“Mượn gió bẻ măng” là thành ngữ dùng để chê kẻ lợi dụng tình thế rối ren để làm việc xấu mà không bị ai phát hiện. Hình ảnh cây măng gãy giữa cơn gió rất tài tình: ai cũng tưởng gió làm, chẳng ai ngờ có người bẻ. Bài này giải thích nghĩa, cách dùng, kèm cách đặt câu, câu gần nghĩa và mẹo nhớ, như các bài khác trong mục thành ngữ.
✅ “Mượn gió bẻ măng” là thành ngữ, chỉ việc lợi dụng tình thế để làm việc xấu mà người khác không biết.
Nghĩa đen: nhân lúc có gió để bẻ măng, người ta tưởng gió làm gãy.
💡 Mẹo nhớ: đổ cho gió để bẻ măng → lợi dụng tình thế.
Mượn gió bẻ măng nghĩa là gì?
| Hình ảnh | Nghĩa đen | Nghĩa bóng |
|---|---|---|
| mượn gió | chờ lúc có gió to | lợi dụng một tình thế, một lúc lộn xộn |
| bẻ măng | bẻ trộm măng tre của người khác | làm việc xấu, kiếm lợi riêng |
| (kết quả) | người ta tưởng gió làm gãy măng | đổ lỗi cho hoàn cảnh, không ai biết thủ phạm |
Nghĩa đen. Bụi tre nhà ai đang có măng non. Kẻ gian chờ lúc gió to, tre ngả nghiêng, mới bẻ trộm măng. Chủ nhà ra thấy măng gãy, chỉ nghĩ là tại gió.
Nghĩa bóng. Thành ngữ chê kẻ lợi dụng lúc lộn xộn, khó khăn, rối ren (thiên tai, đám đông, thay đổi) để làm việc xấu, kiếm lợi riêng, rồi đổ cho hoàn cảnh. Ví dụ: nhân lúc bão lũ để tăng giá hàng, nhân lúc đông người để móc túi, nhân lúc tập thể có chuyện để hãm hại người khác.
Bài học. Thành ngữ nhắc ta cảnh giác trước những kẻ hay “đục nước béo cò”, và tự nhắc mình không lợi dụng lúc người khác khó khăn để trục lợi.
“Mượn gió bẻ măng” là thành ngữ hay tục ngữ?
Đây là thành ngữ. Câu là cụm từ cố định bốn chữ, hai vế nối tiếp (mượn gió – bẻ măng), dùng như một động từ: “hắn mượn gió bẻ măng”. Câu không nêu một kinh nghiệm trọn vẹn như tục ngữ. Cách phân biệt có trong bài phân biệt thành ngữ và tục ngữ.
Đặt câu với “Mượn gió bẻ măng”
- Hắn mượn gió bẻ măng, nhân lúc lộn xộn để lấy trộm đồ.
- Mưa bão làm đường ngập, có người nhân dịp đó nâng giá áo mưa lên gấp ba.
- Kẻ xấu mượn gió bẻ măng, tung tin đồn khi công ty đang gặp khó khăn.
- Đừng mượn gió bẻ măng, lợi dụng lúc bạn bị phạt để nói xấu bạn.
- Thành ngữ “Mượn gió bẻ măng” chê kẻ lợi dụng tình thế làm việc xấu.
Thành ngữ dùng khi chê kẻ lợi dụng lúc rối ren (câu 1, 3, 4, 5). Câu 2 không nhắc nguyên văn nhưng kể đúng một chuyện “mượn gió bẻ măng”.
Thành ngữ gần nghĩa với “Mượn gió bẻ măng”
- Đục nước béo cò: nhân lúc rối ren để kiếm lợi.
- Thừa nước đục thả câu: lợi dụng lúc lộn xộn để mưu lợi.
- Cùng chủ đề: Quýt làm cam chịu: người làm sai mà người khác chịu tội.
Mẹo nhớ thành ngữ “Mượn gió bẻ măng”
Mẹo 1 – Đổ cho gió: đổ cho GIÓ để BẺ MĂNG → LỢI DỤNG tình thế.
Mẹo 2 – Bộ ba lợi dụng: mượn gió bẻ măng, đục nước béo cò, thừa nước đục thả câu.
Mẹo 3 – Viết đúng: “bẻ” dấu hỏi (bẻ gãy), “măng” vần ăng (măng tre).
Bài tập: Điền từ còn thiếu vào thành ngữ
- Mượn gió bẻ …
- Mượn … bẻ măng.
- Đục nước béo …
- Thừa nước đục thả …
- Gió to làm gãy cành cây ngoài vườn. Có phải “mượn gió bẻ măng” không?
Xem đáp án
- măng.
- gió.
- cò.
- câu.
- Không: đó là gió làm thật. “Mượn gió bẻ măng” là có người lợi dụng lúc gió để bẻ, rồi đổ cho gió.
Câu hỏi thường gặp
Mượn gió bẻ măng là thành ngữ hay tục ngữ?
Là thành ngữ: cụm từ cố định chê kẻ lợi dụng tình thế làm việc xấu.
Mượn gió bẻ măng dùng khi nào?
Dùng khi ai đó nhân lúc rối ren, khó khăn để kiếm lợi hoặc hại người, rồi đổ cho hoàn cảnh.
Thành ngữ nào gần nghĩa với mượn gió bẻ măng?
Gần nghĩa là “Đục nước béo cò” và “Thừa nước đục thả câu”.
Mượn gió bẻ măng tiếng Anh là gì?
Thành ngữ tiếng Anh gần ý là “fish in troubled waters” (câu cá nơi nước đục: lợi dụng lúc rối ren để kiếm lợi).
