Cần tìm ca dao, tục ngữ về Giỗ Tổ Hùng Vương cho bài văn về ngày 10/3 âm lịch, bài thuyết trình về Đền Hùng hay bài học về truyền thống uống nước nhớ nguồn? Ngày Giỗ Tổ là dịp người Việt nhớ ơn các vua Hùng dựng nước, nên ca dao, tục ngữ dùng trong ngày này đều nói về cội nguồn, lòng biết ơn và tình đồng bào. Dưới đây là những câu quen thuộc nhất, mỗi câu kèm lời giải thích ngắn. Xem thêm các trang khác trong mục ca dao, tục ngữ theo chủ đề.
✅ Ca dao về Giỗ Tổ: “Dù ai đi ngược về xuôi / Nhớ ngày giỗ Tổ mùng mười tháng ba”, “Ai về Phú Thọ cùng ta / Vui ngày Giỗ Tổ tháng Ba mùng mười”.
✅ Tục ngữ, thành ngữ: “Uống nước nhớ nguồn”, “Ăn quả nhớ kẻ trồng cây”, “Con Rồng cháu Tiên”.
💡 Mẹo nhớ: Giỗ Tổ = mùng mười tháng ba âm lịch, tinh thần là uống nước nhớ nguồn.
Ca dao về Giỗ Tổ Hùng Vương
- Dù ai đi ngược về xuôi / Nhớ ngày giỗ Tổ mùng mười tháng ba: dù đi đâu, người Việt cũng nhớ ngày giỗ các vua Hùng (có bản chép “Nhớ về Giỗ Tổ”).
- Ai về Phú Thọ cùng ta / Vui ngày Giỗ Tổ tháng Ba mùng mười: lời rủ nhau về Đền Hùng dự lễ hội (hai câu này cùng có trong bài đọc “Ca dao về lễ hội”, Tiếng Việt 5 bộ Chân trời sáng tạo).
Tục ngữ, thành ngữ dùng trong ngày Giỗ Tổ
- Uống nước nhớ nguồn: hưởng thành quả phải nhớ người làm ra – nhớ công các vua Hùng.
- Ăn quả nhớ kẻ trồng cây: cùng ý biết ơn người đi trước.
- Con Rồng cháu Tiên: người Việt cùng là con cháu Lạc Long Quân (giống Rồng) và Âu Cơ (giống Tiên).
- Bầu ơi thương lấy bí cùng / Tuy rằng khác giống nhưng chung một giàn: người cùng một nước phải thương yêu nhau.
- “Các vua Hùng đã có công dựng nước, Bác cháu ta phải cùng nhau giữ lấy nước”: lời Bác Hồ nói tại Đền Hùng năm 1954 (không phải ca dao, nhưng hay được dẫn nhất).
Ý nghĩa ngày Giỗ Tổ qua ca dao
Theo truyền thuyết “Con Rồng cháu Tiên”, Âu Cơ sinh ra một bọc trăm trứng, nở trăm người con; người con trưởng lên làm vua, lấy hiệu Hùng Vương, đặt tên nước là Văn Lang. Vì cùng sinh ra từ một bọc nên người Việt gọi nhau là “đồng bào”. Ngày 10 tháng 3 âm lịch hằng năm có lễ Giỗ Tổ ở Đền Hùng (Phú Thọ), và đây là ngày nghỉ lễ chung của cả nước. Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương ở Phú Thọ đã được UNESCO ghi danh là di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại. Câu ca dao “Dù ai đi ngược về xuôi” vì thế không chỉ là lời nhắc ngày giỗ mà còn là lời nhắc về cội nguồn chung.
Muốn có thêm câu về đất Tổ, xem trang ca dao tục ngữ về Phú Thọ; về lòng nhớ ơn, xem trang ca dao tục ngữ về lòng biết ơn; về tình yêu đất nước, xem trang ca dao tục ngữ về lòng yêu nước.
Đặt câu với ca dao về Giỗ Tổ
- Mùng mười tháng ba, trường em tổ chức dâng hương tưởng nhớ các vua Hùng.
- Bài phát biểu của bạn lớp trưởng mở đầu bằng câu “Dù ai đi ngược về xuôi”.
- Ngày Giỗ Tổ nhắc chúng em uống nước nhớ nguồn, biết ơn người đi trước.
- Dù sống ở đâu, người Việt vẫn tự hào là con Rồng cháu Tiên.
- Cô giáo kể truyền thuyết bọc trăm trứng để giải thích vì sao ta gọi nhau là đồng bào.
Mẹo 1 – Ngày giỗ: MÙNG MƯỜI THÁNG BA âm lịch.
Mẹo 2 – Đồng bào: cùng một BỌC trăm trứng → ĐỒNG BÀO (cùng bọc).
Mẹo 3 – Lời Bác: vua Hùng DỰNG nước, Bác cháu ta GIỮ nước.
Bài tập: Ca dao về Giỗ Tổ Hùng Vương
- Điền tiếng còn thiếu: Dù ai đi ngược về …
- Điền tiếng còn thiếu: Nhớ ngày giỗ Tổ mùng mười tháng …
- “Đồng bào” nghĩa đen là gì?
- Câu tục ngữ nào nói tinh thần của ngày Giỗ Tổ?
- “Các vua Hùng đã có công dựng nước…” là ca dao, đúng không?
Xem đáp án
- xuôi.
- ba.
- Cùng một bọc (đồng: cùng; bào: bọc) – theo truyền thuyết bọc trăm trứng.
- Uống nước nhớ nguồn (hoặc “Ăn quả nhớ kẻ trồng cây”).
- Không: đó là lời Bác Hồ nói tại Đền Hùng năm 1954.
Câu hỏi thường gặp
Ca dao về Giỗ Tổ Hùng Vương?
Quen thuộc nhất: “Dù ai đi ngược về xuôi / Nhớ ngày giỗ Tổ mùng mười tháng ba”.
Tục ngữ về Giỗ Tổ Hùng Vương?
Hay dùng “Uống nước nhớ nguồn” và “Ăn quả nhớ kẻ trồng cây”.
Giỗ Tổ Hùng Vương là ngày nào?
Là ngày 10 tháng 3 âm lịch hằng năm.
Bác Hồ nói gì ở Đền Hùng?
Bác nói: “Các vua Hùng đã có công dựng nước, Bác cháu ta phải cùng nhau giữ lấy nước” (năm 1954).
