“Áo anh sứt chỉ đường tà” là bài ca dao tỏ tình dí dỏm nổi tiếng: chàng trai mượn chuyện chiếc áo rách chỉ để ngỏ lời với cô gái. Bài có chữ “đường tà” ít gặp, lại hay bị viết nhầm “sứt” thành “xứt”. Bài này chép bài ca dao, giải thích từng dòng, ý nghĩa, kèm câu cùng chủ đề và mẹo nhớ, như các bài khác trong mục ca dao.
✅ “Áo anh sứt chỉ đường tà” là ca dao (thể lục bát), là lời tỏ tình khéo léo, dí dỏm của chàng trai muốn ngỏ ý với cô gái.
Nghĩa đen: chàng trai có áo sứt chỉ mà chưa có vợ, mẹ già chưa khâu cho.
💡 Mẹo nhớ: mượn chuyện áo sứt chỉ để ngỏ lời yêu.
Bài ca dao “Áo anh sứt chỉ đường tà” đầy đủ
Áo anh sứt chỉ đường tà,
Vợ anh chưa có, mẹ già chưa khâu.
Áo anh sứt chỉ đã lâu,
Mai mượn cô ấy về khâu cho cùng.
Đây là bốn dòng lục bát quen thuộc nhất của bài. Có bản dài hơn, kể tiếp lời chàng trai hứa sẽ “trả công” cho cô gái; các bản ấy khác nhau nhiều nên bài này chỉ chép bốn dòng đầu.
Giải thích câu ca dao “Áo anh sứt chỉ đường tà”
| Dòng | Giải thích |
|---|---|
| Áo anh sứt chỉ đường tà | “Tà” là vạt áo; “đường tà” là đường may ở vạt áo. Áo của chàng trai bị bung chỉ ở vạt. |
| Vợ anh chưa có, mẹ già chưa khâu | Chàng trai chưa có vợ, mẹ thì già yếu chưa khâu lại cho. |
| Áo anh sứt chỉ đã lâu | Chiếc áo đã sứt chỉ từ lâu mà chưa ai khâu. |
| Mai mượn cô ấy về khâu cho cùng | Ngày mai muốn “mượn” cô gái về nhà khâu áo cho mình, ý là muốn rước cô về làm vợ. |
Lời tỏ tình kín đáo. Chàng trai không nói thẳng “anh yêu em”, mà kể chuyện chiếc áo rách: áo sứt chỉ đã lâu, chưa có vợ khâu, nên “mượn cô ấy về khâu”. Cách nói vòng mà ai nghe cũng hiểu, vừa duyên dáng vừa hóm hỉnh, rất đặc trưng cho lối tỏ tình trong ca dao.
Ý nghĩa bài ca dao “Áo anh sứt chỉ đường tà”
Nội dung. Bài ca dao thể hiện tình yêu đôi lứa mộc mạc, chân thành của người lao động. Chàng trai ngỏ lời bằng những chuyện đời thường nhất (cái áo, đường chỉ, mẹ già), cho thấy mong muốn có một mái ấm gia đình, có người vợ chăm lo.
Nghệ thuật. Bài dùng cách nói ẩn ý, lặp lại “áo anh sứt chỉ” hai lần, giọng điệu vừa than vừa đùa. Chữ “mượn” rất khéo: không dám nói “cưới”, chỉ nói “mượn về khâu”.
Đặt câu với “Áo anh sứt chỉ đường tà”
- Câu áo anh sứt chỉ đường tà là một lời tỏ tình rất duyên.
- Chàng trai hỏi khéo cô gái có biết khâu vá không, vì nhà anh chưa có ai khâu áo.
- Ông kể ngày xưa ông tỏ tình với bà bằng câu “Áo anh sứt chỉ đường tà”.
- Bài ca dao áo anh sứt chỉ đường tà dùng lối nói ẩn ý.
Câu ca dao thường được trích khi nói về lời tỏ tình trong ca dao (câu 1, 3, 4). Câu 2 không trích nguyên văn nhưng kể đúng cách ngỏ lời của bài.
Ca dao cùng chủ đề tình yêu đôi lứa
- Yêu nhau cởi áo cho nhau: tình yêu mộc mạc, dí dỏm.
- Trúc xinh trúc mọc đầu đình: lời khen người con gái duyên dáng.
- Yêu nhau mấy núi cũng trèo: đã yêu thì vượt mọi khó khăn.
Mẹo nhớ bài ca dao “Áo anh sứt chỉ đường tà”
Mẹo 1 – Áo rách, lời yêu: Mượn chuyện ÁO SỨT CHỈ để NGỎ LỜI yêu.
Mẹo 2 – Tà là vạt áo: “đường tà” = đường may ở vạt áo.
Mẹo 3 – Viết đúng: “sứt” viết S, dấu sắc (sứt mẻ, sứt chỉ); không viết “xứt”.
Bài tập: Điền từ, giải nghĩa
- Áo anh sứt chỉ đường …
- Vợ anh chưa có, mẹ già chưa …
- Mai mượn cô ấy về khâu cho …
- Chọn chữ đúng: Áo anh (sứt / xứt) chỉ đường tà.
- Một bạn hiểu: “Chàng trai muốn thuê cô gái về may áo.” Bạn ấy hiểu đúng không?
Xem đáp án
- tà.
- khâu.
- cùng.
- sứt: viết S, như “sứt mẻ”.
- Không đúng: “mượn cô ấy về khâu” là cách nói ẩn ý, chàng trai muốn cưới cô gái về làm vợ. Hiểu theo nghĩa đen thì mất cái duyên của bài.
Câu hỏi thường gặp
Áo anh sứt chỉ đường tà nghĩa là gì?
Là lời tỏ tình dí dỏm: chàng trai mượn chuyện áo rách chưa có vợ khâu để ngỏ ý muốn cưới cô gái.
“Đường tà” là gì?
“Đường tà” là đường may ở vạt áo; “tà áo” là vạt áo.
Câu tiếp theo của áo anh sứt chỉ đường tà là gì?
Câu tiếp theo là “Vợ anh chưa có, mẹ già chưa khâu”.
Sứt chỉ hay xứt chỉ?
Viết đúng là “sứt chỉ” (S): “sứt” là bung ra, mẻ đi, như “sứt mẻ”.
