“Dám nghĩ dám làm” là cụm từ ta hay gặp trong lời khen người trẻ khởi nghiệp, trong khẩu hiệu thi đua, trong bài văn về tấm gương vượt khó. Cụm từ quen đến mức nhiều người gọi là thành ngữ, nên hay bị hỏi “là thành ngữ hay tục ngữ”. Bài này giải thích nghĩa, nói rõ chuyện xếp loại, kèm cách đặt câu, câu gần nghĩa và mẹo nhớ, như các bài khác trong mục thành ngữ.
✅ “Dám nghĩ dám làm” nghĩa là có tinh thần chủ động, mạnh dạn, không ngại cái mới, không sợ thất bại.
Xếp loại: đây là một câu nói quen thuộc (cụm từ, khẩu hiệu hay dùng), nghĩa thẳng: dám nghĩ ra và dám bắt tay làm. Có người gọi là thành ngữ, nhưng chưa có nguồn cho thấy đây là thành ngữ dân gian.
💡 Mẹo nhớ: dám nghĩ + dám làm = mạnh dạn.
Dám nghĩ dám làm nghĩa là gì?
| Vế | Nghĩa |
|---|---|
| dám nghĩ | mạnh dạn nghĩ ra ý tưởng mới, cách làm mới, không ngại khác người |
| dám làm | mạnh dạn bắt tay thực hiện, chấp nhận khó khăn, rủi ro |
Nghĩa của cụm từ. Cụm từ gồm hai vế lặp chữ “dám”. Vế đầu nói về suy nghĩ: có ý tưởng, có hoài bão. Vế sau nói về hành động: biến ý tưởng thành việc làm. Người “dám nghĩ dám làm” là người chủ động, mạnh dạn, không ngại thử cái mới và không sợ thất bại.
Cách dùng. Cụm từ thường dùng để khen (“một người dám nghĩ dám làm”), hoặc để khuyến khích, kêu gọi, nhất là với thanh niên, doanh nhân trẻ. Cần phân biệt “dám nghĩ dám làm” với liều lĩnh: dám làm nhưng vẫn phải tính toán, chuẩn bị chu đáo.
“Dám nghĩ dám làm” là thành ngữ hay tục ngữ?
Cụm từ này không phải tục ngữ (không nêu trọn một kinh nghiệm), và cũng khó xếp hẳn vào thành ngữ dân gian:
- Thành ngữ thường có nghĩa bóng, dùng hình ảnh (như “chân cứng đá mềm”), còn “dám nghĩ dám làm” nói thẳng nghĩa đen.
- Cụm từ có cấu trúc cố định, dùng như một tính từ, nên có người gọi là thành ngữ. Gọi chính xác là một câu nói quen thuộc, một cụm từ hay dùng.
Khi làm bài, nếu đề cho sẵn cách xếp thì theo đề. Cách phân biệt chung có trong bài phân biệt thành ngữ và tục ngữ.
Đặt câu với “Dám nghĩ dám làm”
- Chị ấy dám nghĩ dám làm nên mở được cửa hàng riêng.
- Anh thanh niên bỏ phố về quê trồng rau sạch, lúc đầu ai cũng can, giờ cả làng làm theo.
- Thầy khen bạn Minh dám nghĩ dám làm khi tự lập câu lạc bộ đọc sách.
- Tuổi trẻ cần dám nghĩ dám làm, nhưng cũng phải biết học hỏi.
- Cụm từ “Dám nghĩ dám làm” khen người mạnh dạn, chủ động.
Cụm từ dùng khi khen hoặc khuyến khích sự mạnh dạn (câu 1, 3, 4, 5). Câu 2 không nhắc nguyên văn nhưng kể đúng một người “dám nghĩ dám làm”.
Câu gần nghĩa, trái nghĩa với “Dám nghĩ dám làm”
- Ai ơi đã quyết thì hành: đã quyết thì làm đến nơi đến chốn.
- Có chí thì nên: có ý chí thì thành công.
- Trái nghĩa: Ếch ngồi đáy giếng: hiểu biết hạn hẹp, không dám bước ra thế giới rộng hơn.
Mẹo nhớ “Dám nghĩ dám làm”
Mẹo 1 – Nghĩa thẳng: DÁM NGHĨ + DÁM LÀM = mạnh dạn.
Mẹo 2 – Nghĩ trước, làm sau: “nghĩ” đứng trước “làm”: có ý tưởng rồi mới hành động.
Mẹo 3 – Viết đúng: “nghĩ” dấu ngã (suy nghĩ), không viết “nghỉ” (nghỉ ngơi).
Bài tập: Điền từ, chọn chữ đúng
- Dám nghĩ dám …
- Dám … dám làm.
- Ai ơi đã quyết thì …
- Chọn chữ đúng: Mệt thì (nghĩ / nghỉ) một lát.
- Chọn chữ đúng: Dám (nghĩ / nghỉ) dám làm.
Xem đáp án
- làm.
- nghĩ.
- hành.
- nghỉ: nghỉ ngơi.
- nghĩ: suy nghĩ, dấu ngã. Câu 4 vừa dùng “nghỉ” nên nhiều bạn chọn theo, nhưng ở đây là “dám nghĩ”.
Câu hỏi thường gặp
Dám nghĩ dám làm là thành ngữ hay tục ngữ?
Không phải tục ngữ. Đây là một câu nói quen thuộc, cụm từ hay dùng; có người gọi là thành ngữ nhưng chưa chắc là thành ngữ dân gian.
Dám nghĩ dám làm có phải là liều lĩnh không?
Không. Dám nghĩ dám làm là mạnh dạn nhưng có tính toán; liều lĩnh là làm bừa, không chuẩn bị.
Dám nghĩ dám làm là phẩm chất gì?
Là sự chủ động, mạnh dạn, sáng tạo, không ngại cái mới và không sợ thất bại.
Dám nghĩ dám làm tiếng Anh là gì?
Không có thành ngữ khớp hẳn. Người dám nghĩ dám làm có thể gọi là “a go-getter”; có thể dịch ý: “bold in thinking and in action”.
