“Được voi đòi tiên” là câu người ta hay nói để chê người tham lam: được cái này rồi lại đòi cái khác hơn, chẳng bao giờ thấy đủ. Câu ngắn, có hai hình ảnh “voi” và “tiên” nghe rất lạ, nhưng hay bị hỏi là thành ngữ hay tục ngữ. Bài này giải thích nghĩa, chuyện xếp loại, kèm cách đặt câu, câu gần nghĩa và mẹo nhớ, như các bài khác trong mục thành ngữ.
✅ “Được voi đòi tiên” là thành ngữ, chỉ lòng tham không đáy, được cái này lại muốn cái khác hơn.
Nghĩa đen: được con voi rồi lại đòi cả nàng tiên. Xếp loại: thường xếp là thành ngữ; có tài liệu xếp vào tục ngữ.
💡 Mẹo nhớ: có voi rồi còn đòi tiên → tham.
Được voi đòi tiên nghĩa là gì?
| Hình ảnh | Nghĩa đen | Nghĩa bóng |
|---|---|---|
| được voi | đã có được con voi, thứ rất quý thời xưa | đã được nhiều, được thứ lớn |
| đòi tiên | lại đòi cả nàng tiên, thứ không thể có | vẫn đòi thêm, đòi cái cao hơn, quá đáng |
Nghĩa của thành ngữ. Thời xưa, voi là con vật quý, chỉ nhà quyền quý mới có. Được voi đã là được nhiều lắm, vậy mà còn đòi cả nàng tiên, thứ chỉ có trong truyện. Thành ngữ chê người tham lam, được đằng chân lân đằng đầu: được giúp một lần lại đòi thêm, được cho một thứ lại muốn thứ đắt hơn.
Bài học. Biết đủ là biết hạnh phúc. Có mong muốn tốt hơn là chuyện bình thường, nhưng khi được người khác giúp, cho, thì cần biết ơn và biết dừng, đừng đòi hỏi quá đáng. Lòng tham không đáy dễ khiến ta mất cả những gì đang có, như câu “Tham thì thâm”.
“Được voi đòi tiên” là thành ngữ hay tục ngữ?
| Cách xếp | Căn cứ |
|---|---|
| Thành ngữ (cách xếp thường gặp) | Cụm từ cố định bốn chữ, dùng để chê một kiểu người: “đúng là được voi đòi tiên”. |
| Tục ngữ (có tài liệu xếp) | Câu có hai vế (được voi – đòi tiên), có thể hiểu như một nhận xét về lòng tham của con người. |
Khi làm bài, theo cách xếp trong sách lớp mình; nếu đề chỉ hỏi chung, có thể trả lời là thành ngữ và nêu căn cứ. Xem thêm bài phân biệt thành ngữ và tục ngữ.
Đặt câu với “Được voi đòi tiên”
- Được tặng xe đạp lại đòi xe máy, đúng là được voi đòi tiên.
- Được tăng lương tháng trước, tháng này anh ta lại đòi thêm phòng làm việc riêng.
- Mẹ cho đi chơi rồi còn đòi ngủ lại nhà bạn, đừng được voi đòi tiên.
- Ông lão đánh cá trong truyện cổ tích có bà vợ được voi đòi tiên, cuối cùng mất hết.
- Thành ngữ “Được voi đòi tiên” chê lòng tham không đáy.
Thành ngữ dùng khi chê người được rồi còn đòi thêm (câu 1, 3, 4, 5). Câu 2 không nhắc nguyên văn nhưng kể đúng một chuyện “được voi đòi tiên”.
Câu gần nghĩa với “Được voi đòi tiên”
- Tham thì thâm: tham lam thì chuốc lấy thiệt hại.
- Lòng tham không đáy: lòng tham như cái hố không có đáy, đổ mãi không đầy.
- Được đằng chân, lân đằng đầu: được nhân nhượng một chút lại lấn tới.
Mẹo nhớ thành ngữ “Được voi đòi tiên”
Mẹo 1 – Voi rồi tiên: có VOI rồi còn đòi TIÊN → THAM.
Mẹo 2 – Nhớ truyện cổ: bà vợ trong truyện “Ông lão đánh cá và con cá vàng” đòi mãi, cuối cùng trở về với cái máng lợn sứt mẻ.
Mẹo 3 – Đúng thứ tự: “được” đi với voi, “đòi” đi với tiên.
Bài tập: Điền từ còn thiếu vào thành ngữ, tục ngữ
- Được voi đòi …
- Được … đòi tiên.
- Tham thì …
- Được đằng chân, lân đằng …
- Bạn được cho một cái kẹo, nói cảm ơn rồi vui vẻ ăn. Có phải “được voi đòi tiên” không?
Xem đáp án
- tiên.
- voi.
- thâm.
- đầu.
- Không: bạn biết đủ và biết ơn. “Được voi đòi tiên” chỉ khi được rồi còn đòi thêm.
Câu hỏi thường gặp
Được voi đòi tiên là thành ngữ hay tục ngữ?
Thường xếp là thành ngữ; có tài liệu xếp vào tục ngữ.
Được voi đòi tiên nói về tính xấu nào?
Nói về lòng tham không đáy: được rồi còn đòi thêm, không bao giờ thấy đủ.
Câu nào gần nghĩa với được voi đòi tiên?
Gần nghĩa là “Tham thì thâm”, “Lòng tham không đáy” và “Được đằng chân, lân đằng đầu”.
Được voi đòi tiên tiếng Anh là gì?
Câu tiếng Anh gần ý là “Give him an inch and he’ll take a mile” (cho một tấc, đòi một dặm).
