“Một điều nhịn, chín điều lành” là câu ông bà hay dặn con cháu khi trong nhà, ngoài ngõ có chuyện xích mích. Câu dùng hai con số “một” và “chín” rất dễ nhớ, nói về cái lợi của sự nhường nhịn. Bài này giải nghĩa, nêu bài học và cách hiểu cho đúng, kèm cách đặt câu, câu gần nghĩa và mẹo nhớ, như các bài khác trong mục tục ngữ.
✅ “Một điều nhịn, chín điều lành” là câu tục ngữ, nghĩa là biết nhường nhịn thì tránh được xung đột, giữ được hòa khí.
Nghĩa đen: nhịn một điều thì được chín điều yên lành.
💡 Mẹo nhớ: nhịn 1 → lành 9.
Giải thích câu tục ngữ “Một điều nhịn, chín điều lành”
| Vế | Nghĩa |
|---|---|
| Một điều nhịn | nhường nhịn một chút, không cãi lại, không tranh hơn thua |
| Chín điều lành | được nhiều điều yên ổn, tốt đẹp: không cãi vã, không giận dỗi, giữ được tình cảm |
Nghĩa của câu. Khi có va chạm, nếu ai cũng muốn hơn thua thì chuyện nhỏ thành chuyện lớn, tình cảm sứt mẻ. Chỉ cần một người chịu nhịn một chút, mọi chuyện sẽ êm, và cái được (“chín điều lành”) lớn hơn rất nhiều cái mất (“một điều nhịn”). Câu dùng phép so sánh một – chín để nói nhịn thì lợi nhiều hơn hại.
Hiểu cho đúng. Nhịn ở đây là nhường nhịn trong những chuyện nhỏ, chuyện hơn thua không đáng, để giữ hòa khí. Câu không có nghĩa là phải chịu đựng mọi điều sai trái, bất công. Gặp chuyện sai nghiêm trọng (bị bắt nạt, bị lừa), cần nói ra và nhờ người lớn giúp đỡ.
“Một điều nhịn, chín điều lành” là thành ngữ hay tục ngữ?
Đây là tục ngữ. Câu có hai vế đối nhau (một – chín, nhịn – lành), nói trọn một kinh nghiệm và lời khuyên trong ứng xử. Cách phân biệt với thành ngữ có trong bài phân biệt thành ngữ và tục ngữ.
Đặt câu với “Một điều nhịn, chín điều lành”
- Hai chị em suýt cãi nhau, chị nhường em: một điều nhịn, chín điều lành.
- Bà dặn: “Một điều nhịn, chín điều lành, hàng xóm với nhau đừng to tiếng.”
- Bạn lỡ va vào em làm đổ nước, em chỉ cười cho qua.
- Một điều nhịn, chín điều lành, nên bố không cãi lại khi bị người lạ nói nặng lời ngoài đường.
- Vợ chồng sống với nhau phải biết một điều nhịn, chín điều lành.
Câu dùng khi khuyên nhường nhịn để giữ hòa khí trong gia đình, làng xóm, ngoài xã hội (câu 1, 2, 4, 5). Câu 3 không nhắc nguyên văn nhưng kể đúng một việc “một điều nhịn”.
Câu gần nghĩa, trái nghĩa với “Một điều nhịn, chín điều lành”
- Dĩ hòa vi quý: thành ngữ Hán Việt, lấy hòa thuận làm quý.
- Chín bỏ làm mười: rộng lượng, bỏ qua lỗi nhỏ.
- Lạt mềm buộc chặt: mềm mỏng thì giữ được tình cảm.
- Trái nghĩa: Được đằng chân, lân đằng đầu: được nhường lại lấn tới, không biết điểm dừng.
- Trái nghĩa: Ăn miếng trả miếng: người ta làm gì mình trả đúng như thế, không chịu nhịn.
Mẹo nhớ câu tục ngữ “Một điều nhịn, chín điều lành”
Mẹo 1 – Phép tính có lời: NHỊN 1 → LÀNH 9. Bỏ ra ít, nhận về nhiều.
Mẹo 2 – Đừng nhầm số: “một điều nhịn, CHÍN điều lành”, không phải “mười điều lành”. Nhớ “chín bỏ làm mười” là câu khác.
Mẹo 3 – Nhịn chuyện nhỏ: nhường nhịn để giữ hòa khí, không phải chịu đựng điều sai trái.
Bài tập: Điền số, từ còn thiếu
- … điều nhịn, chín điều lành.
- Một điều nhịn, … điều lành.
- Chín bỏ làm …
- Dĩ hòa vi …
- Một điều nhịn, chín điều …
Xem đáp án
- Một.
- chín: không phải “mười”.
- mười.
- quý.
- lành: yên lành, tốt đẹp. Nhiều bạn điền “vui” hoặc “hay”, nhưng câu tục ngữ đối “nhịn” với “lành”.
Câu hỏi thường gặp
Một điều nhịn chín điều lành là thành ngữ hay tục ngữ?
Là tục ngữ: câu có hai vế đối, nói trọn một lời khuyên nhường nhịn để giữ hòa khí.
Có phải lúc nào cũng nên nhịn không?
Không. Câu khuyên nhịn trong chuyện nhỏ, chuyện hơn thua. Với điều sai trái, bất công nghiêm trọng, cần lên tiếng và tìm người giúp đỡ.
Một điều nhịn chín điều lành trái nghĩa với câu nào?
Trái nghĩa với “Ăn miếng trả miếng”: người làm gì mình trả lại đúng như thế, không chịu nhường.
Một điều nhịn chín điều lành tiếng Anh là gì?
Câu tiếng Anh gần nghĩa là “Least said, soonest mended” (nói ít thì chuyện chóng êm) và “A soft answer turns away wrath” (lời đáp mềm mỏng làm nguôi cơn giận).
