“Chim khôn kêu tiếng rảnh rang” là câu ca dao khuyên ăn nói nhẹ nhàng, lịch sự, hay được người lớn nhắc khi thấy trẻ con nói to, nói cộc. Câu có chữ “rảnh rang” khiến nhiều bạn thắc mắc, vì thường chỉ nghe “rảnh rang” với nghĩa rảnh rỗi. Bài này chép đầy đủ bài ca dao, giải thích từng dòng, ý nghĩa, kèm câu cùng chủ đề và mẹo nhớ, như các bài khác trong mục ca dao.
✅ “Chim khôn kêu tiếng rảnh rang” là ca dao (thể lục bát), khuyên nói năng nhẹ nhàng, lịch sự, dễ nghe.
Nghĩa đen: chim khôn hót trong trẻo, người khôn nói năng dịu dàng. Bài đầy đủ: “Chim khôn kêu tiếng rảnh rang, / Người khôn nói tiếng dịu dàng dễ nghe.”
💡 Mẹo nhớ: người khôn thì nói dịu dàng.
Bài ca dao “Chim khôn kêu tiếng rảnh rang” đầy đủ
Chim khôn kêu tiếng rảnh rang,
Người khôn nói tiếng dịu dàng dễ nghe.
Bài là một cặp lục bát: chữ “rang” cuối dòng sáu vần với chữ “dàng” ở dòng tám. Hai dòng song song “chim khôn… / người khôn…”, lấy con chim để nói về con người.
Giải thích câu ca dao “Chim khôn kêu tiếng rảnh rang”
| Dòng | Giải thích |
|---|---|
| Chim khôn kêu tiếng rảnh rang | Con chim khôn cất tiếng kêu thong thả, trong trẻo, vang mà không chói tai. |
| Người khôn nói tiếng dịu dàng | Người khôn ngoan nói năng nhẹ nhàng, từ tốn. |
| dễ nghe | Lời nói ấy khiến người nghe dễ chịu, dễ tiếp nhận. |
Từ chim đến người. Ca dao thường lấy hình ảnh thiên nhiên để nói về con người. Tiếng chim hay khiến ai cũng muốn nghe; lời nói dịu dàng cũng khiến người khác muốn lắng nghe, muốn gần gũi. Người khôn biết rằng cách nói quan trọng không kém điều mình nói.
Bài ca dao “Chim khôn kêu tiếng rảnh rang” khuyên điều gì?
Lời khuyên. Bài khuyên ta ăn nói nhẹ nhàng, lịch sự, từ tốn; tránh nói to, nói cộc, nói lời khó nghe. Lời nói dịu dàng giúp giữ hòa khí, được mọi người quý mến, và cũng là biểu hiện của người có hiểu biết, có văn hóa.
Trong đời sống. Với bạn bè, ông bà, thầy cô hay người lạ, nói nhẹ nhàng, có “ạ”, có “cảm ơn”, “xin lỗi” đúng lúc là cách thực hiện lời khuyên của bài ca dao. Ý này gần với câu “Lời nói chẳng mất tiền mua, lựa lời mà nói cho vừa lòng nhau”.
Đặt câu với “Chim khôn kêu tiếng rảnh rang”
- Mẹ dặn nói với khách phải nhẹ nhàng, người khôn nói tiếng dịu dàng dễ nghe.
- Cô giáo không bao giờ quát mắng, lúc nào cũng nhỏ nhẹ giảng giải cho học trò.
- Ông thường nhắc câu “Chim khôn kêu tiếng rảnh rang, người khôn nói tiếng dịu dàng dễ nghe”.
- Câu chim khôn kêu tiếng rảnh rang khuyên ăn nói lịch sự.
Câu ca dao thường được trích khi khuyên ăn nói nhẹ nhàng, lịch sự (câu 1, 3, 4). Câu 2 không trích nguyên văn nhưng kể đúng một người “nói tiếng dịu dàng”.
Ca dao, tục ngữ cùng chủ đề lời ăn tiếng nói
- Lời nói chẳng mất tiền mua / Lựa lời mà nói cho vừa lòng nhau: chọn lời nói cho khéo.
- Người khôn ăn nói nửa chừng / Để cho người dại nửa mừng nửa lo: nói năng có chừng mực.
- Lời chào cao hơn mâm cỗ: lễ phép, chào hỏi quý hơn quà cáp.
Mẹo nhớ bài ca dao “Chim khôn kêu tiếng rảnh rang”
Mẹo 1 – Khôn thì dịu dàng: Người KHÔN thì nói DỊU DÀNG.
Mẹo 2 – Chim và người: CHIM khôn kêu hay, NGƯỜI khôn nói hay.
Mẹo 3 – Viết đúng: “rảnh rang” viết R, “rảnh” dấu hỏi; “dịu dàng” viết D.
Bài tập: Điền từ, giải nghĩa
- Chim khôn kêu tiếng rảnh …
- Người khôn nói tiếng dịu dàng dễ …
- Lời nói chẳng mất tiền …
- Chọn chữ đúng: Người khôn nói tiếng (dịu dàng / giịu giàng) dễ nghe.
- “Rảnh rang” trong bài ca dao có phải là rảnh rỗi, không có việc gì làm không?
Xem đáp án
- rang.
- nghe.
- mua.
- dịu dàng: viết D cả hai chữ.
- Không hẳn: ở đây “rảnh rang” gợi tiếng kêu thong thả, trong trẻo, dễ nghe. Từ này thường mang nghĩa “rảnh rỗi” nên dễ hiểu nhầm.
Câu hỏi thường gặp
Chim khôn kêu tiếng rảnh rang nghĩa là gì?
Nghĩa là người khôn nói năng nhẹ nhàng, dịu dàng, dễ nghe, như chim khôn kêu tiếng trong trẻo.
Câu tiếp theo của chim khôn kêu tiếng rảnh rang là gì?
Câu tiếp theo là “Người khôn nói tiếng dịu dàng dễ nghe”.
“Rảnh rang” trong câu ca dao là gì?
Ở đây “rảnh rang” gợi tiếng kêu thong thả, trong trẻo, vang mà không chói.
Chim khôn kêu tiếng rảnh rang tiếng Anh là gì?
Không có câu khớp hẳn. Câu tiếng Anh gần ý là “Kind words cost nothing” (lời tử tế chẳng tốn gì).
