Cần tìm ca dao, tục ngữ về lòng hiếu thảo cho mùa Vu Lan, bài văn về bổn phận làm con hay bài nghị luận về chữ hiếu? Chữ hiếu là đạo làm con được ông bà ta đề cao nhất, nên ca dao, tục ngữ về chủ đề này rất nhiều. Dưới đây là những câu quen thuộc nhất, mỗi câu kèm lời giải thích ngắn; câu nào có bài riêng thì bấm vào để xem nghĩa đầy đủ. Xem thêm các trang khác trong mục ca dao, tục ngữ theo chủ đề.
✅ Ca dao về lòng hiếu thảo: “Công cha như núi Thái Sơn / Nghĩa mẹ như nước trong nguồn chảy ra / Một lòng thờ mẹ kính cha / Cho tròn chữ hiếu mới là đạo con”.
✅ Thành ngữ: quạt nồng ấp lạnh. Ca dao: “Mẹ già như chuối ba hương”.
💡 Mẹo nhớ: hiếu thảo trong ca dao là nhớ công cha mẹ và chăm sóc cha mẹ lúc già.
Ca dao về lòng hiếu thảo
- Công cha như núi Thái Sơn / Nghĩa mẹ như nước trong nguồn chảy ra / Một lòng thờ mẹ kính cha / Cho tròn chữ hiếu mới là đạo con: nhớ công ơn và giữ tròn chữ hiếu.
- Công cha như núi ngất trời / Nghĩa mẹ như nước ở ngoài Biển Đông (Ngữ văn 7 cũ): cùng ý, bài kết bằng lời dặn ghi lòng công ơn.
- Mẹ già như chuối ba hương / Như xôi nếp một, như đường mía lau: con trân quý mẹ già.
- Đói lòng ăn hột chà là / Để cơm cho mẹ, mẹ già yếu răng: con nhịn phần ngon cho mẹ.
- Mẹ nuôi con biển hồ lai láng / Con nuôi mẹ kể tháng kể ngày: nhắc con đừng tính toán khi báo hiếu.
- Ngó lên nuộc lạt mái nhà / Bao nhiêu nuộc lạt nhớ ông bà bấy nhiêu: hiếu thảo cả với ông bà.
Tục ngữ, thành ngữ về chữ hiếu
- Quạt nồng ấp lạnh (thành ngữ): trời nóng quạt cho cha mẹ, trời lạnh ủ ấm cho cha mẹ.
- Có nuôi con mới biết lòng cha mẹ (tục ngữ): tự làm cha mẹ mới thấm công ơn.
- Trẻ cậy cha, già cậy con (tục ngữ): lúc già, cha mẹ trông cậy vào con.
- Uống nước nhớ nguồn (tục ngữ): nhớ công sinh thành, nuôi dưỡng.
- Cây có cội, nước có nguồn (tục ngữ): con cháu phải nhớ gốc gác ông bà, cha mẹ.
Câu đối lập: con bất hiếu
- Cá không ăn muối cá ươn: con không nghe lời cha mẹ thì hư.
- Phá gia chi tử (Hán Việt): đứa con phá tán của cải, làm khổ gia đình.
Muốn có thêm câu về công ơn cha mẹ nói chung, xem trang ca dao tục ngữ về cha mẹ; câu riêng về mẹ có ở trang ca dao tục ngữ về mẹ.
Dùng câu về lòng hiếu thảo khi nào?
- Mùa Vu Lan, thiệp tặng cha mẹ: “Công cha như núi Thái Sơn…”.
- Bài văn kể việc làm hiếu thảo: “Quạt nồng ấp lạnh”, “Đói lòng ăn hột chà là…”.
- Nghị luận về bổn phận làm con: “Mẹ nuôi con biển hồ lai láng / Con nuôi mẹ kể tháng kể ngày”.
Mẹo 1 – Tròn chữ hiếu: thờ MẸ kính CHA → cho TRÒN CHỮ HIẾU.
Mẹo 2 – Quạt và ấp: nóng thì QUẠT, lạnh thì ẤP → chăm cha mẹ từng chút.
Mẹo 3 – Viết đúng: “hiếu thảo” (dấu hỏi ở “thảo”), “quạt nồng” (vần ông).
Bài tập: Ca dao, tục ngữ về lòng hiếu thảo
- Điền tiếng còn thiếu: Một lòng thờ mẹ kính cha / Cho tròn chữ … mới là đạo con.
- Điền tiếng còn thiếu: Quạt nồng ấp …
- Trong “Đói lòng ăn hột chà là”, vì sao con để cơm cho mẹ?
- “Quạt nồng ấp lạnh” là thành ngữ hay ca dao?
- Câu “Mẹ nuôi con biển hồ lai láng / Con nuôi mẹ kể tháng kể ngày” khen người con hiếu thảo, đúng không?
Xem đáp án
- hiếu.
- lạnh.
- Vì mẹ già yếu răng, không ăn được thứ cứng; con nhịn phần mềm, ngon cho mẹ.
- Thành ngữ.
- Không đúng: câu đặt tình mẹ bao la cạnh sự tính toán của con, để nhắc con đừng so đo khi báo hiếu. Vì có hai vế “mẹ nuôi con – con nuôi mẹ” nên dễ tưởng là khen.
Câu hỏi thường gặp
Câu ca dao nào nói về lòng hiếu thảo?
Tiêu biểu nhất là “Công cha như núi Thái Sơn… Cho tròn chữ hiếu mới là đạo con”.
Thành ngữ về lòng hiếu thảo?
Hay dùng nhất là “quạt nồng ấp lạnh”.
Tục ngữ về hiếu thảo với cha mẹ?
Có thể dùng “Có nuôi con mới biết lòng cha mẹ”, “Uống nước nhớ nguồn”.
Ca dao về chữ hiếu ngắn gọn?
Ngắn mà đủ ý: “Đói lòng ăn hột chà là / Để cơm cho mẹ, mẹ già yếu răng”.
