“Dạy con từ thuở còn thơ” là câu ca dao hay được nhắc khi bàn chuyện nuôi dạy con cái: muốn con ngoan, có nếp tốt thì phải dạy từ khi con còn nhỏ. Câu có dòng sau nói về chuyện “dạy vợ”, mang dấu ấn quan niệm xưa nên cần hiểu cho đúng. Bài này chép đầy đủ bài ca dao, giải thích từng dòng, ý nghĩa xưa và nay, kèm câu cùng chủ đề và mẹo nhớ, như các bài khác trong mục ca dao.
✅ “Dạy con từ thuở còn thơ” là ca dao (thể lục bát), khuyên giáo dục phải bắt đầu sớm, từ khi còn nhỏ thì mới dễ thành nếp.
Nghĩa đen: dạy con từ lúc con còn nhỏ. Bài đầy đủ: “Dạy con từ thuở còn thơ, / Dạy vợ từ thuở bơ vơ mới về.”
💡 Mẹo nhớ: thơ = còn nhỏ → dạy sớm.
Bài ca dao “Dạy con từ thuở còn thơ” đầy đủ
Dạy con từ thuở còn thơ,
Dạy vợ từ thuở bơ vơ mới về.
Bài là một cặp lục bát: chữ “thơ” cuối dòng sáu vần với chữ “vơ” ở dòng tám. Hai dòng có cấu trúc giống nhau “dạy … từ thuở …”, nhấn mạnh việc dạy phải bắt đầu từ lúc đầu tiên.
Giải thích câu ca dao “Dạy con từ thuở còn thơ”
| Dòng | Giải thích |
|---|---|
| Dạy con từ thuở còn thơ | “Thơ” ở đây là thơ ấu, còn nhỏ (như “ngây thơ”, “tuổi thơ”). Dạy con từ khi con còn bé. |
| Dạy vợ từ thuở bơ vơ mới về | Theo quan niệm xưa, người vợ mới về nhà chồng còn bỡ ngỡ, “bơ vơ”, nên cần được chỉ bảo nếp nhà từ đầu. |
Vì sao phải dạy sớm? Trẻ nhỏ như cây non, dễ uốn nắn; thói quen tốt hay xấu đều hình thành từ bé. Dạy từ sớm thì nếp tốt ăn sâu, lớn lên con tự giác làm theo. Để lớn rồi mới dạy thì thói quen xấu đã thành nếp, rất khó sửa.
Bài ca dao “Dạy con từ thuở còn thơ” khuyên điều gì?
Lời khuyên. Bài ca dao khuyên cha mẹ quan tâm giáo dục con từ khi con còn nhỏ: dạy lễ phép, dạy thói quen tốt, dạy cách cư xử. Đó là nền móng để con lớn lên thành người tốt.
Hiểu dòng sau cho đúng. Dòng “dạy vợ” phản ánh quan niệm thời xưa, khi người chồng được coi là chủ gia đình. Ngày nay, vợ chồng bình đẳng, không ai “dạy” ai; điều đáng giữ lại là ý: khi bắt đầu một cuộc sống chung, hai người nên cùng nhau bàn bạc, xây dựng nếp nhà ngay từ đầu.
Đặt câu với “Dạy con từ thuở còn thơ”
- Mẹ tập cho em tự gấp chăn từ bé, dạy con từ thuở còn thơ.
- Bố mẹ dạy em chào hỏi người lớn từ khi em mới biết nói.
- Ông bà xưa có câu “dạy con từ thuở còn thơ”, nên nhà em rất chú ý nếp ăn uống của các cháu.
- Thầy giáo nhắc phụ huynh: dạy con từ thuở còn thơ thì con mới tự giác.
Câu ca dao thường được trích khi nói về việc giáo dục con từ nhỏ (câu 1, 3, 4). Câu 2 không trích nguyên văn nhưng kể đúng tinh thần của bài.
Ca dao, tục ngữ cùng chủ đề dạy con
- Uốn cây từ thuở còn non / Dạy con từ thuở con còn ngây thơ: cây non dễ uốn, trẻ nhỏ dễ dạy.
- Con hư tại mẹ, cháu hư tại bà: con cháu hư thường do người lớn nuông chiều.
- Tiên học lễ, hậu học văn: học làm người trước, học chữ sau.
Mẹo nhớ bài ca dao “Dạy con từ thuở còn thơ”
Mẹo 1 – Thơ là nhỏ: THƠ = còn NHỎ → dạy SỚM.
Mẹo 2 – Như uốn cây: cây non dễ uốn, trẻ nhỏ dễ dạy.
Mẹo 3 – Vần: THƠ (dòng sáu) vần với VƠ (dòng tám).
Bài tập: Điền từ, giải nghĩa
- Dạy con từ thuở còn …
- Dạy vợ từ thuở bơ vơ mới …
- Uốn cây từ thuở còn …
- “Thơ” trong câu “dạy con từ thuở còn thơ” nghĩa là gì?
- Một bạn giải thích: “Dạy con từ thuở còn thơ là dạy con học làm thơ từ nhỏ.” Bạn ấy hiểu đúng không?
Xem đáp án
- thơ.
- về.
- non.
- Còn nhỏ, thơ ấu (như “tuổi thơ”, “ngây thơ”).
- Không đúng: “thơ” ở đây là thơ ấu, không phải bài thơ. Chữ “thơ” đồng âm nên dễ hiểu nhầm.
Câu hỏi thường gặp
Dạy con từ thuở còn thơ nghĩa là gì?
Nghĩa là phải dạy con từ khi con còn nhỏ thì nếp tốt mới dễ hình thành.
Câu tiếp theo của dạy con từ thuở còn thơ là gì?
Câu tiếp theo là “Dạy vợ từ thuở bơ vơ mới về”, phản ánh quan niệm gia đình thời xưa.
Câu “dạy vợ từ thuở bơ vơ mới về” ngày nay còn đúng không?
Không còn phù hợp theo nghĩa đen: vợ chồng ngày nay bình đẳng; chỉ nên hiểu là cùng nhau xây dựng nếp nhà từ đầu.
Dạy con từ thuở còn thơ tiếng Anh là gì?
Câu tiếng Anh gần ý là “As the twig is bent, so grows the tree” (cành non uốn thế nào, cây lớn lên thế ấy).
