“Chân yếu tay mềm” là câu ngày xưa hay dùng để nói về phụ nữ, cho rằng phụ nữ yếu đuối, không làm được việc nặng. Ngày nay, câu vẫn được dùng nhưng nhiều khi để phản bác chính định kiến ấy. Bài này giải thích nghĩa, sắc thái, kèm cách đặt câu, câu gần nghĩa, trái nghĩa và mẹo nhớ, như các bài khác trong mục thành ngữ.
✅ “Chân yếu tay mềm” là thành ngữ, chỉ người yếu đuối, sức lực kém (thường nói về phụ nữ thời xưa).
Nghĩa đen: chân yếu, tay mềm.
💡 Mẹo nhớ: chân yếu, tay mềm → yếu đuối.
Chân yếu tay mềm nghĩa là gì?
| Hình ảnh | Nghĩa đen | Nghĩa bóng |
|---|---|---|
| chân yếu | đôi chân không khỏe, đi lại, đứng lâu không vững | sức lực kém |
| tay mềm | đôi tay yếu, không cầm nắm, mang vác nặng được | không làm được việc nặng nhọc |
Nghĩa của thành ngữ. Đôi chân và đôi tay là nơi thể hiện sức lực của con người. Chân yếu thì không đi xa, không đứng lâu; tay mềm thì không vác nặng, không cầm chắc. Thành ngữ chỉ người yếu đuối, sức lực kém, không làm nổi việc nặng nhọc, vất vả.
Sắc thái. Ngày xưa, câu thường dùng để nói về phụ nữ, gắn với quan niệm phụ nữ chỉ nên làm việc nhẹ. Ngày nay, quan niệm ấy không còn đúng: phụ nữ lái máy bay, xây cầu, làm vận động viên cử tạ. Vì thế câu hay được dùng để phản bác: “Ai bảo con gái chân yếu tay mềm?”. Câu cũng có thể dùng cho người già, người ốm, trẻ nhỏ mà không mang ý coi thường.
Viết đúng. “Mềm” viết M, vần êm, dấu huyền (mềm mại); “yếu” vần iêu, dấu sắc (yếu ớt). Cả hai không có cách viết nào khác.
“Chân yếu tay mềm” là thành ngữ hay tục ngữ?
Đây là thành ngữ. Câu là cụm từ cố định bốn chữ, hai vế song song (chân yếu – tay mềm), dùng như một tính từ: “chân yếu tay mềm như thế làm sao gánh nổi”. Câu không nêu một kinh nghiệm hay lời khuyên như tục ngữ. Cách phân biệt có trong bài phân biệt thành ngữ và tục ngữ.
Đặt câu với “Chân yếu tay mềm”
- Ai bảo con gái chân yếu tay mềm, cô ấy là vận động viên cử tạ.
- Sau trận ốm dài, bà đi vài bước đã phải ngồi nghỉ, cầm bát cơm cũng run.
- Ông lo cháu chân yếu tay mềm, không xách nổi bao gạo nặng.
- Ngày xưa người ta cho rằng phụ nữ chân yếu tay mềm, chỉ nên ở nhà.
- Thành ngữ “Chân yếu tay mềm” chỉ người yếu đuối, sức lực kém.
Thành ngữ dùng khi nói về người yếu sức (câu 1, 3, 4, 5). Câu 2 không nhắc nguyên văn nhưng tả đúng một người “chân yếu tay mềm”.
Câu gần nghĩa, trái nghĩa với “Chân yếu tay mềm”
- Liễu yếu đào tơ (gần nghĩa): người con gái trẻ, mảnh mai, yếu đuối.
- Mình đồng da sắt (trái nghĩa): sức khỏe phi thường.
- Khỏe như voi (trái nghĩa): rất khỏe mạnh.
Mẹo nhớ thành ngữ “Chân yếu tay mềm”
Mẹo 1 – Chân, tay: CHÂN YẾU, TAY MỀM → YẾU ĐUỐI.
Mẹo 2 – Đúng cặp: CHÂN đi với YẾU, TAY đi với MỀM; không nói “chân mềm tay yếu”.
Mẹo 3 – Câu đối lại: chân yếu tay mềm (yếu sức) ↔ mình đồng da sắt (rất khỏe).
Bài tập: Điền từ, chọn câu đúng
- Chân yếu tay …
- Chân … tay mềm.
- Mình đồng da …
- Thành ngữ nào trái nghĩa với “chân yếu tay mềm”: “liễu yếu đào tơ” hay “khỏe như voi”?
- Chiếc gối bông mềm mại, chân bàn đã lung lay, yếu ớt. Câu này có dùng thành ngữ “chân yếu tay mềm” không?
Xem đáp án
- mềm.
- yếu.
- sắt.
- Khỏe như voi. “Liễu yếu đào tơ” là gần nghĩa.
- Không: câu chỉ có các chữ “mềm”, “chân”, “yếu” rời rạc, nói về đồ vật. Thành ngữ dùng để nói về sức lực con người.
Câu hỏi thường gặp
Chân yếu tay mềm là thành ngữ hay tục ngữ?
Là thành ngữ: cụm từ cố định chỉ người yếu đuối, sức lực kém.
Chân yếu tay mềm nói về ai?
Ngày xưa thường nói về phụ nữ; ngày nay dùng cho mọi người yếu sức, như người già, người ốm.
Trái nghĩa với chân yếu tay mềm là gì?
Trái nghĩa là “Mình đồng da sắt”; cũng có thể dùng “khỏe như voi”.
Chân yếu tay mềm tiếng Anh là gì?
Gần ý là “as weak as a kitten” (yếu như mèo con).
