“Giàu đổi bạn, sang đổi vợ” là câu tục ngữ chê thói bạc bẽo của những người giàu sang lên thì quên tình nghĩa cũ. Câu chỉ khác câu “Giàu vì bạn, sang vì vợ” đúng một chữ, nhưng nghĩa ngược hẳn, nên rất hay bị nhầm. Bài này giải nghĩa, phân biệt hai câu, kèm cách đặt câu, câu gần nghĩa và mẹo nhớ, như các bài khác trong mục tục ngữ.
✅ “Giàu đổi bạn, sang đổi vợ” là câu tục ngữ phê phán kẻ vô tình, bạc nghĩa, giàu sang rồi thì quên bạn bè, phụ vợ.
Nghĩa đen: giàu lên thì đổi bạn, sang lên thì đổi vợ. Đây là lời chê, không phải lời khuyên.
💡 Mẹo nhớ: đổi (phụ bạc) khác vì (nhờ): câu này chê người bạc nghĩa.
Giải thích câu tục ngữ “Giàu đổi bạn, sang đổi vợ”
| Vế | Nghĩa |
|---|---|
| Giàu đổi bạn | có tiền rồi thì bỏ bạn cũ (thường là bạn nghèo), tìm bạn mới giàu sang |
| Sang đổi vợ | có địa vị rồi thì bỏ người vợ đã cùng mình chịu khổ |
Nghĩa của câu. Câu tả một kiểu người: lúc nghèo khó thì có bạn bè giúp đỡ, có vợ cùng chịu vất vả; đến khi giàu có, có địa vị thì lại chê bạn cũ “không xứng”, bỏ vợ cũ để tìm người khác. Ông cha ta dùng câu này để chê lối sống bạc bẽo, vô ơn, “có mới nới cũ”.
So với “Giàu vì bạn, sang vì vợ”. Câu kia ghi nhận công lao: nhờ bạn mà giàu, nhờ vợ mà được nể trọng. Câu này thì ngược lại: giàu sang rồi lại bỏ chính những người đã giúp mình. Chỉ đổi chữ “vì” thành “đổi” mà từ lời khen thành lời chê.
| Tiêu chí | Giàu vì bạn, sang vì vợ | Giàu đổi bạn, sang đổi vợ |
|---|---|---|
| Chữ khác nhau | vì (nhờ) | đổi (thay, bỏ) |
| Thái độ | khen, biết ơn | chê, bạc nghĩa |
| Bài học | trân trọng bạn bè, bạn đời | đừng quên tình nghĩa khi đổi đời |
“Giàu đổi bạn, sang đổi vợ” là thành ngữ hay tục ngữ?
Đây là tục ngữ. Câu có hai vế đối nhau (giàu – sang, bạn – vợ), nêu trọn một nhận xét về một thói xấu trong xã hội. Không phải câu tục ngữ nào cũng là lời khuyên trực tiếp: nhiều câu là lời chê, lời phê phán, như câu này. Cách phân biệt với thành ngữ có trong bài phân biệt thành ngữ và tục ngữ.
Đặt câu với “Giàu đổi bạn, sang đổi vợ”
- Câu tục ngữ giàu đổi bạn, sang đổi vợ chê những người phụ tình nghĩa.
- Làm ăn phát đạt rồi, anh ta không thèm chào bạn cũ, đúng là giàu đổi bạn.
- Dù đã thành đạt, chú vẫn hay về quê thăm những người bạn thuở nhỏ.
- Ông bà dặn con cháu đừng bao giờ sống kiểu giàu đổi bạn, sang đổi vợ.
- Nhân vật trong truyện là điển hình của thói giàu đổi bạn, sang đổi vợ.
Câu dùng để chê, phê phán (câu 1, 2, 5) hoặc răn dạy (câu 4). Có thể dùng riêng một vế (câu 2). Câu 3 không nhắc nguyên văn, kể một cách sống ngược lại với câu tục ngữ.
Câu gần nghĩa, trái nghĩa với “Giàu đổi bạn, sang đổi vợ”
- Có mới nới cũ: có cái mới thì bỏ bê cái cũ, người cũ.
- Ăn cháo đá bát: được giúp rồi quay lại phản bội.
- Qua cầu rút ván: đạt mục đích rồi bỏ rơi người giúp mình.
- Trái nghĩa: Giàu vì bạn, sang vì vợ: ghi nhận công lao của bạn bè và người vợ.
- Trái nghĩa: Tào khang chi thê bất khả hạ đường: câu chữ Hán, người vợ cùng chịu khổ từ thuở hàn vi thì không được ruồng bỏ.
Mẹo nhớ câu tục ngữ “Giàu đổi bạn, sang đổi vợ”
Mẹo 1 – Một chữ đổi nghĩa: “VÌ” là nhờ (khen), “ĐỔI” là bỏ (chê).
Mẹo 2 – Ghép cặp: GIÀU đi với BẠN, SANG đi với VỢ, giống hệt câu “Giàu vì bạn, sang vì vợ”.
Mẹo 3 – Lời chê: câu này chê người bạc nghĩa, không khuyên ai làm theo.
Bài tập: Điền “vì” hay “đổi”?
- Nhờ bạn bè giúp vốn, vợ chăm lo, anh thành công: giàu … bạn, sang … vợ.
- Giàu lên rồi bỏ cả vợ con: giàu … bạn, sang … vợ.
- Câu chê người bạc nghĩa là: Giàu … bạn, sang … vợ.
- Câu ghi nhận công của bạn bè, người vợ là: Giàu … bạn, sang … vợ.
- Điền chữ còn thiếu: Có mới nới …
Xem đáp án
- vì, vì.
- đổi, đổi.
- đổi, đổi.
- vì, vì.
- cũ: câu gần nghĩa với “giàu đổi bạn, sang đổi vợ”.
Câu hỏi thường gặp
Giàu đổi bạn sang đổi vợ là thành ngữ hay tục ngữ?
Là tục ngữ: câu có hai vế đối, nêu trọn một lời chê thói bạc nghĩa.
Giàu đổi bạn sang đổi vợ khác giàu vì bạn sang vì vợ thế nào?
“Giàu đổi bạn, sang đổi vợ” chê người giàu sang rồi bỏ bạn cũ, vợ cũ. “Giàu vì bạn, sang vì vợ” khen công lao của bạn và vợ. Hai câu có nghĩa trái ngược.
Câu tục ngữ phê phán điều gì?
Câu phê phán thói vô ơn, bạc nghĩa, “có mới nới cũ” của những người giàu sang lên thì quên người đã cùng mình chịu khổ.
Giàu đổi bạn sang đổi vợ tiếng Anh là gì?
Không có câu khớp hẳn. Có thể dịch ý: “When rich, they change friends; when powerful, they change wives” (giàu thì đổi bạn, có quyền thì đổi vợ).
