Công cha như núi Thái Sơn nghĩa là gì? Giải thích ca dao

“Công cha như núi Thái Sơn” là bài ca dao về công ơn cha mẹ mà hầu như người Việt nào cũng thuộc, thường được đọc dịp Vu Lan, Ngày của Cha, Ngày của Mẹ. Nhiều bạn chỉ nhớ hai dòng đầu mà quên hai dòng sau, hoặc chưa biết núi Thái Sơn là núi nào. Bài này chép đầy đủ bài ca dao, giải thích từng dòng, ý nghĩa, kèm câu cùng chủ đề và mẹo nhớ, như các bài khác trong mục ca dao.

✅ “Công cha như núi Thái Sơn” là ca dao (thể lục bát), nói công ơn cha mẹ vô cùng to lớn; con cái phải hiếu thảo, kính yêu cha mẹ.

Nghĩa đen: công cha lớn như núi Thái Sơn, nghĩa mẹ như nước trong nguồn chảy mãi.

💡 Mẹo nhớ: cha = núi (cao lớn), mẹ = nước nguồn (chảy mãi) → phải hiếu thảo.

Bài ca dao “Công cha như núi Thái Sơn” đầy đủ

Công cha như núi Thái Sơn,
Nghĩa mẹ như nước trong nguồn chảy ra.
Một lòng thờ mẹ kính cha,
Cho tròn chữ hiếu mới là đạo con.

Đây là bản quen thuộc nhất. Sách Ngữ văn 7 (chương trình cũ) dùng một bài khác cùng ý: “Công cha như núi ngất trời / Nghĩa mẹ như nước ở ngoài Biển Đông”. Có bản chép dòng thứ hai khác lời, nhưng ý vẫn là tình mẹ dạt dào như nước nguồn. Hai dòng đầu so sánh công ơn cha mẹ, hai dòng sau là lời khuyên con cái.

Giải thích câu ca dao “Công cha như núi Thái Sơn”

Dòng	Giải thích
Công cha như núi Thái Sơn	Thái Sơn là ngọn núi cao, nổi tiếng ở Trung Quốc, xưa được coi là núi cao lớn bậc nhất. Công cha to lớn, vững chãi như núi.
Nghĩa mẹ như nước trong nguồn chảy ra	Tình nghĩa của mẹ như dòng nước trong từ nguồn chảy ra, dạt dào, không bao giờ cạn.
Một lòng thờ mẹ kính cha	Con cái phải hết lòng kính yêu, chăm sóc, phụng dưỡng cha mẹ.
Cho tròn chữ hiếu mới là đạo con	Làm tròn bổn phận hiếu thảo mới đúng là đạo làm con.

Hai hình ảnh so sánh. Núi là hình ảnh của sự cao lớn, vững chãi, giống người cha che chở, gánh vác gia đình. Nước nguồn là hình ảnh của sự dịu dàng, bền bỉ, giống tình mẹ nuôi con không mệt mỏi. Hai hình ảnh ghép lại thành “non nước”, rộng lớn như trời đất.

Bài ca dao “Công cha như núi Thái Sơn” khuyên điều gì?

Lời khuyên. Bài ca dao nhắc con cái luôn ghi nhớ công sinh thành, dưỡng dục của cha mẹ, và phải hiếu thảo: vâng lời, kính trọng, chăm sóc cha mẹ khi già yếu. Đó là “đạo con”, một nét đẹp trong truyền thống của người Việt.

Hiếu thảo hôm nay. Với học sinh, hiếu thảo là ngoan ngoãn, chăm học, giúp cha mẹ việc nhà, biết hỏi han khi cha mẹ mệt. Lớn lên, đó là biết quan tâm, chăm sóc cha mẹ như lời ông bà dạy “quạt nồng ấp lạnh”.

Đặt câu với “Công cha như núi Thái Sơn”

Ngày của Mẹ, em viết thiệp có câu công cha như núi Thái Sơn.
Bố làm việc vất vả cả đời để các con được đi học, mẹ thức trắng bao đêm khi con ốm.
Mùa Vu Lan, nhà chùa đọc câu “Công cha như núi Thái Sơn, nghĩa mẹ như nước trong nguồn chảy ra”.
Hiểu công cha như núi Thái Sơn, em cố gắng học thật tốt.

Câu ca dao thường được trích khi nói về công ơn cha mẹ, lòng hiếu thảo (câu 1, 3, 4). Câu 2 không trích nguyên văn nhưng kể đúng điều bài ca dao nhắc tới.

Ca dao, tục ngữ cùng chủ đề công ơn cha mẹ

Ơn cha nặng lắm ai ơi / Nghĩa mẹ bằng trời chín tháng cưu mang: ca dao nói công ơn cha mẹ.
Quạt nồng ấp lạnh: con cái hiếu thảo, chăm sóc cha mẹ.
Uống nước nhớ nguồn: biết ơn người đã sinh thành, nuôi dưỡng mình.

Mẹo nhớ bài ca dao “Công cha như núi Thái Sơn”

Mẹo 1 – Núi và nước: CHA = NÚI (cao lớn), MẸ = NƯỚC NGUỒN (chảy mãi) → phải HIẾU THẢO.

Mẹo 2 – Bốn dòng hai ý: hai dòng đầu là CÔNG ƠN, hai dòng sau là LỜI KHUYÊN.

Mẹo 3 – Viết đúng: “Thái Sơn” viết hoa vì là tên núi.

Mẹo ghi nhớ: cha là núi, mẹ là nước nguồn, phải hiếu thảo.

Bài tập: Điền từ, giải nghĩa

Công cha như núi Thái …
Nghĩa mẹ như nước trong … chảy ra.
Một lòng thờ mẹ kính …
Cho tròn chữ … mới là đạo con.
Trong bài ca dao, công cha được so với gì và nghĩa mẹ được so với gì? Có bạn nói “cha như nước, mẹ như núi”, đúng không?

Xem đáp án

Sơn.
nguồn.
cha.
hiếu.
Không đúng: công cha như núi Thái Sơn, nghĩa mẹ như nước trong nguồn. Đảo lại là nhớ nhầm.

Câu hỏi thường gặp