“Ôm cây đợi thỏ” là thành ngữ dùng để chê người thụ động, chỉ ngồi chờ may mắn đến mà không chịu làm. Câu có gốc từ một câu chuyện cổ Trung Hoa rất dễ nhớ về anh nông dân và con thỏ. Bài này kể tóm tắt câu chuyện, giải thích nghĩa, kèm cách đặt câu, câu gần nghĩa và mẹo nhớ, như các bài khác trong mục thành ngữ.
✅ “Ôm cây đợi thỏ” là thành ngữ, chỉ việc thụ động trông chờ may mắn, không chịu làm.
Nghĩa đen: ôm gốc cây chờ con thỏ khác đâm vào như lần trước.
💡 Mẹo nhớ: một lần may rồi ngồi đợi mãi → thụ động.
Ôm cây đợi thỏ nghĩa là gì?
Câu chuyện. Ngày xưa có anh nông dân đang cày ruộng, bỗng thấy một con thỏ chạy vội, đâm đầu vào gốc cây giữa ruộng mà chết. Anh nhặt được thỏ, mừng lắm. Từ đó anh bỏ cày, ngày nào cũng ngồi bên gốc cây chờ con thỏ khác đâm vào. Thỏ chẳng thấy đâu, còn ruộng thì bỏ hoang, cỏ mọc đầy. Chuyện có gốc Hán là “thủ chu đãi thố” (giữ gốc cây chờ thỏ).
| Hình ảnh | Nghĩa đen | Nghĩa bóng |
|---|---|---|
| ôm cây | ngồi giữ gốc cây | bám lấy một lần may mắn cũ |
| đợi thỏ | chờ con thỏ khác đâm vào | trông chờ may mắn tự đến, không chịu làm |
Nghĩa bóng. Thành ngữ chê người thụ động, lười biếng: gặp may một lần rồi cứ tưởng lần nào cũng thế, ngồi chờ thay vì tự cố gắng. Bài học: may mắn chỉ là tình cờ; muốn thành công phải chịu khó làm, biết thay đổi theo hoàn cảnh.
“Ôm cây đợi thỏ” là thành ngữ hay tục ngữ?
Đây là thành ngữ, có gốc từ điển tích. Câu là cụm từ cố định bốn chữ, dùng như một động từ: “đừng ôm cây đợi thỏ”. Câu không nêu một kinh nghiệm trọn vẹn như tục ngữ; bài học nằm ở câu chuyện phía sau. Cách phân biệt có trong bài phân biệt thành ngữ và tục ngữ.
Đặt câu với “Ôm cây đợi thỏ”
- Không ôn bài mà mong đề dễ thì là ôm cây đợi thỏ.
- Một lần trúng thưởng nhỏ, chú ấy bỏ việc, ngày nào cũng chỉ mua vé số chờ trúng tiếp.
- Làm ăn mà ôm cây đợi thỏ thì khách chẳng tự tìm đến.
- Thầy kể chuyện ôm cây đợi thỏ để nhắc cả lớp đừng trông chờ may mắn.
- Thành ngữ “Ôm cây đợi thỏ” chê người thụ động trông chờ may mắn.
Thành ngữ dùng khi chê sự thụ động, chờ may (câu 1, 3, 4, 5). Câu 2 không nhắc nguyên văn nhưng kể đúng một chuyện “ôm cây đợi thỏ”.
Câu gần nghĩa, trái nghĩa với “Ôm cây đợi thỏ”
- Há miệng chờ sung: lười biếng, chỉ chờ sung rụng vào miệng.
- Ngồi mát ăn bát vàng: không làm mà vẫn muốn hưởng.
- Trái nghĩa: Có công mài sắt, có ngày nên kim: kiên trì làm thì sẽ thành công.
Mẹo nhớ thành ngữ “Ôm cây đợi thỏ”
Mẹo 1 – May một lần: một lần MAY rồi ngồi ĐỢI mãi → THỤ ĐỘNG.
Mẹo 2 – Nhớ kết cục: thỏ không đến, ruộng thì hoang; chờ may là mất cả việc chính.
Mẹo 3 – Cặp với “há miệng chờ sung”: cùng chê người chỉ biết chờ đợi.
Bài tập: Điền từ, chọn câu đúng
- Ôm cây đợi …
- Ôm … đợi thỏ.
- Há miệng chờ …
- Có công mài sắt, có ngày nên …
- Một bạn ôn bài đều đặn mỗi ngày rồi đi thi. Có phải “ôm cây đợi thỏ” không?
Xem đáp án
- thỏ.
- cây.
- sung.
- kim.
- Không: bạn chủ động chuẩn bị, ngược với ôm cây đợi thỏ (chỉ ngồi chờ may).
Câu hỏi thường gặp
Ôm cây đợi thỏ là thành ngữ hay tục ngữ?
Là thành ngữ, có gốc từ điển tích “thủ chu đãi thố”.
Câu chuyện ôm cây đợi thỏ khuyên điều gì?
Khuyên ta đừng trông chờ may mắn: muốn có kết quả phải chịu khó làm, biết thay đổi theo hoàn cảnh.
Thành ngữ nào gần nghĩa với ôm cây đợi thỏ?
Gần nghĩa là “Há miệng chờ sung”.
Ôm cây đợi thỏ tiếng Anh là gì?
Không có thành ngữ khớp hẳn. Có thể dịch ý: “sit and wait for luck instead of working” (ngồi chờ may thay vì làm việc).
