“Má ơi đừng gả con xa” là câu ca dao Nam Bộ thấm đẫm nỗi niềm của người con gái sắp lấy chồng phương xa, hay được nhắc trong bài hát, bài viết về tình mẹ con. Câu dùng tiếng “má” của người miền Nam và hình ảnh “chim kêu vượn hú” gợi nơi xa xôi, hoang vắng. Bài này chép đầy đủ bài ca dao, giải thích từng dòng, ý nghĩa, kèm câu cùng chủ đề và mẹo nhớ, như các bài khác trong mục ca dao.
✅ “Má ơi đừng gả con xa” là ca dao (thể lục bát), nói nỗi lo, nỗi nhớ của người con gái khi phải lấy chồng xa quê.
Nghĩa đen: con gái xin mẹ đừng gả mình đi xa, vì nơi xa lạ không biết đâu là nhà mẹ. Bài đầy đủ: “Má ơi đừng gả con xa, / Chim kêu vượn hú biết nhà má đâu.”
💡 Mẹo nhớ: lấy chồng xa thì nhớ nhà, nhớ mẹ.
Bài ca dao “Má ơi đừng gả con xa” đầy đủ
Má ơi đừng gả con xa,
Chim kêu vượn hú biết nhà má đâu.
Bài là một cặp lục bát: chữ “xa” cuối dòng sáu vần với chữ “nhà” ở dòng tám. “Má” là cách gọi mẹ của người miền Nam, cho thấy đây là ca dao Nam Bộ.
Giải thích câu ca dao “Má ơi đừng gả con xa”
| Dòng | Giải thích |
|---|---|
| Má ơi đừng gả con xa | Lời con gái tha thiết xin mẹ đừng gả mình cho người ở nơi xa. |
| Chim kêu vượn hú | Nơi xa xôi, rừng núi hoang vắng, chỉ nghe tiếng chim kêu, vượn hú; gợi cảm giác cô đơn, buồn bã. |
| biết nhà má đâu | Ở nơi ấy, nhìn về đâu cũng không biết hướng nào là nhà mẹ, muốn về thăm cũng khó. |
Nỗi lo lấy chồng xa. Ngày xưa, đường sá xa xôi, đi lại khó khăn, con gái lấy chồng xa có khi cả năm, cả đời mới về thăm cha mẹ được vài lần. Nơi nhà chồng lạ lẫm, không người thân thích. Vì vậy, người con gái thương mẹ, nhớ nhà, lo sợ cảnh cô đơn nơi đất khách quê người.
Ý nghĩa câu ca dao “Má ơi đừng gả con xa”
Nội dung. Bài ca dao nói lên tình cảm gắn bó sâu nặng giữa mẹ và con gái, nỗi nhớ quê, nhớ mẹ của người con gái lấy chồng xa. Câu cũng phản ánh thân phận người phụ nữ xưa: chuyện hôn nhân do cha mẹ định đoạt, con chỉ biết van xin.
Nghệ thuật. Lời gọi “má ơi” tha thiết, hình ảnh “chim kêu vượn hú” gợi không gian hoang vắng, câu hỏi “biết nhà má đâu” chứa nỗi buồn. Chỉ hai dòng mà lay động lòng người, nên câu thường được đưa vào lời ru, bài hát về tình mẹ.
Đặt câu với “Má ơi đừng gả con xa”
- Câu má ơi đừng gả con xa nói lên nỗi niềm của người con gái miền Nam.
- Ngày cô út theo chồng lên vùng núi, bà ngoại khóc suốt cả buổi tiễn đưa.
- Mẹ hát ru “Má ơi đừng gả con xa, chim kêu vượn hú biết nhà má đâu”.
- Đọc câu má ơi đừng gả con xa, em càng thương mẹ hơn.
Câu ca dao thường được trích khi nói về tình mẹ con, nỗi nhớ nhà của người lấy chồng xa (câu 1, 3, 4). Câu 2 không trích nguyên văn nhưng kể đúng nỗi buồn trong bài.
Ca dao cùng chủ đề tình mẹ, lấy chồng xa
- Thân em như tấm lụa đào: thân phận người con gái xưa không tự quyết được đời mình.
- Công cha như núi Thái Sơn: công ơn cha mẹ to lớn.
- Đất khách quê người: nơi xa lạ, không phải quê mình.
Mẹo nhớ bài ca dao “Má ơi đừng gả con xa”
Mẹo 1 – Xa thì nhớ: Lấy chồng XA thì NHỚ NHÀ, NHỚ MẸ.
Mẹo 2 – Chim và vượn: CHIM KÊU, VƯỢN HÚ → nơi rừng núi xa xôi.
Mẹo 3 – Vần: XA (dòng sáu) vần với NHÀ (dòng tám).
Bài tập: Điền từ, giải nghĩa
- Má ơi đừng gả con …
- Chim kêu vượn hú biết nhà má …
- “Má” là cách gọi mẹ của người vùng nào?
- Chọn chữ đúng: Má ơi đừng (gả / gã) con xa.
- “Chim kêu vượn hú” trong bài tả cảnh một khu vườn vui vẻ, nhộn nhịp, đúng không?
Xem đáp án
- xa.
- đâu.
- Miền Nam (Nam Bộ).
- gả: dấu hỏi, gả chồng. “Gã” (dấu ngã) là từ chỉ một người đàn ông, không hợp nghĩa.
- Không đúng: tiếng chim kêu, vượn hú gợi nơi rừng núi hoang vắng, xa xôi, buồn bã. Có tiếng chim nên dễ nghĩ là cảnh vui.
Câu hỏi thường gặp
Má ơi đừng gả con xa nói lên điều gì?
Nói lên nỗi lo, nỗi nhớ mẹ của người con gái lấy chồng xa, và tình mẹ con gắn bó.
Câu tiếp theo của má ơi đừng gả con xa là gì?
Câu tiếp theo là “Chim kêu vượn hú biết nhà má đâu”.
Má ơi đừng gả con xa là ca dao miền nào?
Là ca dao Nam Bộ; tiếng “má” là cách gọi mẹ của người miền Nam.
Gả con hay gã con?
Viết đúng là “gả con” (dấu hỏi): “gả” là cho con gái đi lấy chồng.
