“Nghèo rớt mồng tơi” là thành ngữ quen thuộc dùng để tả cảnh rất nghèo, thiếu thốn đủ bề. Câu nghe vừa vui tai vừa khó hiểu: nghèo thì liên quan gì đến rau mồng tơi? Nhiều bạn còn phân vân nên viết “mồng tơi” hay “mùng tơi”. Bài này giải thích nghĩa, cách viết, cách dùng, kèm cách đặt câu, câu gần nghĩa và mẹo nhớ, như các bài khác trong mục thành ngữ.
✅ “Nghèo rớt mồng tơi” là thành ngữ, nghĩa là rất nghèo, thiếu thốn cùng cực.
Nghĩa đen: nghèo đến mức rớt cả mồng tơi.
💡 Mẹo nhớ: mồng tơi (rau rẻ nhất) cũng rớt → nghèo cùng cực.
Nghèo rớt mồng tơi nghĩa là gì?
| Từ ngữ | Nghĩa |
|---|---|
| mồng tơi | loại rau leo, mọc dễ, nhà nghèo nào cũng trồng được |
| rớt | rơi, rụng; ở đây nhấn mạnh mức độ nghèo đến tận cùng |
| nghèo rớt mồng tơi | nghèo đến cùng cực, chẳng có gì |
Nghĩa của thành ngữ. Rau mồng tơi là thứ rau rẻ, dễ trồng, ngày xưa nhà nghèo thường trồng quanh hàng rào để có rau ăn. Nghèo đến mức cả mồng tơi cũng “rớt”, nghĩa là chẳng còn gì, thiếu thốn đến tận cùng. Về nguồn gốc của cách nói này, dân gian có nhiều cách giải thích; điều chắc chắn là cả câu dùng để nói ai đó rất nghèo.
Mồng tơi hay mùng tơi? Từ điển thường ghi tên rau là “mồng tơi”, nhiều nơi nói “mùng tơi” (giống “mồng một” – “mùng một”). Bài này viết theo dạng “nghèo rớt mồng tơi”. Dù viết thế nào, nhớ giữ một cách trong cả bài văn.
Cách dùng. Thành ngữ hay xuất hiện khi kể chuyện vượt khó: “Từ một cậu bé nghèo rớt mồng tơi, ông đã trở thành chủ một xưởng gỗ lớn.” Cũng có lúc dùng vui, như sinh viên than cuối tháng hết tiền. Nghèo không phải là điều đáng xấu hổ; điều đáng quý là ý chí vươn lên, đúng như câu “Có công mài sắt, có ngày nên kim”.
“Nghèo rớt mồng tơi” là thành ngữ hay tục ngữ?
Đây là thành ngữ. Câu là cụm từ cố định bốn chữ, dùng như một tính từ chỉ mức độ nghèo: “nhà nghèo rớt mồng tơi”. Câu không nêu một kinh nghiệm trọn vẹn như tục ngữ. Cách phân biệt có trong bài phân biệt thành ngữ và tục ngữ.
Đặt câu với “Nghèo rớt mồng tơi”
- Hồi ấy nhà em nghèo rớt mồng tơi.
- Ông kể ngày xưa cả nhà chỉ có một bộ quần áo lành để đi đám cưới.
- Từ một người nghèo rớt mồng tơi, chú đã làm giàu nhờ chăm chỉ.
- Cuối tháng, sinh viên ở trọ thường nghèo rớt mồng tơi.
- Thành ngữ “Nghèo rớt mồng tơi” chỉ cảnh rất nghèo.
Thành ngữ dùng khi nói về cảnh nghèo cùng cực, có khi dùng vui (câu 1, 3, 4, 5). Câu 2 không nhắc nguyên văn nhưng kể đúng một cảnh “nghèo rớt mồng tơi”.
Câu gần nghĩa, trái nghĩa với “Nghèo rớt mồng tơi”
- Nghèo xơ nghèo xác: rất nghèo, chẳng có gì.
- Hai bàn tay trắng: không có chút vốn liếng, của cải nào.
- Trái nghĩa: Giàu nứt đố đổ vách: rất giàu, của cải nhiều đến mức làm nứt cả vách nhà.
Mẹo nhớ thành ngữ “Nghèo rớt mồng tơi”
Mẹo 1 – Rau rẻ nhất: MỒNG TƠI (rau rẻ nhất) cũng RỚT → NGHÈO cùng cực.
Mẹo 2 – Cặp trái nghĩa: “nghèo rớt mồng tơi” ↔ “giàu nứt đố đổ vách”.
Mẹo 3 – Viết đúng: “rớt” dấu sắc (rơi rớt), “mồng tơi” hay “mùng tơi” đều gặp; giữ một cách viết.
Bài tập: Điền từ còn thiếu vào thành ngữ
- Nghèo rớt mồng …
- Nghèo … mồng tơi.
- Nghèo xơ nghèo …
- Giàu nứt đố đổ …
- Nghèo rớt … tơi (tên một loại rau).
Xem đáp án
- tơi.
- rớt.
- xác.
- vách.
- mồng (cũng nói “mùng”): nhiều bạn điền “rau”, nhưng tên đúng của loại rau là “mồng tơi”.
Câu hỏi thường gặp
Nghèo rớt mồng tơi hay nghèo rớt mùng tơi?
Cả hai đều gặp. Từ điển thường ghi “mồng tơi”, nhiều nơi nói “mùng tơi”; nghĩa không đổi.
Nghèo rớt mồng tơi là thành ngữ hay tục ngữ?
Là thành ngữ: cụm từ cố định chỉ mức độ rất nghèo.
Thành ngữ trái nghĩa với nghèo rớt mồng tơi là gì?
Trái nghĩa là “Giàu nứt đố đổ vách”: giàu đến mức của cải làm nứt cả vách nhà.
Nghèo rớt mồng tơi tiếng Anh là gì?
Thành ngữ tiếng Anh gần ý là “as poor as a church mouse” (nghèo như chuột nhà thờ) hoặc “dirt poor”.
