Cần tìm ca dao, tục ngữ về thầy cô cho ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11, tấm thiệp tri ân hay bài văn về truyền thống tôn sư trọng đạo? Dưới đây là những câu quen thuộc nhất về công ơn thầy cô và cách đối xử với người thầy, chia thành tục ngữ, ca dao, thành ngữ, mỗi câu kèm lời giải thích ngắn. Câu nào có bài riêng thì bấm vào để xem nghĩa đầy đủ. Xem thêm các trang khác trong mục ca dao, tục ngữ theo chủ đề.
✅ Tục ngữ về thầy cô: “Không thầy đố mày làm nên”, “Nhất tự vi sư, bán tự vi sư”.
✅ Ca dao về thầy cô: “Muốn sang thì bắc cầu kiều / Muốn con hay chữ thì yêu lấy thầy”. Thành ngữ: tôn sư trọng đạo.
💡 Mẹo nhớ: người thầy được ví với cây cầu (cầu kiều) đưa học trò sang bờ hay chữ.
Tục ngữ về thầy cô
- Không thầy đố mày làm nên: không có thầy dạy thì khó thành người, thành tài.
- Nhất tự vi sư, bán tự vi sư (Hán Việt): dạy ta một chữ hay nửa chữ cũng là thầy; người Việt còn nói “Một chữ cũng là thầy, nửa chữ cũng là thầy”.
- Tiên học lễ, hậu học văn (Hán Việt): trước học lễ phép, sau học chữ – điều thầy cô dạy đầu tiên.
- Học thầy không tày học bạn: học bạn cũng quan trọng (không phải coi nhẹ thầy).
- Uống nước nhớ nguồn: nhớ ơn người đã dạy dỗ mình.
Ca dao về thầy cô
- Muốn sang thì bắc cầu kiều / Muốn con hay chữ thì yêu lấy thầy: muốn con học giỏi thì phải kính yêu thầy.
- Cơm cha áo mẹ chữ thầy / Gắng công mà học có ngày thành danh: cha mẹ nuôi, thầy dạy chữ, con phải gắng học (có bản chép “Công cha, áo mẹ, chữ thầy”).
- Dạy con từ thuở còn thơ / Dạy vợ từ thuở bơ vơ mới về: việc dạy dỗ phải bắt đầu từ sớm.
Thành ngữ về thầy cô
- Tôn sư trọng đạo (Hán Việt): kính trọng thầy, coi trọng điều thầy dạy.
- Học một biết mười: học trò thông minh, được thầy dạy một biết suy ra mười.
Ngoài kho tục ngữ dân gian, câu “Vì lợi ích mười năm thì phải trồng cây, vì lợi ích trăm năm thì phải trồng người” là lời của Chủ tịch Hồ Chí Minh, hay được dùng khi nói về nghề dạy học; câu này có tác giả nên không phải tục ngữ. Muốn có thêm câu về việc học, xem trang ca dao tục ngữ về học tập.
Dùng ca dao, tục ngữ về thầy cô khi nào?
- Thiệp 20/11: chọn câu ngắn, ấm áp như “Muốn sang thì bắc cầu kiều…”.
- Bài văn về tôn sư trọng đạo: mở bằng “Không thầy đố mày làm nên”, kết bằng “Nhất tự vi sư, bán tự vi sư”.
- Bài phát biểu tri ân thầy cô: “Cơm cha áo mẹ chữ thầy / Gắng công mà học có ngày thành danh”.
Mẹo 1 – Cầu kiều: muốn SANG sông thì bắc CẦU, muốn HAY CHỮ thì yêu THẦY.
Mẹo 2 – Một chữ cũng là thầy: NHẤT TỰ (một chữ), BÁN TỰ (nửa chữ), VI SƯ (là thầy).
Mẹo 3 – Viết đúng: “cầu kiều” (cầu đẹp, cầu cong), “tôn sư trọng đạo” (tr).
Bài tập: Ca dao, tục ngữ về thầy cô
- Điền tiếng còn thiếu: Không thầy đố mày làm …
- Điền tiếng còn thiếu: Muốn sang thì bắc cầu kiều / Muốn con hay chữ thì yêu lấy …
- “Vi sư” trong “Nhất tự vi sư” nghĩa là gì?
- “Tôn sư trọng đạo” là thành ngữ thuần Việt hay Hán Việt?
- “Vì lợi ích mười năm thì phải trồng cây, vì lợi ích trăm năm thì phải trồng người” có phải tục ngữ không?
Xem đáp án
- nên.
- thầy.
- Là thầy (vi: là, làm; sư: thầy).
- Hán Việt: tôn (kính), sư (thầy), trọng (coi trọng), đạo (đạo làm người, điều thầy dạy).
- Không: đó là lời của Chủ tịch Hồ Chí Minh, có tác giả rõ ràng. Câu ngắn gọn, giàu ý nên hay bị xếp nhầm vào tục ngữ.
Câu hỏi thường gặp
Câu tục ngữ nào nói về thầy cô?
Quen thuộc nhất là “Không thầy đố mày làm nên” và “Nhất tự vi sư, bán tự vi sư”.
Ca dao về công ơn thầy cô?
Tiêu biểu là “Muốn sang thì bắc cầu kiều / Muốn con hay chữ thì yêu lấy thầy”.
Thành ngữ về tôn sư trọng đạo?
Chính cụm “tôn sư trọng đạo” là thành ngữ Hán Việt: kính thầy, trọng điều thầy dạy.
Câu ca dao tục ngữ về thầy cô ngày 20/11 ngắn gọn?
Có thể chọn “Không thầy đố mày làm nên” hoặc “Một chữ cũng là thầy, nửa chữ cũng là thầy”.
