Cần tìm ca dao, tục ngữ về sự vô ơn, kẻ vô ơn cho bài nghị luận về lòng biết ơn hay để hiểu đúng những câu chê thói “ăn cháo đá bát”? Kho thành ngữ tiếng Việt có rất nhiều hình ảnh sắc nét để chê người quên ơn, phụ nghĩa. Dưới đây là những câu quen thuộc nhất, mỗi câu kèm lời giải thích ngắn, cùng các câu đối lập về lòng biết ơn. Xem thêm các trang khác trong mục ca dao, tục ngữ theo chủ đề.
✅ Thành ngữ về vô ơn: ăn cháo đá bát, qua cầu rút ván, vắt chanh bỏ vỏ, làm ơn mắc oán.
✅ Tục ngữ: “Được chim bẻ ná, được cá quên nơm”.
💡 Mẹo nhớ: câu chê vô ơn hay có hình ảnh dùng xong thì vứt: đá bát, rút ván, bỏ vỏ, bẻ ná.
Thành ngữ về sự vô ơn
- Ăn cháo đá bát: được giúp đỡ xong lại quay lưng phản bội.
- Qua cầu rút ván: đạt được mục đích rồi thì bỏ rơi người đã giúp mình.
- Vắt chanh bỏ vỏ: lợi dụng người khác xong thì không đoái hoài.
- Làm ơn mắc oán: giúp người mà lại bị trách móc, oán giận.
- Nuôi ong tay áo: cưu mang kẻ xấu rồi bị chính kẻ đó hại.
- Ăn cây táo, rào cây sung: được người này nuôi lại đi giúp người khác.
Tục ngữ về kẻ vô ơn
- Được chim bẻ ná, được cá quên nơm: được lợi rồi quên ngay thứ, người đã giúp mình (ná: dụng cụ bắn chim; nơm: dụng cụ bắt cá).
- Ăn cá bỏ lờ: cùng ý, lờ là dụng cụ bắt cá đan bằng tre.
- Giàu đổi bạn, sang đổi vợ: giàu sang rồi thì quên người cũ.
- Có mới nới cũ: có cái mới thì bỏ bê cái cũ, người cũ.
Câu đối lập: đề cao lòng biết ơn
- Uống nước nhớ nguồn: hưởng thành quả phải nhớ cội nguồn.
- Ăn quả nhớ kẻ trồng cây: biết ơn người làm ra thành quả.
- Ăn cây nào rào cây ấy: được ai giúp thì gắn bó, bảo vệ người đó.
Muốn có thêm câu về biết ơn cha mẹ, thầy cô, xem trang ca dao tục ngữ về lòng biết ơn; các câu về sự phụ bạc, quay lưng trong tình cảm có ở trang ca dao tục ngữ về phản bội.
Dùng câu về vô ơn khi nào?
- Bài nghị luận về lòng biết ơn: dẫn “ăn cháo đá bát”, “qua cầu rút ván” làm phản đề.
- Nhận xét nhân vật trong truyện: kẻ vong ân trong truyện cổ tích, như người kết nghĩa anh em rồi hãm hại Thạch Sanh, thường được nhận xét là “ăn cháo đá bát”.
- Lời nhắc nhở: “Được chim bẻ ná, được cá quên nơm” dùng khi ai đó vừa thành công đã quên người giúp.
Mẹo 1 – Dùng xong vứt: ĐÁ BÁT, RÚT VÁN, BỎ VỎ, BẺ NÁ, QUÊN NƠM.
Mẹo 2 – Ơn và oán: làm ƠN mắc OÁN → người giúp lại bị oán.
Mẹo 3 – Viết đúng: “rút ván” (r), “nơm” (cái nơm bắt cá), “ná” (cái ná bắn chim).
Bài tập: Thành ngữ, tục ngữ về vô ơn
- Điền tiếng còn thiếu: Ăn cháo đá …
- Điền tiếng còn thiếu: Qua cầu rút …
- “Nơm” trong “được cá quên nơm” là gì?
- Câu nào trái nghĩa với “Ăn cháo đá bát”?
- “Làm ơn mắc oán” chê người giúp đỡ người khác, đúng không?
Xem đáp án
- bát.
- ván.
- Dụng cụ bắt cá đan bằng tre, hình chuông.
- Ví dụ: “Uống nước nhớ nguồn”, “Ăn quả nhớ kẻ trồng cây”.
- Không đúng: câu nói người giúp đỡ lại bị oán trách – tức là chê kẻ nhận ơn mà không biết điều, hoặc than cho người làm ơn. Người làm ơn không có lỗi.
Câu hỏi thường gặp
Thành ngữ nói về kẻ vô ơn?
Hay gặp nhất: ăn cháo đá bát, qua cầu rút ván, vắt chanh bỏ vỏ.
Tục ngữ về sự vô ơn?
Tiêu biểu: “Được chim bẻ ná, được cá quên nơm”, “Ăn cá bỏ lờ”.
Ăn cháo đá bát nghĩa là gì?
Chỉ kẻ được giúp đỡ xong lại phản bội, quay lưng với người đã giúp mình.
Câu trái nghĩa với vô ơn?
Là các câu về lòng biết ơn: “Uống nước nhớ nguồn”, “Ăn quả nhớ kẻ trồng cây”.
