Ca dao tục ngữ về thời gian

Cần tìm ca dao, tục ngữ về thời gian cho bài nghị luận về quý trọng thời gian, bài học Ngữ văn 7 hay một câu nhắc mình bớt lãng phí từng ngày? Ông bà ta có câu về ngày đêm dài ngắn theo mùa, về đúng thời vụ, về thời gian trôi nhanh, và cả lời chê kẻ để nước đến chân mới nhảy. Dưới đây là những câu quen thuộc nhất, mỗi câu kèm lời giải thích ngắn. Xem thêm các trang khác trong mục ca dao, tục ngữ theo chủ đề.

Tục ngữ về thời gian

• Đêm tháng năm chưa nằm đã sáng, ngày tháng mười chưa cười đã tối: mùa hè đêm ngắn, mùa đông ngày ngắn – phải sắp xếp công việc theo mùa.
• Nhất thì, nhì thục: làm đúng thời vụ là quan trọng nhất.
• Nắng chóng trưa, mưa chóng tối: cảm nhận thời gian thay đổi theo thời tiết.
• Ba mươi chưa phải là Tết: chưa hết thời gian thì chưa nên vội kết luận.
• Nước chảy đá mòn: thời gian và sự bền bỉ làm nên thay đổi lớn.

Thành ngữ về thời gian

• Nước đến chân mới nhảy: việc gấp đến nơi mới lo, không chuẩn bị trước.
• Ngày tháng thoi đưa: thời gian trôi nhanh như con thoi dệt vải.
• Bóng câu qua cửa sổ: thời gian trôi rất nhanh, như bóng ngựa (câu) chạy qua khe cửa.
• Một ngày (không gặp) như ba thu: chờ đợi, nhớ nhung thấy thời gian dài vô cùng.
• Ngày lành tháng tốt: thời điểm thuận lợi để làm việc lớn.
• Lớn nhanh như thổi: trẻ lớn rất nhanh theo thời gian.

Câu “Thời gian là vàng bạc” rất phổ biến nhưng là câu nói quen thuộc ngày nay (gần với câu tiếng Anh “Time is money”), không phải tục ngữ cổ. Muốn có thêm câu về chuyện chuẩn bị, lo trước, xem trang ca dao tục ngữ về tiết kiệm; câu về mùa màng có ở trang ca dao tục ngữ về lao động sản xuất.

Đặt câu với câu về thời gian

• Mai thi rồi mới ôn bài, đúng là nước đến chân mới nhảy.
• Ngày tháng thoi đưa, mới đó mà em đã lên lớp 9.
• Bà nói “nhất thì, nhì thục”, gieo mạ phải đúng ngày.
• Tháng năm ngày dài, đêm ngắn, đúng là “đêm tháng năm chưa nằm đã sáng”.
• Mới gặp hôm qua mà đã nhớ, một ngày như ba thu.
• Bóng câu qua cửa sổ, chẳng mấy chốc đã hết năm học.

Bài tập: Ca dao, tục ngữ về thời gian

1. Điền tiếng còn thiếu: Đêm tháng năm chưa nằm đã …
2. Điền tiếng còn thiếu: Nước đến chân mới …
3. “Thì” trong “Nhất thì, nhì thục” nghĩa là gì?
4. Thành ngữ nào nói thời gian trôi nhanh?
5. “Thời gian là vàng bạc” có phải tục ngữ cổ của người Việt không?

Xem đáp án

1. sáng.
2. nhảy.
3. Thời vụ, đúng lúc.
4. Ví dụ: ngày tháng thoi đưa, bóng câu qua cửa sổ.
5. Không: đây là câu nói quen thuộc ngày nay, gần với “Time is money” của tiếng Anh. Câu ngắn, có ý khuyên nên hay bị gọi nhầm là tục ngữ.

Câu hỏi thường gặp

Câu tục ngữ nào nói về thời gian?

Tiêu biểu: “Đêm tháng năm chưa nằm đã sáng, ngày tháng mười chưa cười đã tối”.

Thành ngữ về thời gian?

Hay gặp: nước đến chân mới nhảy, ngày tháng thoi đưa, bóng câu qua cửa sổ.

Tục ngữ về quý trọng thời gian?

Có thể dùng “Nhất thì, nhì thục” và lời chê “nước đến chân mới nhảy”.

Thời gian là vàng bạc là tục ngữ hay câu nói?

Là câu nói quen thuộc, không phải tục ngữ cổ.