“Gà cùng một mẹ chớ hoài đá nhau” là câu cha mẹ hay nói khi anh chị em trong nhà cãi nhau, giành đồ. Câu thường được nói riêng, nên nhiều bạn không biết dòng trước là “Khôn ngoan đối đáp người ngoài”, và cũng hay hỏi chữ “hoài” ở đây nghĩa là gì. Bài này chép đầy đủ bài ca dao, giải thích từng dòng, ý nghĩa, cách nói bằng tiếng Anh, kèm câu cùng chủ đề và mẹo nhớ, như các bài khác trong mục ca dao.
✅ “Gà cùng một mẹ chớ hoài đá nhau” là dòng tám của một bài ca dao (thể lục bát), khuyên anh em trong nhà, người trong một nước phải đoàn kết, không được tranh giành, hại nhau.
Nghĩa đen: khôn ngoan thì để đối đáp với người ngoài; gà cùng một mẹ đừng đá nhau. Bài đầy đủ: “Khôn ngoan đối đáp người ngoài, / Gà cùng một mẹ chớ hoài đá nhau.”
💡 Mẹo nhớ: cùng một mẹ thì đừng đá nhau.
Bài ca dao “Gà cùng một mẹ chớ hoài đá nhau” đầy đủ
Khôn ngoan đối đáp người ngoài,
Gà cùng một mẹ chớ hoài đá nhau.
Bài là một cặp lục bát: chữ “ngoài” cuối dòng sáu vần với chữ “hoài” ở dòng tám. Dòng sáu nói chuyện với người ngoài, dòng tám nói chuyện trong nhà: hai dòng đặt cạnh nhau để so sánh.
Giải thích câu ca dao “Gà cùng một mẹ chớ hoài đá nhau”
| Từ ngữ, dòng | Giải thích |
|---|---|
| Khôn ngoan đối đáp người ngoài | Có tài ăn nói, có mưu trí thì dùng để đối đáp, giao thiệp với người ngoài. |
| Gà cùng một mẹ | Những con gà do một gà mẹ ấp nở: chỉ anh em ruột, rộng ra là người cùng một nhà, một nước. |
| chớ hoài | “Chớ” là đừng; “hoài” là mãi, cứ. “Chớ hoài đá nhau” là đừng cứ đá nhau mãi. |
| đá nhau | Gà chọi nhau; chỉ cảnh anh em tranh giành, cãi cọ, hại nhau. |
Hình ảnh đàn gà. Gà con cùng một mẹ lớn lên bên nhau, chung một ổ, một chuồng. Ấy thế mà đôi khi chúng vẫn mổ nhau, đá nhau giành thức ăn. Ông bà mượn cảnh quen thuộc ấy để nhắc con người: đã là anh em thì đừng như đàn gà, vì chút lợi nhỏ mà làm tổn thương nhau.
Ý nghĩa câu ca dao: lời khuyên đoàn kết
Trong gia đình. Bài ca dao khuyên anh chị em phải thương yêu, nhường nhịn nhau. Sự khôn ngoan, lanh lợi nên để dành khi giao tiếp với bên ngoài, không phải để tranh hơn thua với người nhà.
Rộng hơn. “Cùng một mẹ” còn được hiểu là cùng một quê hương, một đất nước. Người trong một nước phải đoàn kết, cùng nhau chống lại khó khăn, giặc giã từ bên ngoài, chứ không được chia rẽ, hại nhau.
Đặt câu với “Gà cùng một mẹ chớ hoài đá nhau”
- Hai chị em đừng giành đồ chơi nữa, gà cùng một mẹ chớ hoài đá nhau.
- Hai anh em giận nhau cả tuần, đến khi em ốm, anh lại là người chăm em suốt đêm.
- Ông dặn các con: “Khôn ngoan đối đáp người ngoài, gà cùng một mẹ chớ hoài đá nhau.”
- Câu ca dao gà cùng một mẹ chớ hoài đá nhau khuyên anh em hòa thuận.
Câu ca dao thường được trích khi anh em trong nhà, người trong một tập thể bất hòa (câu 1, 3, 4). Câu 2 không trích nguyên văn nhưng kể đúng tình anh em mà bài nhắc đến.
Ca dao, tục ngữ cùng chủ đề tình anh em
- Anh em như thể tay chân: anh em gắn bó như tay với chân.
- Chị ngã em nâng: anh chị em đỡ đần nhau khi khó khăn.
- Bầu ơi thương lấy bí cùng: người trong một nước phải thương yêu, đùm bọc nhau.
Mẹo nhớ câu ca dao “Gà cùng một mẹ chớ hoài đá nhau”
Mẹo 1 – Cùng mẹ: CÙNG MỘT MẸ thì đừng ĐÁ NHAU.
Mẹo 2 – Ngoài và trong: khôn ngoan để dành cho NGƯỜI NGOÀI, trong nhà thì HÒA THUẬN.
Mẹo 3 – Vần: NGOÀI (dòng sáu) vần với HOÀI (dòng tám).

Bài tập: Điền từ, giải nghĩa
- Khôn ngoan đối đáp người …
- Gà cùng một mẹ chớ hoài … nhau.
- “Gà cùng một mẹ” chỉ ai?
- Chọn chữ đúng: (Khôn ngoan / Khôn ngoang) đối đáp người ngoài.
- Một bạn hiểu: “Câu ca dao khuyên người khôn ngoan phải thắng được anh em trong nhà.” Bạn ấy hiểu đúng không?
Xem đáp án
- ngoài.
- đá.
- Anh chị em ruột; rộng ra là người cùng một nhà, một nước.
- Khôn ngoan: vần “oan”, không có “g” ở cuối.
- Không đúng: bài nói ngược lại – khôn ngoan để đối đáp với người ngoài, còn anh em trong nhà thì đừng tranh hơn thua, đá nhau.
Câu hỏi thường gặp
Gà cùng một mẹ chớ hoài đá nhau nghĩa là gì?
Nghĩa là anh em cùng một nhà, người cùng một nước đừng tranh giành, hại nhau, mà phải đoàn kết.
Câu trước của gà cùng một mẹ chớ hoài đá nhau là gì?
Câu trước là “Khôn ngoan đối đáp người ngoài”.
Chữ “hoài” trong câu nghĩa là gì?
“Hoài” nghĩa là mãi, cứ; “chớ hoài đá nhau” là đừng cứ đá nhau mãi.
Gà cùng một mẹ chớ hoài đá nhau tiếng Anh là gì?
Không có câu khớp hẳn. Có thể dịch ý: “Brothers and sisters should not fight each other.” (Anh chị em không nên đánh nhau.)