“Sinh con rồi mới sinh cha” là câu ca dao nghe qua thì như nói ngược: cha phải có trước thì mới có con, sao lại “sinh con rồi mới sinh cha”? Chính chỗ nghe như ngược đời ấy làm câu được nhiều người tò mò tìm hiểu. Bài này chép đầy đủ bài ca dao, giải thích vì sao câu lại nói như vậy, ý nghĩa, kèm câu cùng chủ đề và mẹo nhớ, như các bài khác trong mục ca dao.
✅ “Sinh con rồi mới sinh cha” là ca dao (thể lục bát), câu vui nói về vai vế: con cháu ra đời thì người lớn mới có danh xưng cha, ông.
Nghĩa đen: có con thì người đàn ông mới thành cha, có cháu thì mới thành ông. Bài đầy đủ: “Sinh con rồi mới sinh cha, / Sinh cháu giữ nhà rồi mới sinh ông.”
💡 Mẹo nhớ: có con mới thành cha, có cháu mới thành ông.
Bài ca dao “Sinh con rồi mới sinh cha” đầy đủ
Sinh con rồi mới sinh cha,
Sinh cháu giữ nhà rồi mới sinh ông.
Bài là một cặp lục bát. Chữ “cha” cuối dòng sáu vần với chữ “nhà” ở dòng tám; vần rơi vào chữ thứ tư chứ không phải chữ thứ sáu như thường gặp, đây là một kiểu lục bát biến thể có trong ca dao.
Giải thích câu ca dao “Sinh con rồi mới sinh cha”
| Dòng | Nghe qua | Hiểu đúng |
|---|---|---|
| Sinh con rồi mới sinh cha | Con sinh ra trước cha (ngược đời). | Đứa con ra đời thì người đàn ông mới được gọi là “cha”. |
| Sinh cháu giữ nhà rồi mới sinh ông | Cháu sinh ra trước ông. | Có cháu nối dõi, giữ nhà thì người cha mới lên làm “ông”. |
Chữ “sinh” hai nghĩa. Chữ “sinh” thứ nhất là sinh ra một đứa trẻ. Chữ “sinh” thứ hai là sinh ra một vai vế, một danh xưng. Trước khi có con, người đàn ông chỉ là “anh”, là “chồng”; ngày đứa con chào đời cũng là ngày một người “cha” ra đời. Câu ca dao chơi chữ ở đúng chỗ này.
Ý nghĩa câu ca dao “Sinh con rồi mới sinh cha”
Nội dung. Bài ca dao cho thấy cách người Việt nhìn con người qua các mối quan hệ trong gia đình: ta là cha vì có con, là ông vì có cháu. Vai vế không tự có mà hình thành khi có thế hệ sau. Chữ “giữ nhà” còn cho thấy quan niệm xưa coi trọng việc có con cháu nối dõi, giữ gìn gia đình, dòng họ.
Nghệ thuật. Câu dùng lối nói ngược đời: nghe thì ngược mà ngẫm lại rất đúng, kiểu câu đố mẹo vui của dân gian. Nhờ vậy người nghe vừa bật cười vừa phải nghĩ, và nhớ lâu.
Đặt câu với “Sinh con rồi mới sinh cha”
- Câu sinh con rồi mới sinh cha nghe như ngược mà ngẫm lại rất đúng.
- Ngày bé Na ra đời, chú Tùng chính thức được gọi là “bố”.
- Ông nội cười: “Sinh con rồi mới sinh cha, sinh cháu giữ nhà rồi mới sinh ông, nhờ có cháu mà ông mới thành ông đấy.”
- Thầy dùng câu sinh con rồi mới sinh cha để giảng về lối nói ngược đời trong ca dao.
Câu ca dao thường được trích vui khi trong nhà có thêm con, thêm cháu (câu 1, 3, 4). Câu 2 không trích nguyên văn nhưng kể đúng ý “sinh con rồi mới sinh cha”.
Ca dao, tục ngữ cùng chủ đề gia đình
- Con hơn cha là nhà có phúc: con cháu giỏi hơn cha ông là phúc của gia đình.
- Cha mẹ sinh con, trời sinh tính: cha mẹ sinh ra con nhưng tính nết mỗi người một khác.
- Cha truyền con nối: nghề, việc được truyền từ đời cha sang đời con.
Mẹo nhớ câu ca dao “Sinh con rồi mới sinh cha”
Mẹo 1 – Vai vế: có CON mới thành CHA, có CHÁU mới thành ÔNG.
Mẹo 2 – Hai bậc: dòng sáu: con → cha; dòng tám: cháu → ông.
Mẹo 3 – Vần: CHA (dòng sáu) vần với NHÀ (dòng tám).
Bài tập: Điền từ, giải nghĩa
- Sinh con rồi mới sinh …
- Sinh cháu giữ nhà rồi mới sinh …
- Chữ “sinh” thứ hai trong “rồi mới sinh cha” có nghĩa là gì?
- Câu ca dao dùng lối nói gì để gây chú ý?
- Một bạn nói: “Câu này sai, vì cha phải sinh ra trước con.” Bạn ấy hiểu đúng ý câu ca dao không?
Xem đáp án
- cha.
- ông.
- Làm nên, tạo ra vai vế “cha”: khi có con, người đàn ông mới thành cha.
- Lối nói ngược đời: nghe ngược mà ngẫm thì đúng.
- Không đúng: câu không nói chuyện ai ra đời trước, mà nói có con thì mới có danh xưng “cha”. Hiểu chữ “sinh” theo một nghĩa duy nhất thì sẽ tưởng câu nói sai.
Câu hỏi thường gặp
Sinh con rồi mới sinh cha nghĩa là gì?
Nghĩa là có con thì người đàn ông mới trở thành cha, có cháu thì mới trở thành ông.
Câu tiếp theo của sinh con rồi mới sinh cha là gì?
Câu tiếp theo là “Sinh cháu giữ nhà rồi mới sinh ông”.
Vì sao câu ca dao nghe như nói ngược?
Vì chữ “sinh” được dùng với hai nghĩa: sinh ra đứa trẻ và sinh ra vai vế “cha”, “ông”.
Sinh con rồi mới sinh cha là ca dao hay tục ngữ?
Đây là ca dao: hai dòng lục bát có vần, mang ý vui về quan hệ trong gia đình.
