Cần tìm ca dao, tục ngữ về phụ nữ cho ngày 8/3, 20/10, bài văn về người phụ nữ Việt Nam hay tìm hiểu ca dao than thân trong Ngữ văn 7? Ca dao, tục ngữ về phụ nữ có hai mảng rõ: lời ca ngợi vẻ đẹp, sự đảm đang, bất khuất; và lời than cho thân phận người phụ nữ trong xã hội cũ. Dưới đây là những câu quen thuộc nhất, mỗi câu kèm lời giải thích ngắn. Xem thêm các trang khác trong mục ca dao, tục ngữ theo chủ đề.
✅ Ca dao về phụ nữ: “Thân em như tấm lụa đào / Phất phơ giữa chợ biết vào tay ai”; “Thân em như trái bần trôi / Gió dập sóng dồi biết tấp vào đâu”.
✅ Tục ngữ, thành ngữ: “Giặc đến nhà, đàn bà cũng đánh”; chân yếu tay mềm, mặt hoa da phấn.
💡 Mẹo nhớ: ca dao mở đầu bằng “Thân em…” thường là lời than thân của người phụ nữ xưa.
Ca dao về thân phận người phụ nữ xưa
- Thân em như tấm lụa đào / Phất phơ giữa chợ biết vào tay ai: đẹp, quý mà không tự quyết được đời mình.
- Thân em như trái bần trôi / Gió dập sóng dồi biết tấp vào đâu: thân phận lênh đênh, bấp bênh (bài ca dao trong “Những câu hát than thân”, Ngữ văn 7 cũ).
- Má ơi đừng gả con xa / Chim kêu vượn hú biết nhà má đâu: nỗi sợ phải lấy chồng xa quê.
- Chiều chiều ra đứng ngõ sau / Trông về quê mẹ ruột đau chín chiều: người con gái lấy chồng xa nhớ mẹ, nhớ quê.
Ca dao, tục ngữ ca ngợi người phụ nữ
- Giặc đến nhà, đàn bà cũng đánh (tục ngữ): phụ nữ cũng dũng cảm đứng lên giữ nước.
- Trúc xinh trúc mọc đầu đình / Em xinh em đứng một mình cũng xinh (ca dao): vẻ đẹp duyên dáng, tự nhiên.
- Giàu vì bạn, sang vì vợ (tục ngữ): người vợ đảm đang giúp gia đình được nể trọng.
- Gái một con trông mòn con mắt (tục ngữ): khen người phụ nữ sinh con đầu lòng vẫn trẻ đẹp.
- Vượng phu ích tử (Hán Việt): người phụ nữ đem lại may mắn cho chồng, tốt cho con.
Thành ngữ về phụ nữ
- Mặt hoa da phấn: người phụ nữ có nhan sắc.
- Chân yếu tay mềm: yếu đuối, sức lực kém (cách nhìn xưa về phụ nữ).
- Mẹ tròn con vuông: sinh nở thuận lợi, mẹ con đều khỏe.
- Xuất giá tòng phu (Hán Việt): quan niệm xưa, con gái lấy chồng thì theo chồng.
Đọc ca dao về phụ nữ cho đúng
Nhiều câu phản ánh quan niệm cũ về phụ nữ: “chân yếu tay mềm”, “xuất giá tòng phu”, hay câu nói ngược “Đàn ông nông nổi giếng khơi / Đàn bà sâu sắc như cơi đựng trầu”. Khi dùng, nên nói rõ đây là cách nhìn của xã hội xưa. Ngày nay, người phụ nữ Việt Nam được tôn vinh với tám chữ vàng Chủ tịch Hồ Chí Minh tặng trong thời kháng chiến: “Anh hùng, bất khuất, trung hậu, đảm đang”.
Muốn có thêm câu về người mẹ, xem trang ca dao tục ngữ về mẹ; về tình vợ chồng, xem trang ca dao tục ngữ về vợ chồng.
Mẹo 1 – “Thân em…”: mở đầu bằng THÂN EM → lời than thân của người phụ nữ.
Mẹo 2 – Hình ảnh trôi nổi: lụa đào giữa chợ, trái bần trôi → không tự quyết được đời mình.
Mẹo 3 – Viết đúng: “trái bần” (cây bần mọc ven sông miền Nam), “gió dập sóng dồi” (dập, dồi viết D).
Bài tập: Ca dao, tục ngữ về phụ nữ
- Điền tiếng còn thiếu: Thân em như tấm lụa … / Phất phơ giữa chợ biết vào tay ai.
- Điền tiếng còn thiếu: Thân em như trái bần trôi / Gió dập sóng dồi biết tấp vào …
- Câu “Giặc đến nhà, đàn bà cũng đánh” ca ngợi phẩm chất gì của phụ nữ?
- Kể tám chữ vàng Chủ tịch Hồ Chí Minh tặng phụ nữ Việt Nam.
- Một bạn dùng “chân yếu tay mềm” để khen một cô vận động viên cử tạ. Dùng vậy có đúng không?
Xem đáp án
- đào.
- đâu.
- Lòng dũng cảm, yêu nước.
- Anh hùng, bất khuất, trung hậu, đảm đang.
- Không đúng: “chân yếu tay mềm” chỉ sự yếu đuối, không phải lời khen; dùng cho vận động viên khỏe mạnh là ngược nghĩa. Vì câu hay đi kèm hình ảnh phụ nữ nên dễ dùng sai.
Câu hỏi thường gặp
Ca dao về người phụ nữ Việt Nam?
Quen thuộc nhất là các bài “Thân em…”: “Thân em như tấm lụa đào”, “Thân em như trái bần trôi”.
Tục ngữ về phụ nữ là gì?
Tiêu biểu là “Giặc đến nhà, đàn bà cũng đánh”, ca ngợi tinh thần giữ nước của phụ nữ.
Thành ngữ về phụ nữ?
Hay gặp: mặt hoa da phấn, chân yếu tay mềm, mẹ tròn con vuông.
Ca dao than thân của người phụ nữ học ở lớp mấy?
Sách Ngữ văn 7 (chương trình cũ) có bài “Những câu hát than thân”, trong đó có “Thân em như trái bần trôi”.
