Cần tìm ca dao, tục ngữ về giao tiếp, ứng xử, đối nhân xử thế cho giờ học về cách ứng xử, bài văn nghị luận hay một lời nhắc cách nói chuyện lễ phép? Ông bà ta rất coi trọng lời ăn tiếng nói và cách cư xử, nên có nhiều câu khuyên nói năng nhẹ nhàng, nghĩ trước khi nói, biết nhường nhịn. Dưới đây là những câu quen thuộc nhất, mỗi câu kèm lời giải thích ngắn. Xem thêm các trang khác trong mục ca dao, tục ngữ theo chủ đề.
✅ Ca dao về giao tiếp: “Lời nói chẳng mất tiền mua / Lựa lời mà nói cho vừa lòng nhau”.
✅ Tục ngữ: “Lời chào cao hơn mâm cỗ”, “Uốn lưỡi bảy lần trước khi nói”, “Một điều nhịn, chín điều lành”.
💡 Mẹo nhớ: giao tiếp khéo theo ông bà là chào hỏi lễ phép, nghĩ trước khi nói và lựa lời dịu dàng.
Ca dao về cách ăn nói
- Lời nói chẳng mất tiền mua / Lựa lời mà nói cho vừa lòng nhau: chọn lời dễ nghe mà nói.
- Chim khôn kêu tiếng rảnh rang / Người khôn nói tiếng dịu dàng dễ nghe: người khéo nói năng nhẹ nhàng.
- Người khôn ăn nói nửa chừng / Để cho người dại nửa mừng nửa lo: nói có chừng mực, ý tứ.
- Nói lời phải giữ lấy lời / Đừng như con bướm đậu rồi lại bay: đã nói thì phải giữ lời.
Tục ngữ về ứng xử, đối nhân xử thế
- Lời chào cao hơn mâm cỗ: thái độ lễ phép quý hơn của cải đem mời.
- Uốn lưỡi bảy lần trước khi nói: nghĩ cho chín rồi hãy nói.
- Học ăn, học nói, học gói, học mở: phải học cả cách ăn nói, cư xử.
- Ăn trông nồi, ngồi trông hướng: cư xử phải để ý người xung quanh.
- Một điều nhịn, chín điều lành: nhường nhịn thì tránh được va chạm.
- Lạt mềm buộc chặt: mềm mỏng lại thuyết phục được người khác.
- Nhập gia tùy tục (Hán Việt): đến nơi nào theo nếp sống nơi đó.
- Im lặng là vàng: nhiều lúc không nói gì lại khôn ngoan.
Câu chê cách giao tiếp không khéo
- Ông nói gà, bà nói vịt: nói chuyện không ăn khớp, mỗi người hiểu một kiểu.
- Đánh trống lảng: cố ý nói sang chuyện khác để né tránh.
- Lưỡi không xương nhiều đường lắt léo: lời nói dễ đổi, quanh co.
- Thùng rỗng kêu to: ít hiểu biết mà hay khoe khoang, nói nhiều.
Nhiều câu khác về lời ăn tiếng nói có ở trang ca dao tục ngữ về lời ăn tiếng nói. Muốn biết câu nào là ca dao, câu nào là tục ngữ trong danh sách, xem bài tục ngữ và ca dao khác nhau.
Dùng câu về giao tiếp khi nào?
- Bài nghị luận về văn hóa ứng xử: “Lời chào cao hơn mâm cỗ”, “Lời nói chẳng mất tiền mua…”.
- Nhắc bạn bình tĩnh khi tranh luận: “Uốn lưỡi bảy lần trước khi nói”.
- Bài học khi đến nơi mới: “Nhập gia tùy tục”, “Ăn trông nồi, ngồi trông hướng”.
Mẹo 1 – Chào, nghĩ, lựa: lời CHÀO cao hơn mâm cỗ; UỐN LƯỠI bảy lần; LỰA LỜI mà nói.
Mẹo 2 – Chim khôn, người khôn: CHIM KHÔN kêu rảnh rang, NGƯỜI KHÔN nói dịu dàng.
Mẹo 3 – Viết đúng: “lựa lời” (l), “uốn lưỡi” (dấu ngã), “rảnh rang” (dấu hỏi ở “rảnh”).
Bài tập: Ca dao, tục ngữ về giao tiếp
- Điền tiếng còn thiếu: Lời chào cao hơn mâm …
- Điền tiếng còn thiếu: Uốn lưỡi … lần trước khi nói.
- Câu nào chê nói chuyện không ăn khớp: “Ông nói gà, bà nói vịt” hay “Lạt mềm buộc chặt”?
- Chọn chữ đúng: Chim khôn kêu tiếng (rảnh rang / rãnh rang).
- “Im lặng là vàng” khuyên lúc nào cũng nên im lặng, đúng không?
Xem đáp án
- cỗ.
- bảy.
- “Ông nói gà, bà nói vịt”.
- rảnh rang (dấu hỏi).
- Không: câu nói nhiều lúc im lặng lại khôn ngoan, tránh rắc rối; không phải lúc nào cũng im. Khi cần nói sự thật, bảo vệ lẽ phải thì vẫn phải nói.
Câu hỏi thường gặp
Câu tục ngữ nào nói về giao tiếp?
Tiêu biểu: “Lời chào cao hơn mâm cỗ”, “Uốn lưỡi bảy lần trước khi nói”.
Ca dao về ứng xử?
Quen thuộc: “Lời nói chẳng mất tiền mua / Lựa lời mà nói cho vừa lòng nhau”.
Tục ngữ về đối nhân xử thế?
Có thể dùng “Một điều nhịn, chín điều lành”, “Lạt mềm buộc chặt”, “Ăn trông nồi, ngồi trông hướng”.
Thành ngữ chê giao tiếp không hiểu nhau?
Hay dùng nhất là “ông nói gà, bà nói vịt”.
