Mới giải nghĩa (trang 11)

Ca dao

“Đường vô xứ Nghệ quanh quanh, non xanh nước biếc như tranh họa đồ”: ca dao ca ngợi cảnh đẹp xứ Nghệ, khác bài xứ Huế.

Ca dao

“Nước lã mà vã nên hồ, tay không mà nổi cơ đồ mới ngoan”: ca dao ca ngợi người tay trắng làm nên sự nghiệp nhờ nghị lực.

Ca dao

“Chẳng thơm cũng thể hoa nhài, dẫu không thanh lịch cũng người Tràng An”: ca dao tự hào về nét thanh lịch của người Hà Nội.

Ca dao

“Sinh con rồi mới sinh cha, sinh cháu giữ nhà rồi mới sinh ông”: ca dao vui, có con mới thành cha, có cháu mới thành ông.

Ca dao

“Mẹ già như chuối ba hương, như xôi nếp một, như đường mía lau”: ca dao nói tình thương, sự trân quý của con với mẹ già.

Ca dao

“Khôn ngoan đối đáp người ngoài, gà cùng một mẹ chớ hoài đá nhau”: ca dao khuyên anh em, người trong một nước phải đoàn kết.

Ca dao

“Cười người hôm trước hôm sau người cười” là dòng tám của bài ca dao khuyên đừng chế giễu người khác, vì ai cũng có lúc không may.

Ca dao

“Đố ai đếm được lá rừng… đố ai đếm được công lao mẹ già” là ca dao nói công ơn của mẹ to lớn, không gì đo đếm được.

Ca dao

“Yêu nhau mấy núi cũng trèo, mấy sông cũng lội, mấy đèo cũng qua”: ca dao nói tình yêu giúp con người vượt qua mọi khó khăn.

Ca dao

“Đàn ông nông nổi giếng khơi, đàn bà sâu sắc như cơi đựng trầu” là ca dao nói ngược, thể hiện quan niệm cũ về đàn ông, đàn bà.

Ca dao

“Lời nói chẳng mất tiền mua, lựa lời mà nói cho vừa lòng nhau” là ca dao khuyên nói năng lịch sự, khéo léo, tế nhị.

Ca dao

“Làm trai cho đáng nên trai, xuống Đông Đông tĩnh, lên Đoài Đoài tan” là ca dao đề cao chí khí, trách nhiệm của người con trai.