“Lấy vợ xem tông, lấy chồng xem giống” là câu ông bà xưa hay nói khi bàn chuyện dựng vợ gả chồng cho con cháu. Câu có hai chữ “tông” và “giống” mà nhiều bạn trẻ chưa hiểu, và cũng cần hiểu cho đúng trong thời nay. Bài này giải nghĩa từng chữ, nêu quan niệm của câu, kèm cách đặt câu, câu gần nghĩa và mẹo nhớ, như các bài khác trong mục tục ngữ.
✅ “Lấy vợ xem tông, lấy chồng xem giống” là câu tục ngữ, nêu quan niệm xưa: khi kết hôn nên tìm hiểu gia đình, nề nếp của bên kia.
Nghĩa đen: lấy vợ, lấy chồng phải xem dòng họ, gia đình người ấy. “Tông” và “giống” đều chỉ dòng họ, nòi giống.
💡 Mẹo nhớ: tông, giống = dòng họ → quan niệm xưa về kết hôn.
Giải thích câu tục ngữ “Lấy vợ xem tông, lấy chồng xem giống”
| Từ ngữ | Nghĩa |
|---|---|
| tông | dòng họ, tông tộc (như “con nhà tông”) |
| giống | nòi giống, dòng dõi |
| xem | xem xét, tìm hiểu |
Nghĩa của câu. Ngày xưa, hôn nhân là chuyện của cả hai gia đình, hai dòng họ, không chỉ của hai người. Người ta tin rằng con cái thường mang nết của cha mẹ, gia đình có nề nếp thì con cái cũng được dạy dỗ tốt. Vì vậy khi chọn vợ, chọn chồng cho con, ông bà thường tìm hiểu cẩn thận dòng họ, gia đình, cách sống của bên kia.
Hiểu cho đúng thời nay. Câu tục ngữ là một quan niệm xưa. Ngày nay, hôn nhân dựa trên tình yêu và sự tự nguyện của hai người, quan trọng nhất là tính nết, cách sống của chính người mình chọn. Tuy vậy, tìm hiểu gia đình, nề nếp của nhau vẫn có ích, vì cách một người được nuôi dạy ảnh hưởng nhiều đến họ. Điều cần tránh là vì định kiến về dòng họ, gia cảnh mà đánh giá sai một con người.
“Lấy vợ xem tông, lấy chồng xem giống” là thành ngữ hay tục ngữ?
Đây là tục ngữ. Câu có hai vế đối nhau (lấy vợ – lấy chồng, tông – giống), nói trọn một kinh nghiệm, quan niệm về hôn nhân của người xưa. Cách phân biệt với thành ngữ có trong bài phân biệt thành ngữ và tục ngữ.
Đặt câu với “Lấy vợ xem tông, lấy chồng xem giống”
- Bà nội vẫn hay nói lấy vợ xem tông, lấy chồng xem giống.
- Trước khi anh cưới, bố mẹ sang thăm nhà gái để biết thêm về gia đình chị.
- Ông bà xưa coi trọng câu lấy vợ xem tông, lấy chồng xem giống, nên rất cẩn thận khi dựng vợ gả chồng.
- Ngày nay người trẻ tự tìm hiểu nhau, nhưng câu lấy vợ xem tông, lấy chồng xem giống vẫn có phần đúng.
- Câu tục ngữ lấy vợ xem tông, lấy chồng xem giống phản ánh quan niệm hôn nhân thời xưa.
Câu dùng khi nói về quan niệm hôn nhân, việc tìm hiểu gia đình hai bên (câu 1, 3, 4, 5). Câu 2 không nhắc nguyên văn nhưng kể đúng một việc “xem tông, xem giống”.
Câu gần nghĩa, trái nghĩa với “Lấy vợ xem tông, lấy chồng xem giống”
- Con nhà tông không giống lông cũng giống cánh: con cái ít nhiều mang nét của gia đình, dòng họ.
- Cha nào con nấy: con thường giống cha mẹ.
- Môn đăng hộ đối: thành ngữ Hán Việt, hai gia đình kết thông gia phải tương xứng nhau.
- Ý ngược lại: Cha mẹ sinh con, trời sinh tính: mỗi người có tính cách riêng, không hẳn giống gia đình.
Mẹo nhớ câu tục ngữ “Lấy vợ xem tông, lấy chồng xem giống”
Mẹo 1 – TÔNG và GIỐNG: hai chữ cùng nghĩa dòng họ, chia cho hai vế: vợ – tông, chồng – giống.
Mẹo 2 – Vần “tông – chồng”: cuối vế đầu là “tông”, giữa vế sau là “chồng”.
Mẹo 3 – Quan niệm xưa: nay quan trọng nhất vẫn là chính người mình chọn.
Bài tập: Điền từ còn thiếu vào câu tục ngữ, thành ngữ
- Lấy vợ xem tông, lấy chồng xem …
- Lấy vợ xem …, lấy chồng xem giống.
- Con nhà tông không giống lông cũng giống …
- Môn đăng hộ …
- Chữ “tông” trong câu tục ngữ nghĩa là gì?
Xem đáp án
- giống.
- tông.
- cánh.
- đối.
- Dòng họ: không phải “tông” trong “tông màu” hay “tông giọng”.
Câu hỏi thường gặp
“Tông” và “giống” trong câu tục ngữ là gì?
“Tông” là dòng họ, tông tộc; “giống” là nòi giống, dòng dõi. Cả hai đều chỉ gia đình, dòng họ của người mình định lấy.
Lấy vợ xem tông lấy chồng xem giống là thành ngữ hay tục ngữ?
Là tục ngữ: câu có hai vế đối, nói trọn một quan niệm xưa về hôn nhân.
Ngày nay câu tục ngữ còn đúng không?
Câu có phần đúng: tìm hiểu gia đình, nề nếp của nhau vẫn có ích. Nhưng ngày nay hôn nhân dựa trên tình yêu, quan trọng nhất là tính nết của chính người ấy, không nên vì định kiến về dòng họ mà đánh giá sai.
Lấy vợ xem tông lấy chồng xem giống tiếng Anh là gì?
Không có câu khớp hẳn. Có thể dịch ý: “When choosing a spouse, look at their family background” (khi chọn vợ chồng, hãy xem gia đình của người ấy).
