“Cười người hôm trước hôm sau người cười” là câu ông bà hay dùng để nhắc con cháu đừng chê cười người khác. Câu thường được nói riêng như một câu tục ngữ, nên nhiều bạn không biết đây là dòng thứ hai của một bài ca dao, và cũng hay hỏi câu này là thành ngữ hay tục ngữ. Bài này chép đầy đủ bài ca dao, giải thích, ý nghĩa, cách nói bằng tiếng Anh, kèm câu cùng chủ đề và mẹo nhớ, như các bài khác trong mục ca dao.
✅ “Cười người hôm trước hôm sau người cười” là dòng tám của một bài ca dao (thể lục bát), khuyên đừng chế giễu người khác, vì ai cũng có lúc gặp chuyện không may.
Nghĩa đen: hôm trước mình cười người khác, hôm sau người khác lại cười mình. Bài đầy đủ: “Cười người chớ vội cười lâu, / Cười người hôm trước hôm sau người cười.”
💡 Mẹo nhớ: hôm nay cười người, mai người cười mình.
Bài ca dao “Cười người hôm trước hôm sau người cười” đầy đủ
Cười người chớ vội cười lâu,
Cười người hôm trước hôm sau người cười.
Bài là một cặp lục bát: chữ “lâu” cuối dòng sáu vần với chữ “sau” ở dòng tám. Dòng sáu là lời khuyên (chớ vội cười), dòng tám nói vì sao (rồi sẽ đến lượt mình bị cười). Dòng tám đứng riêng vẫn trọn ý, nên được nói riêng nhiều hơn cả bài.
Giải thích câu “Cười người hôm trước hôm sau người cười”
| Từ ngữ | Giải thích |
|---|---|
| Cười người | Chê cười, chế giễu cái dở, cái không may của người khác. |
| chớ vội cười lâu | Đừng vội chê, đừng cười mãi. |
| hôm trước – hôm sau | Chỉ thời gian trôi qua: hôm nay thế này, ngày mai đã khác. |
| người cười | Người khác lại cười mình. |
Lối đảo chữ. “Cười người” ở đầu dòng đảo thành “người cười” ở cuối dòng. Chỉ đổi chỗ hai tiếng mà nói được cả một sự đổi vai: người đi chê bỗng thành người bị chê. Nhờ vậy câu rất dễ nhớ.
Ý nghĩa câu ca dao: lời khuyên đừng chê cười người khác
Lời khuyên. Không ai hoàn hảo, cũng không ai may mắn mãi. Hôm nay bạn mình làm sai, gặp chuyện buồn; ngày mai mình cũng có thể như vậy. Vì thế, thay vì cười chê, hãy thông cảm và giúp đỡ. Câu ca dao vừa nhắc sống khiêm tốn, vừa khuyên biết thương người.
Thành ngữ hay tục ngữ? Xét nguồn gốc, đây là dòng tám của một bài ca dao. Vì dòng này đứng riêng đã là một câu trọn ý, nêu một kinh nghiệm sống, nên nhiều người dùng như một câu tục ngữ. Câu không phải thành ngữ, vì thành ngữ chỉ là một cụm từ, chưa thành câu trọn ý (xem thêm bài phân biệt thành ngữ và tục ngữ).
Đặt câu với “Cười người hôm trước hôm sau người cười”
- Đừng chê bạn làm sai, cười người hôm trước, hôm sau người cười.
- Hôm qua Nam chê bạn ngã xe, hôm nay chính Nam lại trượt chân giữa sân trường.
- Bà nhắc: “Cười người chớ vội cười lâu, cười người hôm trước hôm sau người cười.”
- Câu cười người hôm trước hôm sau người cười dạy em không chế giễu ai.
Câu ca dao thường được trích khi nhắc ai đó đừng chê bai, chế giễu người khác (câu 1, 3, 4). Câu 2 không trích nguyên văn nhưng kể đúng chuyện “hôm sau người cười”.
Ca dao, tục ngữ cùng chủ đề
- Chó chê mèo lắm lông: chê người mà không thấy mình cũng có tật ấy.
- Thương người như thể thương thân: thương người khác như thương chính mình.
- Gieo gió gặt bão: làm điều không tốt thì sẽ nhận lại hậu quả.
Mẹo nhớ câu “Cười người hôm trước hôm sau người cười”
Mẹo 1 – Đổi vai: hôm nay CƯỜI NGƯỜI, mai NGƯỜI CƯỜI mình.
Mẹo 2 – Đầu và cuối: dòng tám mở bằng “cười người”, kết bằng “người cười”.
Mẹo 3 – Vần: LÂU (dòng sáu) vần với SAU (dòng tám).
Bài tập: Điền từ, phân loại
- Cười người chớ vội cười …
- Cười người hôm trước hôm sau … cười.
- Câu ca dao khuyên ta điều gì?
- Chọn chữ đúng: Cười người (chớ / trớ) vội cười lâu.
- Một bạn nói: “Cười người hôm trước hôm sau người cười là thành ngữ.” Bạn ấy nói đúng không?
Xem đáp án
- lâu.
- người.
- Đừng chê cười, chế giễu người khác, vì ai cũng có lúc gặp chuyện không may.
- chớ (đừng): viết CH.
- Không đúng: đây là dòng tám của một bài ca dao; nói riêng thì là câu trọn ý nên hay được dùng như tục ngữ, không phải thành ngữ.
Câu hỏi thường gặp
Cười người hôm trước hôm sau người cười nghĩa là gì?
Nghĩa là hôm nay mình chê cười người khác, ngày mai người khác có thể cười mình; khuyên đừng chế giễu ai.
Câu trước của cười người hôm trước hôm sau người cười là gì?
Câu trước là “Cười người chớ vội cười lâu”.
Cười người hôm trước hôm sau người cười là thành ngữ hay tục ngữ?
Câu này vốn là ca dao; đứng riêng thì hay được dùng như tục ngữ, không phải thành ngữ.
Cười người hôm trước hôm sau người cười tiếng Anh là gì?
Không có câu khớp hẳn. Có thể dịch ý: “Don’t laugh at others today; tomorrow they may laugh at you.” Câu “What goes around comes around” (gieo gì gặt nấy) chỉ gần ý.
