Cần tìm ca dao, tục ngữ về ông bà cho bài văn kể về ông bà, thiệp mừng thọ hay bài học về lòng kính trọng người cao tuổi? Ca dao, tục ngữ về ông bà thường nói về lòng biết ơn tổ tiên, sự kính già yêu trẻ và vốn sống quý báu của người già. Dưới đây là những câu quen thuộc nhất, mỗi câu kèm lời giải thích ngắn; câu nào có bài riêng thì bấm vào để xem nghĩa đầy đủ. Xem thêm các trang khác trong mục ca dao, tục ngữ theo chủ đề.
✅ Ca dao về ông bà: “Ngó lên nuộc lạt mái nhà / Bao nhiêu nuộc lạt nhớ ông bà bấy nhiêu”.
✅ Tục ngữ về ông bà, người già: “Yêu trẻ, trẻ đến nhà; kính già, già để tuổi cho”, “Trẻ cậy cha, già cậy con”, “Gừng càng già càng cay”.
💡 Mẹo nhớ: câu về ông bà xoay quanh hai chữ: nhớ ơn (nuộc lạt mái nhà) và kính già (già để tuổi cho).
Ca dao về ông bà
- Ngó lên nuộc lạt mái nhà / Bao nhiêu nuộc lạt nhớ ông bà bấy nhiêu: lòng nhớ ơn ông bà nhiều không đếm xuể (bài ca dao trong “Những câu hát về tình cảm gia đình”, Ngữ văn 7 cũ).
- Ầu ơ ví dầu cầu ván đóng đinh / Cầu tre lắt lẻo gập ghềnh khó đi: câu hát ru của bà, của mẹ miền Nam.
- Dù ai đi ngược về xuôi / Nhớ ngày giỗ Tổ mùng mười tháng ba: nhớ tổ tiên, cội nguồn xa nhất.
- Sinh con rồi mới sinh cha / Sinh cháu giữ nhà rồi mới sinh ông: có cháu thì mới thành ông.
Tục ngữ về ông bà, người cao tuổi
- Yêu trẻ, trẻ đến nhà; kính già, già để tuổi cho: yêu trẻ thì được trẻ quý, kính người già thì được sống lâu, được phúc.
- Trẻ cậy cha, già cậy con: lúc nhỏ dựa vào cha mẹ, lúc già dựa vào con cháu.
- Gừng càng già càng cay: người càng lớn tuổi càng nhiều kinh nghiệm, khôn ngoan.
- Tre già măng mọc: lớp trước già đi thì có lớp sau nối tiếp.
- Cây có cội, nước có nguồn: ai cũng có ông bà, tổ tiên, phải nhớ nguồn gốc.
- Uống nước nhớ nguồn: nhớ ơn những người đi trước.
Thành ngữ về ông bà, tổ tiên
- Cửu huyền thất tổ (Hán Việt): tổ tiên nhiều đời của dòng họ.
- Kính lão đắc thọ (Hán Việt): kính trọng người già thì được sống lâu.
- Quê cha đất tổ: quê hương gốc gác của ông bà, tổ tiên.
- Con ông cháu cha: người được hưởng ưu đãi nhờ gia đình có thế lực (nghĩa chê, không phải nói về tình cảm ông cháu).
Muốn có thêm câu về cha mẹ, anh em trong nhà, xem trang ca dao tục ngữ về gia đình; câu về chữ hiếu, xem trang ca dao tục ngữ về hiếu thảo.
Mẹo 1 – Nuộc lạt: BAO NHIÊU nuộc lạt, BẤY NHIÊU nỗi nhớ ông bà.
Mẹo 2 – Kính già: kính già, GIÀ ĐỂ TUỔI CHO; kính lão ĐẮC THỌ.
Mẹo 3 – Bẫy “con ông cháu cha”: câu này chê người dựa thế gia đình, không phải lời khen tình ông cháu.
Bài tập: Ca dao, tục ngữ về ông bà
- Điền tiếng còn thiếu: Ngó lên nuộc lạt mái nhà / Bao nhiêu nuộc lạt nhớ ông bà bấy …
- Điền tiếng còn thiếu: Gừng càng già càng …
- Vế sau của “Yêu trẻ, trẻ đến nhà” là gì?
- “Nuộc lạt” là gì?
- Một bạn dùng “con ông cháu cha” để khen tình cảm ông cháu thân thiết. Dùng vậy có đúng không?
Xem đáp án
- nhiêu.
- cay.
- “Kính già, già để tuổi cho”.
- Mối buộc bằng lạt (tre, nứa chẻ mỏng) để giữ mái nhà tranh; một mái nhà có rất nhiều nuộc lạt.
- Không đúng: thành ngữ chỉ người được ưu đãi nhờ gia đình có thế lực, mang ý chê. Vì có chữ “ông”, “cháu” nên dễ tưởng là nói về tình ông cháu.
Câu hỏi thường gặp
Câu ca dao nào nói về ông bà?
Quen thuộc nhất là “Ngó lên nuộc lạt mái nhà / Bao nhiêu nuộc lạt nhớ ông bà bấy nhiêu”.
Tục ngữ về ông bà là gì?
Hay gặp: “Yêu trẻ, trẻ đến nhà; kính già, già để tuổi cho”, “Trẻ cậy cha, già cậy con”.
Tục ngữ về kính trọng người già?
Tiêu biểu là “Kính già, già để tuổi cho” và câu Hán Việt “Kính lão đắc thọ”.
Ca dao về bà ngoại?
Ít có bài riêng về bà ngoại; hay dùng câu hát ru “Ầu ơ ví dầu” và bài “Ngó lên nuộc lạt mái nhà” khi viết về bà.
