“Anh đi anh nhớ quê nhà” là bài ca dao quen thuộc về nỗi nhớ quê của người đi xa, có trong sách Ngữ văn và hay được trích trong bài văn về quê hương. Bài nhắc những món ăn rất bình dị như canh rau muống, cà dầm tương, và những con người lam lũ nơi làng quê. Bài này chép đầy đủ bài ca dao, giải thích từng dòng, ý nghĩa, kèm câu cùng chủ đề và mẹo nhớ, như các bài khác trong mục ca dao.
✅ “Anh đi anh nhớ quê nhà” là ca dao (thể lục bát), nói tình yêu quê hương gắn với những điều bình dị và với con người nơi quê nhà.
Nghĩa đen: người đi xa nhớ món ăn quê (rau muống, cà dầm tương) và nhớ người quê vất vả.
💡 Mẹo nhớ: nhớ quê là nhớ rau muống, cà tương và người quê.
Bài ca dao “Anh đi anh nhớ quê nhà” đầy đủ
Anh đi anh nhớ quê nhà,
Nhớ canh rau muống, nhớ cà dầm tương.
Nhớ ai dãi nắng dầm sương,
Nhớ ai tát nước bên đường hôm nao.
Bài gồm bốn dòng lục bát. Chữ “nhớ” được lặp lại năm lần, như một nỗi nhớ cứ trào lên mãi không thôi. Bài là lời của chàng trai đi xa nói với người ở quê.
Giải thích câu ca dao “Anh đi anh nhớ quê nhà”
| Dòng | Giải thích |
|---|---|
| Anh đi anh nhớ quê nhà | Người con trai đi xa, lòng nhớ về quê hương. |
| Nhớ canh rau muống, nhớ cà dầm tương | Nhớ những món ăn quê đơn sơ: bát canh rau muống, quả cà muối chấm tương. “Dầm tương” là ngâm, chấm vào tương. |
| Nhớ ai dãi nắng dầm sương | Nhớ người ở quê làm lụng vất vả, chịu nắng chịu sương. |
| Nhớ ai tát nước bên đường hôm nao | Nhớ người con gái tát nước bên đường ngày trước. “Ai” là cách gọi kín đáo người mình thương; “hôm nao” là hôm nào, ngày trước. |
Từ nhớ món ăn đến nhớ người. Hai dòng đầu nhớ những thứ bình dị của quê: món canh, quả cà. Hai dòng sau nỗi nhớ chuyển sang con người: “ai dãi nắng dầm sương”, “ai tát nước bên đường”. Chữ “ai” vừa chung vừa riêng, có thể là người thân, cũng có thể là người thương. Nỗi nhớ quê vì thế gắn liền với nỗi nhớ người.
Ý nghĩa bài ca dao “Anh đi anh nhớ quê nhà”
Nội dung. Bài ca dao nói lên tình yêu quê hương sâu sắc: quê hương không phải điều gì xa xôi, mà là những món ăn đạm bạc, những con người cần cù, những ngày tháng bình dị. Đi xa rồi mới thấy những thứ quen thuộc ấy đáng quý biết bao.
Nghệ thuật. Bài dùng phép điệp từ “nhớ”, giọng thủ thỉ tâm tình, hình ảnh mộc mạc. Cụm “dãi nắng dầm sương” gần với thành ngữ “dãi nắng dầm mưa”, gợi nỗi vất vả của người nông dân.
Đặt câu với “Anh đi anh nhớ quê nhà”
- Xa nhà, em mới thấm câu anh đi anh nhớ quê nhà.
- Sống ở nước ngoài, chú thèm nhất bát canh rau muống mẹ nấu ngày xưa.
- Bài văn tả quê của em mở đầu bằng câu ca dao “Anh đi anh nhớ quê nhà”.
- Mỗi lần ăn cà dầm tương, bà lại đọc “Anh đi anh nhớ quê nhà, nhớ canh rau muống, nhớ cà dầm tương”.
Câu ca dao thường được trích khi nói về nỗi nhớ quê, tình yêu quê hương (câu 1, 3, 4). Câu 2 không trích nguyên văn nhưng kể đúng nỗi nhớ của bài.
Ca dao, tục ngữ cùng chủ đề nhớ quê
- Ta về ta tắm ao ta / Dù trong dù đục ao nhà vẫn hơn: quê nhà dù thế nào vẫn đáng quý.
- Đất khách quê người: nơi xa lạ, không phải quê mình.
- Chôn rau cắt rốn: nơi mình được sinh ra.
Mẹo nhớ bài ca dao “Anh đi anh nhớ quê nhà”
Mẹo 1 – Nhớ gì: Nhớ QUÊ là nhớ RAU MUỐNG, CÀ TƯƠNG và NGƯỜI QUÊ.
Mẹo 2 – Thứ tự: nhớ quê → nhớ món ăn → nhớ người làm lụng → nhớ người thương.
Mẹo 3 – Viết đúng: “dãi nắng” dấu ngã, “dầm sương”, “dầm tương” dấu huyền.
Bài tập: Điền từ, giải nghĩa
- Anh đi anh nhớ quê …
- Nhớ canh rau muống, nhớ cà dầm …
- Nhớ ai dãi nắng dầm …
- Trong bài, chữ “nhớ” được lặp lại mấy lần?
- Một bạn chép: “Nhớ ai dải nắng dầm sương.” Bạn ấy chép đúng chưa?
Xem đáp án
- nhà.
- tương.
- sương.
- Năm lần.
- Chưa đúng: phải viết “dãi nắng” (dấu ngã), như “dãi dầu”. “Dải” (dấu hỏi) là dải lụa, dải đất.
Câu hỏi thường gặp
Anh đi anh nhớ quê nhà nói lên điều gì?
Nói lên tình yêu quê hương gắn với những điều bình dị: món ăn quê và con người quê.
Bài ca dao anh đi anh nhớ quê nhà đầy đủ là gì?
Bài đầy đủ gồm bốn dòng: “Anh đi anh nhớ quê nhà, / Nhớ canh rau muống, nhớ cà dầm tương. / Nhớ ai dãi nắng dầm sương, / Nhớ ai tát nước bên đường hôm nao.”
Cà dầm tương là gì?
Là quả cà muối chấm, ngâm vào tương, món ăn dân dã của làng quê Bắc Bộ.
“Ai” trong bài ca dao là ai?
“Ai” là cách gọi kín đáo người ở quê: người thân làm lụng vất vả, hay người con gái mà chàng trai thương nhớ.
