87) yêu cầu giải nghĩa bốn thành ngữ. Theo lời giải thường gặp:
- Cầu được ước thấy: đạt được điều mình mơ ước, mong muốn.
- Ước sao được vậy: cũng là đạt được điều mình hằng mong (gần nghĩa với câu trên).
- Ước của trái mùa: muốn những điều trái với lẽ thường, không hợp thời.
- Đứng núi này trông núi nọ: không bằng lòng với cái mình đang có, lại mơ tưởng cái khác.
Sách Tiếng Việt 4 mới (Kết nối tri thức) còn nhắc thêm câu “muốn gì được nấy”, cùng nghĩa với “ước sao được vậy”.
Tục ngữ khuyên biến ước mơ thành hiện thực
- Có chí thì nên: có quyết tâm, bền chí thì sẽ thành công.
- Có công mài sắt, có ngày nên kim: kiên trì thì việc khó mấy cũng làm được.
- Người có chí thì nên, nhà có nền thì vững: ý chí là nền móng của thành công.
- Ai ơi đã quyết thì hành / Đã đan thì lận tròn vành mới thôi: đã quyết thì làm đến nơi đến chốn.
- Thua keo này, bày keo khác: thất bại thì làm lại, không bỏ ước mơ.
Ca dao về ước mơ, hoài bão
- Ước gì sông rộng một gang / Bắc cầu dải yếm cho chàng sang chơi: ước mơ táo bạo của cô gái muốn gần người mình thương.
- Làm trai cho đáng nên trai / Xuống Đông Đông tĩnh, lên Đoài Đoài tan: hoài bão làm nên việc lớn.
- Nước lã mà vã nên hồ / Tay không mà nổi cơ đồ mới ngoan: ước mơ tay trắng làm nên sự nghiệp.
Câu chê ước mơ viển vông, chỉ mơ mà không làm
- Há miệng chờ sung: lười biếng, chỉ trông chờ may mắn.
- Ôm cây đợi thỏ: thụ động ngồi chờ điều tốt tự đến.
- Được voi đòi tiên: lòng tham không đáy, được cái này lại muốn cái khác.
Ước mơ đẹp phải đi cùng ý chí và việc làm; nhiều câu về chủ đề này cũng có trong trang ca dao tục ngữ về ý chí nghị lực. Muốn biết câu nào là thành ngữ, câu nào là tục ngữ, xem bài phân biệt thành ngữ và tục ngữ.
Mẹo 1 – Ước được: CẦU được ước THẤY, ƯỚC SAO được VẬY → toại nguyện.
Mẹo 2 – Ước sai: ước của TRÁI MÙA (trái lẽ thường), đứng núi NÀY trông núi NỌ (không bằng lòng).
Mẹo 3 – Muốn thành phải làm: có CHÍ thì nên, có CÔNG mài sắt có ngày nên kim.
Bài tập: Thành ngữ, tục ngữ về ước mơ
- Điền tiếng còn thiếu: Cầu được ước …
- Điền tiếng còn thiếu: Ước sao được …
- “Ước của trái mùa” nghĩa là gì?
- Câu nào khuyên kiên trì thực hiện ước mơ: “Há miệng chờ sung” hay “Có công mài sắt, có ngày nên kim”?
- Một bạn dùng “đứng núi này trông núi nọ” để khen người có nhiều ước mơ. Dùng vậy có đúng không?
Xem đáp án
- thấy.
- vậy.
- Muốn những điều trái với lẽ thường, không hợp thời.
- “Có công mài sắt, có ngày nên kim”. “Há miệng chờ sung” chê kẻ chỉ ngồi chờ.
- Không đúng: thành ngữ này mang ý chê – không bằng lòng với cái đang có, cứ mơ tưởng cái khác. Vì có ý “mong muốn” nên dễ bị hiểu là lời khen.
Câu hỏi thường gặp
Thành ngữ nào nói về ước mơ?
Bốn thành ngữ trong bài Tiếng Việt 4: cầu được ước thấy, ước sao được vậy, ước của trái mùa, đứng núi này trông núi nọ.
Cầu được ước thấy nghĩa là gì?
Nghĩa là đạt được đúng điều mình mong muốn; thường nói khi gặp may, toại nguyện.
Tục ngữ về ước mơ là gì?
Hay dùng nhất là “Có chí thì nên” và “Có công mài sắt, có ngày nên kim”: muốn đạt ước mơ phải bền chí.
Ước mơ viển vông là thành ngữ nào?
Gần ý nhất là “ước của trái mùa” (muốn điều trái lẽ thường); chỉ mơ mà không làm thì có “há miệng chờ sung”.
