Cần tìm ca dao, tục ngữ về giàu nghèo cho bài văn nghị luận về tiền bạc, bài học về lòng nhân ái hay một câu nói về sự đổi thay của cuộc đời? Ông bà ta nhìn chuyện giàu nghèo rất thực tế: giàu nghèo không cố định mãi, của cải không quý bằng con người, và người giàu phải biết giúp người nghèo. Dưới đây là những câu quen thuộc nhất, mỗi câu kèm lời giải thích ngắn. Xem thêm các trang khác trong mục ca dao, tục ngữ theo chủ đề.
✅ Tục ngữ về giàu nghèo: “Không ai giàu ba họ, không ai khó ba đời”, “Giàu vì bạn, sang vì vợ”, “Lá lành đùm lá rách”.
✅ Thành ngữ: giàu nứt đố đổ vách (rất giàu), nghèo rớt mồng tơi (rất nghèo).
💡 Mẹo nhớ: giàu nghèo không quá ba đời – không ai giàu mãi, không ai nghèo mãi.
Tục ngữ về giàu nghèo
- Không ai giàu ba họ, không ai khó ba đời: giàu nghèo luôn thay đổi, người nghèo chịu khó thì sẽ khá lên.
- Giàu vì bạn, sang vì vợ: bạn tốt giúp ta làm ăn, vợ đảm đang giúp gia đình được nể trọng.
- Giàu đổi bạn, sang đổi vợ: chê kẻ giàu lên thì bỏ bạn cũ, phụ vợ.
- Giàu đâu đến kẻ ngủ trưa / Sang đâu đến kẻ say sưa tối ngày: lười và ham chơi thì không giàu được.
- Một mặt người bằng mười mặt của: con người quý hơn của cải.
- Lá lành đùm lá rách: người khá giả giúp đỡ người khó khăn.
- Nhà giàu đứt tay bằng ăn mày đổ ruột: chuyện nhỏ của nhà giàu được chú ý hơn nỗi khổ lớn của người nghèo – nói sự bất công.
Thành ngữ về giàu nghèo
- Giàu nứt đố đổ vách: giàu đến mức của cải chật nhà, làm nứt cả đố, đổ cả vách.
- Nghèo rớt mồng tơi: rất nghèo, thiếu thốn cùng cực.
- Giàu điếc sang đui: giàu sang rồi thì làm ngơ, không nhìn đến người nghèo.
- Cái khó bó cái khôn: nghèo khó làm người ta không phát huy được tài năng (ngược với “cái khó ló cái khôn”).
- Bần cùng sinh đạo tặc (Hán Việt): nghèo quá thì dễ sinh trộm cắp.
Ca dao về giàu nghèo
Bài ca dao “Con vua thì lại làm vua / Con sãi ở chùa thì quét lá đa / Bao giờ dân nổi can qua / Con vua thất thế lại ra quét chùa” nói về sự bất công giàu nghèo trong xã hội cũ: con nhà quyền quý thì sinh ra đã sung sướng, con nhà nghèo thì làm việc nặng. Nhưng hai dòng sau cho thấy niềm tin của người dân: khi thời thế đổi thay (can qua: chiến tranh, biến loạn), kẻ quyền quý cũng có lúc sa cơ. Câu này cùng ý với “Không ai giàu ba họ, không ai khó ba đời”.
Với ông bà ta, nghèo không đáng xấu hổ, chỉ có sống không đàng hoàng mới đáng xấu hổ: “Đói cho sạch, rách cho thơm”. Muốn có thêm câu về tiền bạc, xem trang ca dao tục ngữ về tiền; về lòng tham, xem trang ca dao tục ngữ về sự tham lam.
Đặt câu với tục ngữ về giàu nghèo
- Ông nội từng nghèo rớt mồng tơi, nhờ chăm làm mà nay nhà cửa khang trang – đúng là không ai khó ba đời.
- Quyên góp sách vở cho bạn vùng lũ là thể hiện tinh thần lá lành đùm lá rách.
- Phú ông trong truyện cổ tích giàu nứt đố đổ vách mà keo kiệt.
- Giàu lên rồi thì đừng giàu đổi bạn, sang đổi vợ.
- Mẹ dặn: nhà mình không giàu nhưng phải sống sạch sẽ, tử tế với mọi người.
Mẹo 1 – Ba họ, ba đời: giàu không quá BA HỌ, khó không quá BA ĐỜI → giàu nghèo luôn đổi.
Mẹo 2 – Lành, rách: LÁ LÀNH đùm LÁ RÁCH → người khá giúp người khó.
Mẹo 3 – Viết đúng: “nứt đố đổ vách” (đố: thanh gỗ ở vách), “mồng tơi” (rau mồng tơi).
Bài tập: Tục ngữ về giàu nghèo
- Điền tiếng còn thiếu: Không ai giàu ba họ, không ai khó ba …
- Điền tiếng còn thiếu: Lá lành đùm lá …
- Thành ngữ nào chỉ người rất giàu?
- Chọn chữ đúng: Nghèo (rớt / dớt) mồng tơi.
- “Khó” trong “không ai khó ba đời” nghĩa là gì?
Xem đáp án
- đời.
- rách.
- Giàu nứt đố đổ vách.
- rớt (r).
- Nghèo khó, không phải “khó khăn trong công việc”. Câu nghĩa là không nhà nào nghèo mãi đến ba đời.
Câu hỏi thường gặp
Câu tục ngữ nói về giàu nghèo?
Quen thuộc nhất: “Không ai giàu ba họ, không ai khó ba đời”.
Ca dao về giàu nghèo?
Tiêu biểu: “Con vua thì lại làm vua / Con sãi ở chùa thì quét lá đa…”.
Thành ngữ chỉ sự giàu có?
Hay dùng: giàu nứt đố đổ vách; trái nghĩa là nghèo rớt mồng tơi.
Lá lành đùm lá rách nghĩa là gì?
Nghĩa là người khá giả giúp đỡ, đùm bọc người khó khăn.
