“Dã tràng xe cát” là thành ngữ dùng khi ai đó làm việc vất vả mà chẳng thu được kết quả gì. Câu có gốc từ hai câu ca dao quen thuộc về con dã tràng ngoài bãi biển. Nhiều bạn chưa từng thấy con dã tràng, lại phân vân viết “xe cát” hay “se cát”. Bài này giải thích nghĩa, câu đầy đủ, cách dùng, kèm cách đặt câu, câu gần nghĩa và mẹo nhớ, như các bài khác trong mục thành ngữ.
✅ “Dã tràng xe cát” là thành ngữ, nghĩa là làm việc vất vả mà công cốc, không có kết quả.
Câu đầy đủ: “Dã tràng xe cát biển Đông / Nhọc lòng mà chẳng nên công cán gì.” Nghĩa đen: con dã tràng cặm cụi xe cát thành viên, sóng biển xóa sạch.
💡 Mẹo nhớ: xe cát cả ngày, sóng xóa hết → công cốc.
Dã tràng xe cát nghĩa là gì?
| Từ ngữ | Nghĩa |
|---|---|
| dã tràng | con vật nhỏ giống con cua, sống ở bãi cát ven biển |
| xe cát | vê, cuộn cát thành từng viên nhỏ |
| công cán | công sức, kết quả của việc làm |
Nghĩa đen. Trên bãi biển, con dã tràng cặm cụi đào hang, vê cát thành những viên tròn nhỏ xếp đầy quanh hang. Nhưng chỉ một con sóng tràn lên là bao nhiêu viên cát bị xóa sạch, lại phải làm từ đầu.
Nghĩa bóng. Thành ngữ chỉ những việc làm vất vả, mất nhiều công sức mà rốt cuộc không đem lại kết quả gì, như câu ca dao: “Nhọc lòng mà chẳng nên công cán gì”. Thành ngữ thường dùng để than, hoặc để nhắc: trước khi làm, nên xem việc ấy có ích không, làm cách nào để không công cốc.
Viết “xe cát” hay “se cát”? Cách viết phổ biến trong sách là “dã tràng xe cát” (X), “xe” là vê, cuộn cho tròn, săn lại (như “xe chỉ”). Khi viết bài, nên theo cách viết này.
“Dã tràng xe cát” là thành ngữ hay tục ngữ?
Cụm “dã tràng xe cát” là thành ngữ, rút ra từ câu ca dao lục bát “Dã tràng xe cát biển Đông / Nhọc lòng mà chẳng nên công cán gì”. Cụm bốn chữ được dùng như một lời nhận xét: “làm thế khác gì dã tràng xe cát”. Cách phân biệt với tục ngữ có trong bài phân biệt thành ngữ và tục ngữ.
Đặt câu với “Dã tràng xe cát”
- Xây lâu đài cát sát mép nước chỉ là dã tràng xe cát.
- Em chép bài cả buổi rồi mới biết chép nhầm đề, phải làm lại từ đầu.
- Học thuộc lòng mà không hiểu thì như dã tràng xe cát, thi xong là quên.
- Đắp đê bằng cát giữa mùa lũ, dã tràng xe cát thôi.
- Thành ngữ “Dã tràng xe cát” chỉ việc làm vất vả mà công cốc.
Thành ngữ dùng khi nói về việc làm uổng công (câu 1, 3, 4, 5). Câu 2 không nhắc nguyên văn nhưng kể đúng một chuyện “dã tràng xe cát”.
Câu gần nghĩa với “Dã tràng xe cát”
- Công dã tràng: công sức bỏ ra mà không có kết quả.
- Nước đổ đầu vịt: nói mãi mà chẳng có tác dụng.
- Đầu voi đuôi chuột: bắt đầu hăng hái, kết thúc qua loa.
Mẹo nhớ thành ngữ “Dã tràng xe cát”
Mẹo 1 – Câu đầy đủ: “Dã tràng xe cát biển Đông / Nhọc lòng mà chẳng nên công cán gì.”
Mẹo 2 – Sóng xóa: vê cát cả ngày, một con sóng là mất hết → công cốc.
Mẹo 3 – Viết đúng: “dã” dấu ngã, “tràng” vần ang; “xe cát” viết X như “xe chỉ”.
Bài tập: Điền từ còn thiếu vào câu ca dao, thành ngữ
- Dã tràng xe cát biển …
- Nhọc lòng mà chẳng nên công … gì.
- Công dã …
- Nước đổ đầu …
- Dã … xe cát (tên con vật).
Xem đáp án
- Đông.
- cán.
- tràng.
- vịt.
- tràng: “dã tràng” viết TR, dấu huyền; không viết “dã chàng”.
Câu hỏi thường gặp
Câu đầy đủ của dã tràng xe cát là gì?
Câu đầy đủ là: “Dã tràng xe cát biển Đông / Nhọc lòng mà chẳng nên công cán gì.”
Dã tràng xe cát hay dã tràng se cát?
Cách viết phổ biến là “dã tràng xe cát” (X), “xe” là vê, cuộn cho tròn như “xe chỉ”.
Con dã tràng là con gì?
Là con vật nhỏ giống con cua, sống ở bãi cát ven biển, hay vê cát thành viên quanh hang.
Dã tràng xe cát tiếng Anh là gì?
Không có thành ngữ khớp hẳn. Có thể nói “a wild-goose chase” (đuổi theo việc vô ích) hoặc “all that work for nothing” (bao công sức đổ sông đổ biển).
